Ǵalymdar budan 1,5 mıllıon jyl buryn ómir súrgen tyshqannyń, osy saıyptan kelgende, sondaı-aq, adam balalarynyń jynystaryn anyqtaıtyn múmkindiktiń týǵanyn málimdep otyr. Iel ýnıversıtetiniń oqytýshylary muny sol zamandardaǵy sútqorektiler boılarynda saqtalyp qalǵan vırýstar arqyly anyqtaýǵa bolatynyna kóz jetkizipti.
Zertteýshiler habarlaǵandaı, adam balasy genomdarynyń 40 paıyzy budan mıllıondaǵan jyl buryn kirgen vırýstardyń qańqalarynan quralady. Ol H-hromosomyndaǵy osy vırýstardyń biriniń endi dúnıege kelgeli turǵan balanyń jynysyn aıǵaqtap berýge de kómektesetinin anyqtaǵan. Osy vırýs belsendi bolyp turǵan kezde ul balalar men qyz balalar teń qalypta týylyp turǵan. Al ony «isten shyǵara qoısa», uldardyń qatary birden eki esege artyp ketip otyrǵan.
Ázirge bul shemanyń qanshalyqty naqtyly dáldik bere alatyny tolyq anyqtalyp bolǵan joq. Degenmen, adamnyń H-hromosomy tájirıbe jasalǵan tyshqandardaǵy vırýstarǵa toly eken. Buǵan qosa, zertteýshiler embrıonnyń kómegimen vırýsty «isten shyǵarý» tásilin rak jasýshalarynyń keń etek alýynyń jolyn kesý úshin paıdalanýǵa bolatynyn boljap otyr.
Damır QOJAMQUL.