• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Álem 28 Qyrkúıek, 2010

Álem ótken aptada

455 ret
kórsetildi

Basshylyq ózgermek

KHDR aqparat agenttigi 28 qyr­kúıekte eldiń bıligindegi Eńbek par­tııasy basshylyǵynyń májili­sin­de partııanyń jańa basshylyǵy saılanatynyn habarlady. Qısynǵa qaraǵanda, Kım Chen Ir ketetinge uqsaıdy. Áıtpese bulaı habarlap jatpas edi. Ornyn kim basady degende, ár­túrli boljam aıtylady. Basym pikir – koreıler kóseminiń kishi uly 26 jasar Kım Chen Ýn. Biraq Kım Chen Irdiń jaqynda Qytaıǵa sapary kezinde muny Batystyń ósegi degeni bar. Kim biledi, bul jaı aldarqatqan sóz shyǵar.

 

Parlament taratylady

Moldavııanyń konstıtýsııalyq soty el parlamentin taratýǵa to­lyq negiz bar dep sheshti. 2008 jyl­dan beri parlament el prezı­dentin saılaı almaı álek. Ol úshin depýtattardyń besten úshinen ar­tyǵy usynylǵan kandıdatty qol­daýy kerek. Oǵan qol jetpedi. Son­da el basshysynyń mindetin atqarýshy Mıhaı Gımpý prezı­dent­ti qandaı jolmen saılaý jó­ninde referendým ótkizip edi, daýys berýge halyq az qatysqandyqtan, ol ókilettik ala almady. Endi jańa parlament saılaýy ótedi. Sonda bir partııa ne blok basym kópshilik mandatqa ıe bolmasa, bılik daǵdarysy ári qaraı sozyla bermek.

 

Lýkashenkonyń básekelesteri

Belorýssııadaǵy prezıdent saılaýynyń sulbasy aıqyndalyp keledi. Ortalyq saılaý komıssııa­syna úmitkerlerden ótinish túse bastady. Kásipker Vladımır Pro­bals­kıı, aqyn Vladımır Nek­lıaev, sanıtarka Natalıa Starıkova jáne ekonomıst Vıktor Tereshen­ko el basshysy bolýǵa úmit etedi. Sondaı-aq biraz partııalardyń basshylary da óz kandıdatýra­laryn usynbaq oılaryn bildirdi. Sarapshylardyń pikirinshe, jeke shaýyp osylardyń eshqaısy­sy prezıdent Aleksandr Lýka­shenkoǵa naǵyz básekeles bola almaıdy.

 

Kýlov Kremlge kirdi

Qyrǵyzstandaǵy parlament saılaýy qarsańynda ondaǵy jetekshi partııalardyń basshylary tek óz elinde ǵana emes, syrttan da qoldaý izdep júr. “Ar-namys” partııasynyń kó­se­mi, eks-premer Felıks Kýlov Máskeýge baryp, onda “Edınaıa Ros­sııa” partııasynyń basshyly­ǵy­men kelissóz júrgizip, kelisimge qol qoıǵannan keıin, prezıdent Dmıtrıı Medvedevtiń qabyldaýyn­da da bolǵan. Prezıdent ákim­shiliginde Kýlov partııasy jeńiske jetse, Qyrǵyzstan prezıdenttik bılikke qaıta oralady degen áńgime aıtylyp jatqan kórinedi. Kezinde qyrǵyzsha bilmeıdi dep synalǵan Kýlovtyń orysshyl qaı­ratker ekeni belgili. Onyń partııa­synyń jeńiske jetýi de kúmándi.

 

Kórshińnen qoryq

Parsy shyǵanaǵyndaǵy biraz elder AQSh-tan qyrýar qarjyǵa qarý satyp alyp jatqan kórinedi. 123 mıllıard dollarlyq qarý saý­dasy, sirá, buryn bola qoımaǵan shyǵar. Bul mańdaǵy elderdiń kópshiligi baı – munaıy kóp. Saýd Arabııasy 67 mıllıard dollarǵa saýda jasapty. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul qarýlaný dúrmeginiń syry Iran jaǵynan bolady degen qaýipke qarsy shara eken.

 

Immıgranttarǵa qarsy

Shvedııa – joǵary damyǵan el. Ony uzaq merzimde bılikte bolǵan sosıal-demokratııalyq partııanyń júrgizgen saıasatynyń jemisi degen pikir qalyptasqan. Biraq, mine, sońǵy parlament saılaýynda oń­shyl sentrıstik koalısııa jeńiske jetti. Ony jurt eldegi ımmıgrasııa jaǵdaıyna qatystyryp otyr. So­sıalıster kelimsekterge shekarany ashyp qoısa, sentrıster shekteý jón degendi aıtady. Qazir eldegi 9,4 mıllıon ha­lyq­tyń 14 paıyzy – ımmıgrant­tar, ıaǵnı 1 316 myń. Kóbi – kórshi Fınlıandııadan. Qalǵandary Irak­tan, burynǵy Iýgoslavııadan jáne Polshadan kelgender.

 

Zeınetkerlikke asyǵady

Fransýzdar zeınetkerlik re­for­maǵa qarsy. Úkimettiń zeınet­kerlikke 60 jastyń ornyna 62 jastan shyǵý jónindegi sheshimine qarsylyq bildirip, sherýge shyqqan halyqtyń sany kásipodaqtardyń aıtýynsha, 3 mıllıon, al úkimettiń málimeti boıynsha – 1 mıllıon. Qalaı bolǵanda da, elge odan orasan zor zııan kelip otyr. Iri qalalarda kólik toqtaǵan. Poıyz, ushaqtardyń ózinde jolaýshylar jartylaı ǵana tolǵan. Sóıtse de úkimettiń qarsylardyń talabyn oryndaı qoıýy qıyn. Tipti, joǵa­rylatyldy degen 62 jastyń ózi Eýropada ǵana emes, álemdegi eń tómengi zeınetkerlikke shyǵý jasynyń biri.

 

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.

Sońǵy jańalyqtar