Jańarý

Nıkolaev ken baıytý fabrıkasy qaıta jańǵyrtyldy Elimizdegi jetekshi mys óndirýshi kompanııalardyń biri – KAZ Minerals toby. Atalǵan kompanııanyń Shyǵys óńirinde tórt kenishi, úsh baıytý fabrıkasy jumys isteıdi. 10 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan osy topqa qarasty «Shyǵystústimet» JShS-niń Nıkolaev ken baıytý fab­rıkasynda sońǵy jyldary qaıta jańǵyrtý jumystary júrgizilýde. Atalǵan fabrıkanyń negizgi qyzmeti – mys, myrysh, polımetall kenderin úgitý, usatý, bólý, flotasııalaý arqyly mys, qorǵasyn, myrysh konsentrattaryn óndirý. Búginde 500-den astam adam eńbek etetin fabrıkanyń kendi qaıta óńdeý boıynsha jyldyq josparly kólemi 2 mıllıon tonnaǵa jýyqtady. Qazirgi tańda kásiporynda óndiristi jańǵyrtý baǵdarlamasy aıaqtalýǵa jaqyn. Jýyrda oblys ákimi Danıal Ahmetov Shemonaıha aýdanyna jumys sapary aıasynda atalǵan jańǵyrtý jobasymen tanysty. «Shyǵystústimet» JShS basqarma tóraǵasy Ilsýr Daýtovtyń aıtýynsha, 2012 jyldan bastap júrgizilgen jańǵyrtý jobasynyń quny 90 mıllıon dollardy qurady. Jańǵyrtý jumystarynyń arqasynda kásiporynnyń kendi qaıta óńdeý qýaty 1,8 mıllıon tonnadan 2,2 mıllıon tonna kenge deıin artty. Jańǵyrtý jumystarynan keıin mys, myrysh jáne qorǵasyn konsentrattaryn kennen bólip alý arta túsedi dep josparlanǵan bolatyn. Kásiporyn atalǵan údeden tabylyp otyr. Máselen, mysty bólip alý koeffısıenti 82 paıyzdan 89 paıyzǵa deıin kóbeıdi. Osynyń arqasynda óndiris qaldyqtarynyń úlesi de tómendeı túsedi. Bul ekologııalyq ahýaldy ońaltýǵa tıimdi. Basqarma tóraǵasy fabrıkanyń Artemev óndiristik kesheniniń avtomattandyrylǵan basqarý ortalyǵymen tanystyrdy. Munda ken kelip túskennen konsentrasııa alǵanǵa deıingi barlyq baıytý úderisin kompıýter arqyly qadaǵalap, basqarýǵa múmkindik jasalǵan. Bul jumys barysyn ońtaılandyrýǵa úlken septigin tıgizip otyr, deıdi fab­rıka jetekshiligi. Jańǵyrtý aıasynda usatý, flotasııa, reagentterdi daıyndaý bólimderinde jáne dozalaý alańynda jóndeý jumystary júrgizilip, jabdyqtar aýystyryldy. Qoldanystaǵy dıirmender, sorǵy-gıdrosıklondy qondyrǵylar, tehnologııalyq jabdyqtar, qubyrlar, qubyrlardyń tireýleri, flotty mashınalarǵa arnalǵan baǵanalar men arqalyqtar jańartyldy. Sonymen qatar súzgileý bóliminde burynǵy keptirý barabandarynyń ornyna press-súzgiler ornatyldy. Bul shań-tozańdy azaıtyp, óndiriske ekologııalyq jaǵynan jaǵymdy bolmaq. Sondaı-aq qorǵasyn konsentratynyń tehnologııalyq júıesi men oǵan arnalǵan jeke qoıma salyndy. Fabrıkaǵa tıesili aýmaqta abattandyrý jumystary júrip jatyr. Jalpy, Nıkolaev ken baıytý fabrıkasy 1980 jyly paıdalanýǵa berilgen. Artemev jáne Iýbıleınyı-Snegırıhın kenishteriniń kenin qaıta óńdeýmen shuǵyldanady. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» Shyǵys Qazaqstan oblysy, Shemonaıha aýdany