«Reıter» aqparat agenttigi Nıgerııanyń Maıdýgýrı qalasynda sodyrlardyń shabýyly saldarynan 60-tan astam adamnyń qaza tapqanyn habarlady. Shabýyldy «Boko haram» tobynyń músheleri jasaǵan.
Nıgerııa áskeriniń ókili Mustafa Ankas Dalorıdiń aıtýyna qaraǵanda, sodyrlar shabýylynan qalanyń shyǵys bóliginde turatyn turǵyndar qatty zardap shekken. Keıbir buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, sodyrlar qalaǵa keshke qaraı basyp kirgen. «Boko haram» 2002 jyly qurylǵan. Ol negizinen Nıgerııada jáne osy elmen shekaralas jatqan memleketter aýmaǵynda qyzmet etedi. Uıymnyń sodyrlary osy aımaqta jasalǵan terrorlyq áreketterdiń basynda tur. Olardyń qanquıly is-áreketterine Nıgerııa, Chad, Kamerýn jáne Nıger elderiniń kúsh qurylymdary qarsylyq bildirip keledi.
Endigi kezek Lıvııaǵa kelgen sııaqty
«Islam memleketi» halyqaralyq terrorshyl toptary ózderiniń Aýǵanstan men Lıvııadaǵy is-qımyldaryn kúsheıte bastady. AQSh kongresiniń múshesi Mek Tornberrı osyndaı pikir bildirdi.
Mek Tornberrıdiń pikirinshe, qazirgi kezde «Islam memleketi» uıymy Aýǵanstan men osy óńirdegi basqa da elderde is-qımyldaryn kúsheıte bastaǵan. Olar Lıvııada da áreket etýde. Muny eldiń bıligi bilip otyr. Budan eki kún buryn Pentagon 2017 jyly «Islam memleketimen» kúres júrgizýge jumsalatyn qarjy kólemin 7 mıllıard dollarǵa deıin ulǵaıtýdy suraǵan edi. Bul qarjy osy jylǵa belgilengen qarajattan 35 paıyzǵa kóp. Birqatar aqparat agenttikteri AQSh Lıvııadaǵy «Islam memleketiniń» sodyrlaryna qarsy áskerı qımyldar jasaý múmkindigin habarlap ta úlgerdi.
Sheteldegi aktıvteri qaıtaryldy
Iran ózderine tıesili 100 mıllıard dollarǵa jýyq sheteldegi aktıvteriniń qaıtarylýy jóninde jarııalady. Bul qarajat 2012 jyly salynǵan sanksııalarǵa baılanysty qursaýlanǵan edi.
Bular birneshe jyl ishinde Qytaı, Úndistan, Japonııa jáne basqa elderdiń bankterindegi esepshottarda jınalǵan munaı kelisimderinen túsken qarjy bolatyn. «Aktıvter tolyq qaıtaryldy, endi olardy paıdalana alamyz», – dedi el úkimetiniń resmı ókili Mohammed Bakr Novbahkt jergilikti telearnaǵa bergen suhbatynda. Atalǵan qarjynyń qaıtarylýyna Iran bankteriniń SWIFT aýdarym júıesine kedergi bolyp otyr degen aqparat taraǵan edi. Eldiń ortalyq banki Iran bankteri atalǵan júıege qosylǵanyn jarııa etti.
Bılik partııasy sapynan shyqty
Grýzııanyń burynǵy premer-mınıstri Iraklıı Garıbashvılı bıliktegi «Grýzııa armany» partııasy qatarynan resmı túrde shyqty. Bul jóninde osy eldiń buqaralyq aqparat quraldary habarlady.
Parlamentte kópshilik daýysqa ıe «Grýzııa armany» partııasy jetekshileriniń biri Zvıad Kvachentıradzeniń sózine qaraǵanda, partııanyń saıası keńesi Garıbashvılımen habarlasqan kezde eks-premer óziniń partııa qatarynan shyǵatyny týraly sheshimin taǵy da qýattaǵan. Al 30 qańtar kúni «Grýzııa armany» partııasynyń saıası keńesi eldiń qazirgi premer-mınıstri Georgıı Kvırıkashvılıdi partııa tóraǵalyǵyna usyný jóninde sheshim qabyldaǵan edi. Endi bul másele kóktemde ótetin partııanyń sezinde qaralady. Jańa premer-mınıstr buǵan deıin syrtqy ister mınıstri bolyp istegen.
