Atqarylǵan ister az emes, ol aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady

Ákimderdiń oblys turǵyndary aldynda jyldy qorytyndylap esep berý mindettiligine saı, Mań­ǵystaý oblysynyń ákimi Alık Aıdarbaev óziniń esepti baıandamasyn jarııa etti.  Esepte ákim 2015 jyly Mańǵystaý oblysyn áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda damytý úshin jasalǵan jumys­tardy, kórsetkishterdi baıandap berdi. О́ńir ekonomıkasynyń damýy 1,2%-ǵa ósti. Adam basyna shaqqandaǵy óńir­­­­­­­lik ónim kórsetkishi boıynsha oblysymyz respýblıkada 4-shi orynda. О́ndiristik ónerkásip kólemi 1,6 trln.teńgeni nemese naqty kólem ındeksi 96%-dy qurady. 2015 jyly sońǵy úsh jyl ishinde birinshi ret tabıǵı gaz óndirisi 24%-ǵa ósip, onyń kólemi 2,5 mlrd.sharshy metrdi qurady, degen oblys ákimi, bul kórsetkishke Beıneý aýdanynda «Shaǵyrly-Shómishti» gaz ken ornynyń iske qosylýy nátıjesinde qol jetkizilgendigin atap ótti. Mańǵystaý oblysyndaǵy munaı óndirýshi kompanııalar ótken jyly 18,5 mln. tonna munaı óndirgen, son­daı-aq, munaı baǵasynyń álemdik naryq­taǵy tómendeýine baılanysty, burǵylaý jáne jóndeý jumystaryna arnalǵan shyǵystar qysqartylǵan. Energoresýrstar baǵasynyń tómen­deýi bizdiń munaı kompanııa­larynyń qyzmetine de áserin tıgizdi. Sondyqtan, munaı kompanııalarynyń qarjy jaǵ­daıyn tómendetpeý maqsatynda, ót­ken jyly biz olardyń salyqtyq tólem­derin azaıtý máseleleri boıynsha naqty sharalar qabyldadyq. Atqarylǵan ju­mystar nátıjesinde búgingi tańǵa eksporttyq keden saly­ǵynyń mólsheri tonnasyna 80 dollardan 40 dollarǵa deıin tómendedi. Al, osy jyldyń naý­ryzynan bastap munaıdyń álemdik naryqtaǵy baǵasyna sáıkes, keden salyǵy ózgertiledi, dedi A.Aıdarbaev. A.Aıdarbaevtyń esebinde oblys­taǵy jergilikti jáne respýb­lıkalyq mańyz­daǵy jol qurylysy máselesi qamtyldy. Mańǵystaý obly­synyń tranzıttik áleýetin keńeıtip, teńiz arqyly da, qurlyq ar­qyly da álemniń birqatar elderine shyǵyp kete alatyn qaqpa retinde múmkindigin laıyqty paıdalaný úshin jasalyp jatqan ju­mystar tanys­tyryldy. Indýstrııalandyrý kartasynyń besjyldyǵyn qorytyndylap, byltyr ekinshi besjyldyqtyń jarııa­lan­ǵandyǵyn aıtqan oblys ákiminiń aıtýynsha, osy merzim ishinde Mań­ǵystaýda 225 mlrd. teńgeni quraıtyn 33 joba júzege asyrylyp, 3 myńnan astam jumys orny qurylǵan. Jańa besjyldyqtyń alǵashqy jyly, ıaǵnı byltyr óńirde 700 jańa jumys ornyn usynǵan 50 mlrd. teńgeniń 11 jobasy engizilgen. О́ńirde jumys jasaıtyn «Jańaózen sút zaýyty», «Bereket-F», «Aqtaý sút» jáne «Mılına fýd prodakshen» kompanııalary syndy sút ónimderin óndiretin 4 iri kásiporyn óz taýarlarymen óńir suranysynyń 30%-yn qamtamasyz etip, jergilikti qamtýdy kóbeıtýge úlesterin qosyp keledi. Sondaı-aq, oblystaǵy 116 sha­r­ýa qojalyǵy tutynýshylaryn jemis-jıdek jáne baqsha ónimderimen 50 paıyzǵa qamtamasyz etedi. «Beıneý astyq termınaly», «Maga bred» jáne «Bereket-F» sııaqty 2 iri zaýyty jáne 30-ǵa jýyq nan pisirýshi oryndar nan ónimderi jáne unmen ishki su­ra­­­nysty 100%-ǵa qamtamasyz etip otyr. Mańǵystaý oblysyndaǵy irgeli isterdiń qatarynda «Aqtaý teńiz porty» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynan salynǵan «Azersýn» óndiris jáne logıs­tıkalyq ortalyǵyn, «Sofı Med­grýpp» kópsalaly klınıkasyn, Aqtaý teńiz soltústik termınalyn ata­dy. Ákimniń aıtýynsha, aımaqtyń damýynda turǵyn úıler qurylystary belsendi baǵyttardyń biri bolyp tabylady. Qurylys jumystary esepti merzimde 180 mlrd. teńgeni qurap, salada ınvestısııa kólemi 8 paıyzǵa ósken. Oblysta 645 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen, bul 2014 jylmen salystyrǵanda 10%-ǵa kóp. Bul jumystar nátıjesinde 5 myńnan astam turǵyndar jańa baspanaǵa ıe bolǵan. Mańǵystaý óńirindegi mańyzdy máse­­lelerdiń biri – aýyzsý. A.Aıdar­baevtyń esebinen bul turǵyda oblys­tyń eldi mekenderin ortalyqtandyryl­ǵan sýmen qamtamasyz etý jumystary kezeń-kezeńimen iske asyrylýda eken­digin bildik. «Aq bulaq» baǵdar­lamasy aıasynda 20 mlrd. teńge ınvestısııa salynǵan 57 joba júzege asyrylǵan. Sońǵy úsh jylda oblys turǵyndaryn aýyzsýmen qamtý 70 paıyzǵa jetken. A.Aıdarbaev Túpqaraǵan, Beıneý, Mańǵystaý, Qaraqııa, Munaıly aýdandary men Aqtaý, Jańaózen qala­larynyń damý barysyna qysqasha toqtalyp ótti. Sondaı-aq, óńirdiń aýyl sharýashylyǵy, azyq-túlik ta­ýar­­larynyń baǵa ındeksi, óńirlik tu­raqtylyq qory, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytý, turǵyn úı qu­rylysy, mádenıet, densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne týrızm salalary, ju­mys­syz jastardyń máselesimen aınalysatyn «Jańa serpin» baǵdarlamasy týraly baıandady. Esep berý sońy ádettegideı suraq-jaýapqa ulasyp, arnaıy ashyl­­­­ǵan ortalyqtarǵa kelip túsken saýaldarǵa on kún ishinde jaýap beri­letindigi aıtyldy. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy.