Daýa

Qaraǵandylyq hırýrg N.Qulmaǵanbetov biregeı operasııalar jasaıdy Adamnyń sezim músheleriniń aýyrǵanynan saqtasyn. Qos janardy aıtpaǵanda, qulaq estimeı, muryn ıis sezbeı qalsa dúnıeniń jarty qyzyǵy syrt aınalǵany da. Áıteýir, dáriger aǵaıyn arasha túsip, amanshylyǵymyzdy uzartyp jatamyz. Adamnyń estý qabiletin qalpyna keltirý boıynsha operasııalar bizdiń elimizde buryn Almaty men Astanada ǵana jasalatyn edi. Bul ıgi is eki jyldan beri Qaraǵandydaǵy oblystyq medısına ortalyǵynda da qolǵa alynǵan. Joǵary sanatty dáriger, atalmysh medısına ortalyǵyndaǵy otorınolarıngologııa (LOR) bó­lim­­shesiniń meńgerýshisi Nurlan Qulmaǵanbetov osyndaı operasııany tımpanoplastıka dep atalatyn jańasha ádispen jasaıdy. Estý qabiletin jaqsartý opera­sııalary, onyń ishinde tımpanoplastıka Qaraǵandyda buryn da jasalyp kelgen. Alaıda, ken­­shiler qalasynda osy ádisti al­ǵash qoldanǵan sanaýly mamandar keıin basqa jaqtarǵa qonys aýdaryp, aqyry bul dilgir ádis umytylýǵa shaq qalǵandaı edi. Suranystyń kóptigin ańdaǵan Nurlan Qulmaǵanbetuly mıkroskop arqyly júzege asyrylatyn osy bir názik tásildi sońǵy eki jylda shyndap qolǵa aldy. Dybys qabyldaý jarǵaǵyn qalpyna keltirý degenińiz zergerdiń jumysynan da kóp artyq eptilikti qajet etedi. Zerger búldirse, áshe­ıin áshekeıdi búldirer, al adam qulaǵynyń mıǵa jaqyn bóligimen jumys isteıtin hırýrgtiń qate­lesýge haqy joq. Alaıda, otanyń bul túri kez kelgen naýqasqa jasalmaıdy. Dybys qabyldaý jarǵaǵy zaqymdalǵan syrqattyń basqa derti bolmaýy tıis, ımmýnıteti berik bolýy kerek. Jeńil anestezııamen jasalatyn operasııa bir saǵatqa jýyq sozylady. Naýqas áli operasııa ústelinde jatqan kezinen bastap estı bas­taıdy. Bir ǵajaby, osyndaı ota jasalǵan adamdardyń 90 paıyzynda estý qabileti tolyǵymen qalpyna keledi eken. Buryn Arqa jurty osyndaı operasııa jasatý úshin Almaty men Astanaǵa baryp, tipti shetel asyp ta jatatyn. Endi bul másele Qaraǵandyda da oń she­shimin tapty, onyń ústine operasııa tolyǵymen tegin. О́ıtkeni, emdeýdiń bul túri memleket tarapynan kepildendirilgen medısınalyq kómek túrine jatqyzylǵan. Eki jyl ishinde 40-tan astam pasıentke tımpanoplastıka jasalǵan. Aıta ketý kerek, Qa­raǵan­dy oblys­tyq medısına ortalyǵynyń otorınolarıngologııa bólimshesinde asa tájirıbeli, qulaqpen qosa tamaq pen murynnyń túrli syrqattaryn anyqtaý men emdeýdiń zamanaýı ádisterin ábden meńgergen bilikti mamandar eńbek etedi. Oblystyq medısına orta­ly­ǵynyń bazasynda Qaraǵandy mem­lekettik medısına ýnıver­sıtetiniń otorınolarıngologııa kafe­drasy ornalasqan.  Osy jerde Qaraǵandy men oblys turǵyndaryna emdik jáne konsýltasııalyq kómek kór­setiledi. Osydan tórt jyldaı buryn bólimsheniń Nurlan Qulmaǵanbetuly bastaǵan hırýrg mamandary lor-múshelerdi endoskopııalyq ádispen emdeýdi kózdeıtin jańa tehnologııalardy paıdalana bastady. Az ın­vazıvti tásilder ósindi, isik tárizdi keselderdi sylyp alý ke­zinde qoldanylady. Byltyrǵy jyldyń ózinde 100-den astam endoskopııalyq operasııalar jasaldy. Murynǵa jasalatyn osyndaı otanyń bir artyqshylyǵy naýqastyń terisine zaqym kelmeıdi. Burynǵydaı tilý-kesý qajet emes, tek bir-eki jerden keıin izi bilinbeı ketetin tesikshe jasalady. Muryn qýysynyń aýrýlaryn emdeý barysynda dáriger naqty zalaldy tusty endoskop arqyly anyq kórip, basqa tustardy zaqymdamaı, sol jerdi dál tabady. Bul, árıne, dárigerdi de, syrqatty da artyq áýreden aryltyp, pasıenttiń tez jazylýyna kepildik beretin ádis. Endoskopııalyq otadan keıin syrqat ózin azdap jaısyz sezinetini bolmasa, esh jeri aýyrmaıdy da. Qazirgi medısına naýqastyń problemalaryn keshendi túrde sheshýdi kózdeıdi. О́ıtkeni, shynynda da, bir aýrý ekinshi dertke túrtki bolýy nemese jazylýyna kedergi bolýy múmkin. Sondyqtan, bólimshe medısına ortalyǵyndaǵy basqa qyzmettermen tyǵyz qa­rym-qatynasta jumys isteıdi. Mamandandyrylǵan jabdyqtar, joǵary bilikti dárigerler, álemdik deńgeıdegi tehnologııalar syrqat túrlerin tez anyqtap, tıisinshe emdep jazýǵa jol ashyp otyr. Qyzmeti aýyr, qoly jeńil Nurlan Qulmaǵanbetuly bastaǵan abzal jandar ujymy osyndaı qa­ıyrly ispen aınalysýda. Azamat dárigerdiń shıpaly qoly adamzatqa qýanysh syılaı bersin! Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» QARAǴANDY