О́rt 12 adamnyń ómirin jalmady
Máskeýdiń Stromynka kóshesindegi eski tigin sehy ornalasqan ǵımarattaǵy órt saldarynan qaza tapqandar arasynda Qyrǵyzstannyń segiz, О́zbekstannyń eki azamaty bar ekeni anyqtaldy.
Qyrǵyzstan syrtqy ister mınıstrliginiń habarlaýynsha, qaza tapqan qyrǵyzstandyqtardyń bireýi jas bala kórinedi. Al órt jeksenbige qaraǵan túni shyǵypty. О́rt ornynan 12 adamnyń, onyń ishinde úsh balanyń denesi tabylǵan. Qaza tapqandardyń ekeýi Qyrǵyzstanda týǵan Reseı azamattary eken. Keshki saǵat 21-lerde shyqqan órt bes saǵatqa sozylyp, úsh myń sharshy metrdeı aýmaqty sharpyǵan. О́rttiń shyǵýyna ne sebep bolǵany jan-jaqty tekserilip jatyr. О́rtti ádeıilep qoıǵan degen sózder de aıtylyp qalýda. Seh ornalasqan aýmaqty qyrǵyzstandyq kásipker jalǵa alǵan sııaqty.
Álemdegi eń qaýipti qalalar qaısy?
Meksıkalyq áleýmettanýshylar álemde týrıster úshin eń qaýipti 50 qalanyń tizimin jasady. Birinshi orynda Venesýelanyń Karakas qalasy tur.
Áleýmettanýshylardyń málimetteri boıynsha, bul qalada 2015 jyly ár 100 myń adamǵa shaqqanda, 120 kisi ólimi tirkelgen eken. Al ótken jyly turǵyndar sany 3,3 mıllıon adamdy quraıtyn osy qalada qurban bolǵandar sany 40 myń adamǵa jýyqtaǵan. Qaýipti qalalardyń ishinde 21-i Brazılııada, 7-ýi Venesýelada, qalǵandary Gondýras, Meksıka, AQSh, OAR jáne Iаmaıkada ornalasqan. Qaýiptiligi jaǵynan ekinshi oryndy Gondýrastyń iri qalalarynyń biri – San-Pedro-Sýlaǵa «beripti». Bul qalada ár 100 myń adamǵa shaqqanda, 110 kisi ólimi oryn alady. Úshinshi oryndy osy eldiń San-Salvador qalasy «ıelengen». Tórtinshi jáne besinshi oryndarda Meksıkadaǵy Akapýlko men Venesýeladaǵy Matýrın qalalary tur. Bul málimetter Meksıkadaǵy qoǵamdyq qaýipsizdik jáne qylmystyq ádil sot azamattyq keńesiniń saıtynda jarııalanǵan.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
* Chehııa arheologtary Kaırden (Mysyr) ońtústikke qaraı Abousir pıramıdasy qorymynan 4,5 myń jyl burynǵy kemeni tapty. Eldiń mádenı mura eskertkishteri mınıstrliginiń málimdemesinde aǵashtan jasalǵan keme baı mysyrlyqtyń mazarynan tabylǵany atalady.
*Italııa polısııasy uıymdasqan qylmystyq top qurdy dep kúdik keltirilgen adamnan eldiń burynǵy dıktatory Benıto Mýssolınıdiń «Qara jalyn» atalatyn ıahtasyn tárkiledi. Kúdiktilerden tárkilengen dúnıe-múlikterdiń jalpy quny 28 mıllıon eýrony quraıdy.
*Máskeýde qazirge belgisiz úsh adam zeınetkerdiń bankomattan alǵan 2 mıllıon rýblin tartyp alǵan. Oqıǵa Kýtýzov dańǵylynyń boıynda bolǵan. Polısııa qylmyskerlerdi izdestirip jatyr.
*AQSh-tyń Aıova shtatynda ótken respýblıkashylardyń saılaýaldy jıynynda senator Ted Krýz 28 paıyz, mıllıarder Donald Tramp 24 paıyz daýys aldy. Al demokrattardan Hılları Klınton 49,8 paıyz, senator Bernı Sanders 49,6 paıyz daýysqa ıe boldy.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.