Munaıly ólkeniń órshil óreni

Májilistiń altynshy shaqyrylymynda saılanǵan jańa depýtattardyń biri – Taras Hıtýov. Esimine qarap-aq onyń ýk­raın kobzary atanǵan Taras Shevchenko aıdaý­da bolǵan Mańǵystaý óńirinde dúnıege kel­genin sezýge bolady. Qazaq jaqsy adam­nyń esimin ultyna, dinine qaramaı-aq ejel­den qabyldaı bergen ǵoı... Biz oqyrman­dary­myzdy jańa depýtatpen tanystyra otyrý maqsatynda ony áńgimege tartqan edik. – Men qazynaly túbektegi shejireli Fort-Shevchenko qalasynda munaıshynyń ot­basynda 1964 jyly ómirge kel­dim, – dep bastady áńgimesin depýtat. – Munaıshy bolǵan soń ákemniń qyzmet orny jıi aýysyp turdy. Men mektep jasyna jetkende ol kisiniń qyz­meti buryn Eralıev, qazir Quryq atalatyn kentke aýysqan edi. Sondyqtan, sol jerde mek­tep esigin ashtym. Alaıda, bas­taýysh synyptardy Jańaózen qalasynda bitirdim. Al jalpy orta bilim beretin mektepti Aqtaý qalasynda aıaqtap, 1981 jyly Qazaq polıtehnıkalyq ıns­tıtýty fılıalynyń osyndaǵy munaıshylar daıyndaıtyn fakýl­tetine oqýǵa tústim. Mun­­daǵy tártip boıynsha eki jyl oqy­ǵan soń stýdentterdi Almaty­­daǵy ınstıtýttyń negizgi bóli­mine aýystyratyn. Sóıtip, úshin­shi kýrstan bastap oqýymdy Almatyda jalǵastyrdym. – Sizdiń bokstan Qazaqstan quramasynyń sapynda jaqsy óner kórsetkenińizdi bilemiz. Onymen qaı jyldary, qaıda aınalysa bastaǵan edińiz? – Boks qolǵabyn alǵash ret Aqtaý qalasyndaǵy sport mek­tebinde kıdim. Jas­tar ara­syn­daǵy KSRO chempıony, KSRO Kýbogynyń jeńim­pazy, Qazaq­stannyń eńbek sińirgen sport sheberi Asylbek Qılymovpen bala kezden dospyn. Ekeýmiz altyn­shy synyptan bastap bokspen aına­lysýdy bir zalda bastadyq. Dos­ty­ǵymyz áli kúnge jalǵasyp keledi. – Asylbek Qılymovtyń esi­min qazaqstandyqtar jaqsy biledi. Onyń 75 kg salmaqta Eýro­panyń eń úzdik boksshysy atan­ǵany da umytyla qoıǵan joq. Gúrzi judyryqty nokaýt­ter bolyp, ol talaı qazaq balasynyń namysyn janyǵan edi. Al ózińizdiń sport­taǵy jetistikterińiz qandaı? – Men de «sport sheberi» nor­ma­­tıvin oryndadym. Stý­dent­­ter­diń búkilodaqtyq «Býrevest­nık» sport qoǵamynyń eki dúr­kin chempıony boldym. Qazaq­stan­nan qazirgi Qaraǵandy ýn­ıver­sıtetiniń dosenti bolyp júr­gen dosym, sport sheberi Boran­qul Nurpeıisovpen birge «Býre­ves­t­nıktiń» bar­lyq jarys­­tarynan, ýnıversıa­da­lary­­nan qalmaıtyn edik. Ol «Býrevestnıktiń» úsh dúrkin chem­pıo­ny atandy. Qazir sol dostary­myz­ben jaqyn aralas­pasaq ta, telefon arqyly habarlasyp turamyz. – Qyzmet jolyńyz jaıynda aıta otyrsańyz. – Instıtýtty bitirgen soń eńbek jolymdy 1986 jyly Aq­taý qalasyndaǵy plastmassa zaýy­tynyń apparatýra jóndeý sehynda bastadym. Bul búkil Eýrazııa boıynsha sanaýlylardyń qataryna jatatyn biregeı zaýyt­tardyń biri edi. 1988 jyldan osy zaýyttyń aýysym she­beri, tehnıkalyq qadaǵalaý bóli­miniń jetekshi ınjeneri sekildi qyzmetter atqardym. 