Elge tanymal tulǵalarǵa arnap as berý, mereıtoılaryn atap ótý jalǵasyn taýyp kele jatqan dástúr. Alaıda, onyń barlyǵy sol belgili adamnyń týǵan óńirinde, qyzmet jasaǵan nemese jerlengen aımaqta ótkizilip júr. Kóp jaǵdaıda aıtýly sharaǵa qatysqysy kelgen adamdar jol qashyqtyǵyna oraı bara almaıtyny anyq. Osy olqylyqtyń ornyn pir Bekettiń 260 jyldyǵyn toılaý sharalary toltyrǵandaı.
Bıyl Beket ataǵa arnalǵan mádenı-rýhanı is-sharalar, ǵylymı konferensııalar Atyraý, Ońtústik Qazaqstan oblystarynda, Almaty qalasynda bolyp ótti. Endi Mańǵystaý aımaǵynda ótkeli jatyr. Al jýyrda Astana qalasyndaǵy “Turan” meıramhanasynda 500-deı adam jınalyp, Beket atanyń rýhyna arnalyp quran oqylyp, as berildi.
Eldi qorǵaýda, ıslam dinin nasıhattaýda erekshe oryn alatyn Beket ata Myrzaǵululy 1750 jyly qazirgi Atyraý oblysy, Jylyoı aýdanynyń aýmaǵynda, Jem ózeniniń boıyndaǵy Aqmeshit degen jerde týǵan.
Jazýshy, Memlekettik syılyqtyń ıegeri Ánes Saraı Beket ata týraly oı tolǵap, onyń qazaq tarıhyndaǵy róli, eldi qorǵaýdaǵy erligi, ımandylyq jolyndaǵy ıgi isteri, áýlıelik qasıetteri jóninde áńgimelep berdi. Ánes Saraı:
– Beket ata paıǵambarymyz Muhammed ǵ.s.-nan artyq ómir súrýdi qalamaǵan. “Muhammed paıǵambardan artyq emespiz” dep kúnniń kózin kórmeýge ýáde etip, jerdiń astyna túsip ketken. Qoja Ahmet Iаsaýı de 63 jastan keıin qalǵan ǵumyryn jerdiń astynda ótkizgen adam. Beket ata jasynda ózi de el qorǵaý úshin bolǵan shaıqastarǵa qatysqan. Erekshe qasıetimen halqyna qorǵan bolyp, jaýdyń qaı jaqtan keletinin boljap otyrǵan. Qalaı toıtarys berý kerek ekenin aıtqan. Islam dinin nasıhattaý maqsatynda Beket ata tórt meshit salǵan eken. Áýeli birinshi meshitti Aqmeshit degen jerge salypty. Sodan keıin Beıneýden, Aral jaǵalaýynan, sońǵy meshitti Oǵlandydan salǵan. Ol artyna óshpeıtuǵyn iz qaldyrǵan tulǵa, – dedi.
Ǵalym-dáriger Muhamedııa Ahmet-Tóreuly, belgili zańger Maqsothan Burmanuly óz oılaryn ortaǵa saldy. Senator Orynbaı Rahmanberdıev bul shara eldi biriktirer oqıǵa boldy dep atap ótti. Májilis depýtaty Zeınolla Alshymbaev aldaǵy aptada Beket atanyń 260 jyldyǵy Mańǵystaý óńirinde atalyp ótetinin aıta kelip: “Beket ata fenomeni áli de zertteledi. Jumyr basty pendeniń barlyǵy birdeı áýlıeniń qasıetterin túsine qoıýy qıyn. El basyna kún týǵan zamanda elin qorǵaǵan, qazaq jurtyna pana bolǵan, ádil sózin aıtqan Beket ata halqymen birge jasaı beredi”, – dep sóz aıaǵyn túıdi.
Osy basqosýda Beket atanyń ómiri men halqymyzǵa jasaǵan ólsheýsiz eńbegi týraly “Túrki álemi” telestýdııasy shyǵarǵan derekti fılm kórsetildi.
Aıbatyr SEITAQ, jýrnalıst. Astana.