Quqyq qorǵaý kepildigi nyǵaıdy

Joǵarǵy Sotta «Úıqamaq. Kepildi qoldanýdyń ereksheligi. Tintý jáne jeke tintý, qaraý, alý» taqyrybynda halyqaralyq semınar bolyp ótti. Ony Joǵarǵy Sottyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy Abaı Rahmetýlın júrgizip otyrdy. Semınarǵa Ishki ister mınıstriniń orynbasary Rashıd Jaqypov, Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý jónindegi ulttyq bıýro tóraǵasynyń orynbasary Talǵat Tatýbaev, Joǵarǵy Sot janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynyń dırektory Murat Beıbitov, Bas prokýratýra men Qarjy mınıstrliginiń ókilderi jáne Bremen qalasynyń (Germanııa) Ýchaskelik tergeý sýdıasy Peter Valter, sondaı-aq Qazaqstandaǵy halyqaralyq quqyqtyq yntymaqtastyqtyń German qory ókilderi (IRZ) qatysty. О́z sózinde A.Rahmetýlın IRZ-ke atal­­ǵan is-sharany uıymdastyrýǵa qoldaý kórsetkenderi úshin alǵysyn bildirdi. «2008 jyldyń tamyzynan bas­tap qamaqty jáne úıqamaqty sottyń sanksııa­laýy Qazaqstan tarıhyndaǵy mańyzdy oqıǵa jáne elimizdiń adam quqyqt­ary salasyndaǵy kópshilik maqul­daǵan halyqaralyq standartty usta­natyndyǵyn bildirdi. Kez kelgen memlekette azamattyń bostandyq pen jeke basyna qol suǵylmaýshylyq quqyǵy eń mańyzdy bolyp tabylady», – dedi A.Rahmetýlın. Tergeý sýdıasynyń ınstıtýty Qazaq­standa 2015 jylǵy 1 qańtardan bastap jumys isteı bastady. Tergeý sýdıasy qylmystyq is júrgizýdiń sotqa deıingi satylarynda adamnyń konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn negizsiz shekteýge jol bermeýge baǵyttalǵan qyzmetti júzege asyrady. «100 naqty qadam» Ult Josparynyń 22-qadamyn iske asyrý sheńberinde bıylǵy qańtardan bastap tergeý sýdıalaryna qaraýdy, alýdy, tintý men jeke tintýdi sanksııalaý sekildi birqatar qosymsha ókilettikter berildi. Bul jańashyldyq óziniń tıimdiligin dáleldedi. Máselen, 2016 jylǵy 4 aıda QPK-niń 55-baby tártibinde tergeý sýdıalarynyń qaraýyna 17 myńnan astam (17648) materıal tústi. Bul ótken jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda 3 esege kóp (2015 jyldyń 5 aıynda – 6191 materıal). Bul rette olardyń jartysynan kóbin jańa ókilettikter boıynsha ótinish hattar quraıdy – 8 myńnan astam (8359 nemese 47,4 paıyz). Olardyń ishinde 6 myń materıal alýǵa qatysty (6758 materıal nemese 80,8 pa­ıyz). Sottyń sanksııalary tintý boıynsha 1097 materıal, 471 materıal jeke tintýge qatysty. Qosymsha tórt ókilettiktiń eń tómengi úlesi qaraýdy sanksııalaýǵa jatady (barlyǵy 23 materıal kelip tústi), bul atalǵan prosessýaldyq is-qımyldyń ereksheligine baılanysty. О́tken jyldyń 4 aıymen salystyrǵanda, bultartpaý, kepil, úıqamaq qamaqqa alý jónindegi ótinishhattar 8,1 paıyzǵa azaıdy (2016 jylǵy 4 aıda qamaqqa alýǵa sanksııa berý 3611-den 3320 adamǵa azaıǵan). Sonymen qatar, tergeý sýdıalary bıylǵy jyl­dyń 4 aıynda tergeýshiniń jáne pro­kýrordyń is-áreketine baılanysty 409 shaǵymdy qarap, onyń besten bir bóligin qanaǵattandyrdy (86 nemese 21 paıyz). Joǵarǵy Sottyń sýdıasy Q.Shaý­harov azamattardyń quqyqtaryn qor­ǵaý kepildigin nyǵaıtýdaǵy sottyń baqy­laýyn odan ári keńeıtý týraly baıandama jasady. Ishki ister mınıstriniń orynbasary R. Jaqypov óz baıandamasynda quqyq qoldaný tájirıbesi, bultartpaý sharalaryn qoldaný jáne jekelegen tergeý áreketterin júrgizýdegi prob­lemalar týraly aıtty. Halyqaralyq sarapshy Peter Valter jekelegen prosessýaldyq áreketterdi sottyń sanksııalaýy jónindegi eýropalyq quqyqtyq tájirıbesiniń negizgi úrdisi, sondaı-aq Germanııada tintý, jeke tintý, qaraý jáne alýdy sottyń sanksııalaýynyń prosessýaldyq jáne uıymdastyrýshylyq negizi boıynsha óz tájirıbesin bólisti. Semınarǵa qatysýshylar jasaǵan ózge de baıandamalarda keıbir tergeý áreketterin sanksııalaý tájirıbesi, kepildikti bultartpaý sharasy retinde qoldanýdyń ereksheligi, adamnyń jáne azamattardyń konstıtýsııalyq quqyǵyn shekteıtin barlyq tergeý qyzmeti jónindegi ókilettikti tergeý sýdıasyna birtindep berýdi qamtamasyz etý arqyly sotta aıyptalýshy jáne qorǵaýshy arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etý, tergeý sýdıasynyń qyzmetin quqyq­tyq qamtamasyz etýdi jetildirý, t.b. máseleler jan-jaqty talqylandy, dep habarlady Joǵarǵy Sottyń baspasóz qyzmeti.