1990-jyldardyń basynan engen ekonomıkalyq daǵdarystyń saldarynan zaýyttyń jaǵdaıy qıynǵa aınalyp, óndirisi tómendep ketti. Jumys oryndary da qysqaryp, eńbekaqy tóleý tu­raq­syzdyq haline jetti. Kóp­te­gen mamandar basqa jumystarǵa aýy­syp jatty. Sonyń biri bolyp men de qaladaǵy «Aq jol» JShS-ine tehnolog bolyp aýystym. Odan jekemenshik salaǵa ketip, 1991-1993 jyldary «Mańǵystaý» bıznes-ortalyǵynda menedjer bolyp istedim. 2000 jyly men óz mamandyǵym boıynsha Pav­­lo­dardaǵy munaı-hımııa zaýytyna qyzmetke shaqyryldym. Alaıda, munda kóp istemeı, qaıtadan Aq­taý­ǵa aýysyp, qala ákiminiń oryn­basary qyzmetine taǵaıyndaldym. Elimiz táýelsizdigin alǵan soń burynǵy Shevchenko aýdany Túpqaraǵan bolyp qaıta quryl­ǵan edi. Aýdan ortalyǵy – ózim ómirge kelgen Fort-Shev­chenko qalasy. 2003 jyly osy aýdan­­nyń ákimi qyzmetine shaqy­ry­lyp, sonda aýystym. Odan ob­lys­tyq Deneshynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń bastyǵy qyz­metinde birneshe jyl iste­dim. 2008 jyly Mańǵystaý obly­sy ákimi­niń áleýmettik sala jónin­degi oryn­basary qyzmetine taǵaıyndaldym. Al depýtattyqqa saılanǵan­ǵa deıingi qyzmetterim munaı sala­symen tyǵyz baıla­nys­ty boldy. Aldymen «QazMunaıGaz» Barlaý-О́ndirý» AQ, odan «О́zenmunaıgaz» AQ, «Qarajambasmunaı» AQ áleýmettik máseleler, kadr jónin­degi vıse-prezıdenti qyzmet­terin atqardym. «Nur Otan» par­tııasynan depýtattyqqa kandı­dat­tardyń tizimine engizil­gende «Qarajambasmunaı» AQ ap­paratynyń basshysy qyz­me­tin atqaryp júrgen edim. Sóı­tip, Mańǵystaý óńirinen «Qazatomónerkásip» UAQ uzaq jyl­dar basqarýshylyq qyzmetter atqar­ǵan Sáken О́tebaev ekeýmiz depý­tattyqqa saılandyq. Qazir Eko­no­mıkalyq reforma jáne óńir­lik damý komıtetiniń músh­e­si­min. Zań shyǵarý jumys­tary­na eptep úırenip kele jatyrmyz. – Otbasylyq jaǵdaıyńyz qalaı? Bos ýaqytyńyzdy qalaı ótkizesiz? – Otbasymda úsh balam bar. Úlken ulymnan ázirge bir nemere kórdim. Olar Aqtaýda turady. Shynymdy aıtsam, nemeremdi qatty saǵynyp júrmin. Buryn bos ýaqytymda kitap oqıtyn edim, qazir bos ýaqyt degen kóp bola da bermeıdi. Depýtattardy túrli qoǵamdyq jumystarǵa da tartady eken. Men de sondaı qoǵam­dardyń bir-ekeýine múshe bolyp endim. Olardyń jumys­tary da jetkilikti. О́zi­mizdiń óńirdegi problemalardy da jaqsy bilemin, olarmen habarlasyp, tótenshe máselelerdiń sheshilýine atsalysamyn.  Áńgimelesken Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»