Talap tas jarady

Oblystyq bilim berý basqarmasynyń habaryna qaraǵanda, maýsym-tamyz aılary aralyǵynda ótetin «Jazǵy selfıdiń» maqsaty – balalardyń shyǵarmashylyq qabiletin, estetıkalyq talǵamyn damytý. Usynylatyn sýretterdiń sapasy men ereksheligine nazar aýdarylady. Úzdik sýretter qorytyndysy jarııalanady. Árbir qatysýshydan «Úı janýarlarymen birge», «Otbasymen», «Dostarymen» jáne «Juldyzben» taqyrybynda túsken GPS pishimindegi jumystar qabyldanady. Budan basqa, mysaly, oqýshy­lardyń jazǵy ýaqytta eńbek etip, tabys tabýǵa da múmkindikteri bar. О́ıtkeni, óńirdegi aýdan, aýyldardaǵy kógaldandyrý já­ne kóriktendirý jumystaryna qatysady. Bul maqsatqa oblystyq bıýdjetten 56 mıllıon teńge bólinedi. Bastysy, balalarǵa qazirgi qat bolyp turǵan taqyryp – ekologııalyq tárbıe beriledi. Oblystaǵy Sharbaqty, Lebıaji aýdandarynda memlekettik «Ertis ormany» rezervaty, «Baıanaýyl» ulttyq tabıǵı parki 300-den astam oqýshynyń ormanshylyqtarda kóshet otyrǵyzyp, aramshóp julý jumystaryna qarjy bólip otyr. Balalardyń jazǵy dem­alysyn, saýyqtyrýyn já­ne bos ýaqyttaryn qamtýdy uıym­dastyrý úshin jergilikti bıýdjetterden 266,0 mıllıon teńge qarastyrylypty. Jazǵy kanıkýl kezinde 75,7 myń oqýshynyń demalysy men saýyqtyrylýy uıymdastyrylsa, 12,4 myń oqýshy jumysqa ornalastyrylady. Iаǵnı, oblystaǵy mektep oqýshylarynyń 98,9 paıyzy qamtylady. Úshinshiden, jazǵy demalys – balalardyń til úırený, kitap oqıtyn ýaqyttary. Sondyqtan, oblystyq bilim basqarmasynyń uıymdastyrýymen úsh tildi úıretý, tildik daıarlyǵyn retteýge arnalǵan lıngvıstıkalyq bilim berý úshin mektep janyndaǵy lagerler, aýla klýbtary, oqý­shylar saraıynda 200-den asa qazaq, aǵylshyn tilder mektebi jumys jasaıdy. Alǵash ret oblys ortalyǵyndaǵy «Qazaq-tú­rik lıseıinde», Ekibastuzdaǵy kópsalaly kóptildi lıseıde 5,6-synyp oqýshylary úshin 1050 oqýshyny qamtıtyn aǵylshyn tili kýrstary jaz boıy ótkiziledi. Al, Baıa­naýylda balalardy aǵyl­shyn tili jáne kompıýterlik baǵdarlamalarǵa úıretetin «WARWICK» Ulybrıtanııa ýnı­ver­sıtetiniń volonterleri keledi. Oblystyq ákimdikte oblys ortalyǵy, Aqsý, Ekibastuz qala­lary mańaıynda jazǵy demalys lagerleriniń joqtyǵy aıtyldy. Biraq, bul qalalardyń balalardyń jazǵy demalysyn ótkizýde burynnan qalyptasqan ózindik dástúrleri bar ekenin umytpaıyq. Mysaly, Ekibastuzdyń balalar úıinde ósip kele jatqan jetim balalaryna «Bogatyr Kómir» JShS jyl saıyn Baıanaýyldaǵy «Qarlyǵash» lagerine 200, Qarasor taý-ken kombınaty JShS jáne «Ekibastuz GRES 2 stansasy» AQ-ta «Orlenok» balalar lagerine 120, Aqsýdaǵy «Ferroqorytpa zaýyty» AQ-ta jazǵy saýyqtyrý lagerine qala balalaryna 100-den tegin joldamalar bóledi. Qashyr aýdanyndaǵy «Sáýleler» jazǵy demalys lageri aýyl oqýshylaryna jyl saıyn qýanysh syılaıdy. О́kinishke oraı, Sharbaqty aýdanyndaǵy qalyń orman shetindegi «Shaǵala» jazǵy lageri qazir bos tur, kúrdeli jóndeý jasalyp, sanıtarlyq normalar tártibi rettelse, aýyl balalarynyń jazǵy demalysy kóńildi óter edi. Oblystyq bilim bas­qarmasynyń málimetine jú­ginsek, jazǵy demalys kúnderi óńirde 741 lager jumys jasaıdy. Bulardyń 345-i mektepter janynan ashylsa, 376-sy – profıldi, 6-y – kıiz úı, 4-ýi – kóshpeli lager jáne 10-y – qala syrtyndaǵy lager. Mektep janyndaǵy, qala syrtyndaǵy demalys oryndarynda jetim qalǵan jáne kópbalaly, az qamtamasyz etilgen otbasylardan shyqqan 10 myń bala tegin dem­alady. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy