Sharýa jumysyna shyraı kirgizedi

Erinbeı eńbektengenge Jer-ana meıirimin tógedi, yrysyn beredi. Jerdi emgenniń jerge qarap qalǵan kezi joq. Sondyqtan, tynymsyz eńbek pen nátıjeli jumystyń sońy úlken jetistik ekenin ekiniń biri bilse kerek. Bizdiń «Jan-Araı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi Qyzyl­orda oblysyndaǵy aýyl sharýa­shy­lyǵymen aınalysatyn mekemeniń biri. Jyl saıyn 5 myń gektar jer­ge egis salamyz. Orta eseppen 50 sentnerden kúrish alamyz. Kúrishten bólek, ózge daqyldardy da egip jatyrmyz. Byltyr «Jan-Araı» quramajem zaýytyn da iske qostyq. Mysaly, aımaq sharýa­lary jylyna 60 myń tonna mal azyǵyn tutynady. Bizdiń zaýyt sharýalardyń osy qajettiligin qanaǵattandyrýdy kózdep otyr. Al zaýytqa qajetti kúnbaǵys, kúrish, bıdaı sekildi ónimderdi ózimiz óndiremiz. Jetpegenin basqa sharýashylyqtardan satyp alamyz. Júgeri men kúnjarany da ósirýdi qolǵa alýdy oılap otyrmyz. Zaýytta jemnen bólek Syr marjanyn da aqtaıdy. Kúrish sehy táýligine 120-130 tonna kúrish óńdep shyǵady. О́ndiris ornynda qara kúrishti tazalaý, aqtaý, qapqa salý jumystarynyń barlyǵy zamanaýı tehnologııalarmen atqarylady. Syr salysynyń marjan, ıantar, lıder, dıamond atty suryptary 5 keliden bastap 10, 25 keıde tapsyrysqa oraı 50 kelilik qapqa deıin ólshenip, naryqqa jiberiledi. Syrdyń brend daqyly búginde alys-jaqyn sheteldikterdiń qazanynda qaı­nap jatyr. Aptasyna 5-6 vagon aqtalǵan kúrishti kórshi memleketterge jiberip jatyrmyz. Olardyń qatarynda О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Reseı bar. Bolashaqta TMD aýmaǵyndaǵy ózge memleketter men alys shetelderge shyǵarýdy kózdep otyrmyz. Endi eksporttyń kólemin bir sátke de túsirmeımiz. Al osyndaı jumystyń barlyǵy jer bolmasa, qalaı atqarylady? Múmkin emes qoı. Sondyqtan, elimizdegi jer máselesinde osy jaıt eskerilýi kerek. О́ıtkeni, jer ıesiz jáne bos jatpaýy qajet. Bos jatqan jerden memleketke de, halyqqa da eshqandaı paıda bermeıdi. Qaıta ıgerilmegen jerdiń azyp-tozyp, qunarlylyǵy joıylyp ketetinin este ustaǵan abzal. Elbasynyń ózi jerdiń ózge­ler­ge satylmaıtynyn, ásirese, sheteldik azamattarǵa berilmeıtinin basa aıtty. Bul Qazaqstandaǵy aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń bir tetigi dep bilemin. Sebebi, bos jatqan jerler sharýa qoja­lyq­taryna, kásipkerlerge, qara­paıym halyqqa jalǵa berilip, odan ónim óndiredi. Sondaı-aq, bul oıdan shyǵarylǵan dúnıe emes. Álemniń barlyq memleketterinde iske asyrylyp jatqan jumys. Máselen, kórshi Reseıdiń ózi jerin 49 jylǵa jalǵa berip otyr. Elbasy «Bizdiń maqsat – aýyl sha­rýa­­shylyǵymen aı­­n­a­­ly­­­s­a­­t­yn­­darǵa jekemenshigine jer alý múm­­kindigin berý. Eger olar jer­ge ıelik etetin bolsa, ony kút­ip-baptap, qadirleıtin bo­­la­­dy. Jer – ata-babamyzdan mura­ǵa qalǵ­an bizdiń basty baı­lyǵy­myz. Qazaqstannyń 14 myń shaqy­rym­nan astam memlekettik shekarasyn resimdeý úshin men kórshi el­der­diń basshylarymen 8 jyl boıy kelis­sóz júrgizdim. Osynyń bári jerimizdiń tutastyǵyn qam­ta­masyz etý úshin jasaldy. Men aza­mattarymyzdyń osy máse­­le­ni kótergenine qýanysh­ty­myn. Eger jerge dál osylaı kóńil bóline­tin bolsa, bul biz­diń hal­qymyz óz jerin qasyq qa­ny qalǵansha qor­ǵaıtynyn kór­setedi»,– dedi. Elbasy árda­ıym eldiń bola­sha­ǵyn oı­laıdy. Bul da memleket ekonomıkasyn kúsheıtip, sharýalar­dyń jumysyn jandandyrý­ǵa baǵy­t­talǵan naqty qadam dep oılaımyn. Baqdáýlet MAQAShEV, «Jan-Araı» JShS bas dırektory Qyzylorda oblysy