Oblysta kartop jınaý jumysy bastaldy.

Jańbyrsyz jaz, kartop, baǵa... Kókten tamshy tamyz­baǵan jańbyrsyz jaz Qostanaı óńirindegi kar­top shyǵymyna da áserin tı­gizbeı qoımady. Asqa kóp paı­dalanýyna baılanysty halyq­tyń ózi “ekinshi nan” dep atap ket­ken bul azyqtyń shy­ǵymy da, ónimi de óńirde birkelki emes. “Ivolga-Holdıng” jaýap­kershiligi shekteýli serik­testiginiń agronomy Alek­sandr Elkın kartoptyń gek­taryna aına­lymy 300 sent­­nerden kelip jatqa­nyn aıtyp jelpi­nip qoıdy. Ol qýańshylyq jyly mun­daı tabysqa tań­daný­dyń qajeti joq­­­­tyǵyn aıt­ty. Sebebi, sharýa­shy­lyq ozyq teh­nologııany paıda­lan­ǵaly da birshama jyl boldy. Onyń ústine kartop ekken alqap Tobyl ózeniniń taba­nynda jatyr, tamyr ylǵaldan tapshy bolǵan joq. Germa­nııa­dan aldyrǵan ozyq teh­nıka ónimdilik ke­­pili bo­lyp otyr. Búginde qosta­naılyqtardyń bar­lyǵy da alqapqa shyqqan der­siń, kartop jınaý naý­qany ıvol­ga­lyq sharýashy­lyq­tarda qyzyp tur. Negizi kartop oblystyń basqa óńirine qa­raǵanda Qosta­naı aýda­nynda kóp egiledi. Mun­daǵy “Aq­qudyq”, “Sad­chı­kov” jaýapker­shiligi shekteýli seriktestigi men “Terra” sha­­rýa­shylyq qojalyqtary ár gek­tardan 150 sentnerden kar­top jı­nady. Sýarmaly jer­degi alqap­tarda osyndaı mol tabysqa qol jetki­zildi. Ob­lys­ta iri sharýashy­lyqtar, sharýa qojalyqtary, jeke sek­tordaǵy, ıaǵnı turǵyn­dar­dyń baqsha­lary men saıajaı­larynyń barly­ǵyn qosyp eseptegende 9850 gektar jerge kar­top egilgen. Alaıda tehnı­kasy, sýy bar iri sharýashy­lyq qana alqapty jazdaı sýdan tap­shy etken joq. Al shaǵyn qoja­lyqtar men turǵyndar sýdy tek kókten tiledi. Qyr­kúıek molshy­lyǵyn jasap jat­qan da sýarmaly jerdiń kar­toby. Alaıda jaýapker­shi­­ligi shekteýli se­riktestikterdiń kartop alqaby bar­lyq kó­lemniń on paıy­zy­na da jet­peıdi, ıaǵnı 648 gektar ǵana. Onyń esesine jeke sek­tordaǵy kartop alqabynyń kó­lemi 7800 gektardan asady. Qalǵan alqap sharýa qoja­lyq­tarynyń enshisinde. Jazdaı arqasyn kúnge kúı­dirip, baqsha­dan shyqpaı, kar­toptyń shó­bin julyp, qo­ńyzyn tazalaǵanmen turǵyn­dar bıyl ónimdi ótken jyl­ǵydan birneshe ese az jınady. – О́tken jyly alty qap alǵan jerden bıyl úsh qapqa jeter-jetpes kartop qazyp aldym. Byl­tyr úsh qap alsaq ta kartobymyz iri bolǵan edi, bıylǵy jınaǵany­myz burshaq se­kildi, – deıdi Sa­rykól aýda­nyndaǵy Les­­­noı aýyly­nyń turǵyny Bóltirik Medebaev. – Kútimi kem bolǵan joq, biraq ylǵal tap­shy jyly bul daqyl durys ónbeıdi. Bir Bóltirik emes, baqsha usta­ǵan­dardyń kóp­shiliginiń aıtary osy. Al saıajaılar sýa­rylǵan­dyqtan qa­lalyqtardyń jınaǵan ónimi ja­man emes. Kútimi kelisken saıajaıdyń berekesi bar. Oblystyq aýyl sharýashy­lyǵy bas­qarma­sy­nyń mamany Natalıa Fe­dorovanyń aı­týynsha, oblysta orta eseppen 140-150 myń tonna kar­top jı­nalýǵa tıis. Al oblys tur­ǵyn­da­rynyń jyl boıǵy azyq­tyq kartopqa suranymy 65-66 myń tonna bolady. Qazir turǵyn­dar­dy kartop túsimimen qatar onyń baǵa­sy da oılandyrady. Ázirge Qosta­naı bazar­larynda onyń kılosy 70-75 teńge. Tip­ti kartop ege­tin sharýa­shylyq­tar kóterme bazar­larda ónim­niń kılosyn 50-60 teń­geden satyp ja­tyr. Qansha qýań­shy­lyq bolǵa­ny­men de jetkilikti kartop jınal­ǵan­dyqtan onyń baǵasy qys aılarynda sharyq­tamaýǵa tıis degen úmit te joq emes. Biraq naryq­tyń óz zańy bar, baǵa da soǵan ba­ǵynady. Názıra JÁRIMBETOVA, Qostanaı.