Baǵdarlamalyq basymdyqtardyń sheshýshi róli

Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń Nıý-Iorkke sapary aıaqtaldy. Ol 2016 jylǵy 27-29 maýsymdaǵy Nıý-Iorkke saparynyń aıasynda Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń (BUU QK) turaqty emes múshelerin saılaýǵa qatysyp, birqatar elderdiń syrtqy saıasat vedomstvolarynyń basshylarymen kezdesti jáne amerıkalyq, sondaı-aq, basqa da elderdegi áriptesterimen kelissózder júrgizdi. Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldarǵa turaqty emes múshesi bolyp saılanýy sapardyń mańyzdy oqıǵasy boldy. Qazaqstannyń kandıdatýrasyn daýys berýge qatysqan BUU-ǵa múshe 193 memlekettiń 138-i qoldady (qarsylasymyz Taılandqa 55 memleket daýys berdi). E. Ydyrysov qazaqstandyq ótinimdi maquldaýda Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ony belsendi ilgeriletýi men BUU Bas Assambleıasynyń 70-shi sessııasy barysynda usynylǵan baǵdarlamalyq bastamalary sheshýshi ról atqarǵanyn atap ótti. «Qazaqstan úshin bul – tarıhı kún. Bizdiń elimiz BUU Jarǵysy boıynsha jahandyq qaýipsizdik pen beıbitshilikti saqtaýǵa ókilettengen eń mańyzdy saıası organnyń quramyna tarıhta birinshi bolyp saılanǵan Ortalyq Azııa memleketi boldy. Bul – Qazaqstannyń jáne Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń jeke tulǵasynyń halyqaralyq deńgeıdegi bıik bedeliniń, onyń jahandyq jáne óńirlik máselelerdi retteýge, ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý máselelerin ilgeriletýge qosqan biregeı úlesiniń jarqyn aıǵaǵy», – dedi osyǵan oraı E.Ydyrysov. Mınıstrdiń aıtýynsha, Qazaq­stan­nyń osyndaı asa kórnekti tabysqa Táýelsizdigimizdiń 25 jyl­dyǵy, sondaı-aq, Qazaqstan­nyń dıplomatııalyq qyzmeti kúni (2 shilde) aıasynda qol jetkizýiniń sımvoldyq máni bar. Daýys berýdiń qorytyndysy boıynsha Syrtqy ister mınıs­tri Qazaqstan tarapynan ótini­mimizdi qoldaǵan barlyq dele­gasııalarǵa shynaıy alǵysyn bildirdi jáne barlyq kandıdat memleketterdiń shyn, ashyq naýqan júrgizgenderine joǵary baǵa berdi. E. Ydyrysovtyń aıtýynsha, qazaqstandyq dıplomatııa BUU QK-ge aldaǵy múshelikti qaýipsizdik pen beıbitshilik, qarý­syzdaný, terrorızmge qarsy kúres, óńirlik daýlardy retteý má­selelerin sheshýge jáne ornyqty damýdyń maqsattaryn júzege asyrýǵa úlesimizdi eń joǵary jahandyq deńgeıde qamtamasyz etý úshin paıdalanýǵa nıetti. Qazaqstan BUU QK turaqty emes múshesi bolýǵa óz kandıdatýrasyn usynýdy alǵash ret 2010 jylǵy maýsymda jarııa etti. Sol ýaqyttan bastap qazaqstandyq dıplomattar ótinimimizdiń táji­rı­belik máni men negizdemesin ha­lyq­aralyq qoǵamdastyqqa jet­­kizý, múshe memleketterdiń meı­­lin­she aýqymdy tobynyń qol­daý­yn alý úshin birizdi jumys atqar­dy. Qazaqstan óziniń BUU QK sheńberinde atqaratyn ju­my­synyń tórt basym baǵy­tyn belgiledi: ıadrolyq, energe­tıkalyq, sý jáne azyq-túlik qaýipsizdigi. Osy basymdyq­tardy álemniń kópjaqty dıplo­matııa­synyń eń basty alańynda ilgerilete otyryp, Qazaqstan Qaýip­sizdik Keńesimen, jalpy BUU-ǵa múshe barlyq áriptes­terimen óte tyǵyz is-qımyl jasaýǵa nıet bildirdi. Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi retinde Astana búkil Ortalyq Azııanyń múddelerin de osy alańda qorǵaıtyn bolady jáne óńir úshin mańyzdy máselelerdi kótermekshi. E.Ydyrysov saılaý qarsańynda quramyna sáıkesinshe BUU-nyń 120 jáne 33 memleketi kiretin eki iri birlestiginiń, ıaǵ­nı Qosylmaý qozǵalysy men Latyn Amerıkasy jáne Ka­rıb basseıni memleketteri tobynyń turaqty ókilderi aldynda sóz sóıledi. Osy kezdesýler barysynda Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy dıplomattardy terrorızmge qarsy kúres, qarýsyzdaný men jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý salalaryndaǵy Memleket basshysynyń jahandyq bastamalaryna jáne «Álem. XXI ǵasyr» manıfesiniń mazmunyna jan-jaqty toqtala otyryp, Qazaqstan syrtqy saıasatynyń ózekti basymdyqtarymen tanystyrdy. Budan basqa, E.Ydyrysov Italııa, Shvesııa, Nıderland, Efıopııa, Taıland syrtqy saıa­sat vedomstvolarynyń basshylarymen, Ulybrıtanııa, Fransııa, Qytaı, AQSh, Japonııa, Fınlıandııa, Úndistan, Pákistan, Iran, Túrkııa jáne t.b. elderdiń BUU janyndaǵy turaqty ókilderimen kezdesýler ótkizip, kelissózder júrgizdi. Olardyń barysynda ekijaqty qatynastar men kópjaqty alańdardaǵy ózara is-qımyl máseleleri talqylandy. Elimizdiń Syrtqy ister mı­nıstri saparynyń sońǵy kúninde AQSh Memlekettik hatshysynyń kómekshisi Nısha Bısvalmen kezdesti. Kezdesý barysynda Qazaqstan-Amerıka strategııalyq ún­qatysýyn ilgeriletý, ekijaqty ynty­maqtastyqtyń jáne halyq­aralyq kún tártibiniń keń aýqymdy máseleleri boıynsha pikir almasty. Jalpy, E.Ydyrysovtyń Nıý-Iorkke sapary BUU Qaýip­sizdik Keńesine múshelikke memle­ketimizdiń ótinimin tabysty bekitip qana qoımaı, Memle­ket basshysynyń syrtqy saıasat­qa qatysty jahandyq basymdyq­taryn odan ári ilgeriletýdi qamta­masyz etti. Sáýlebek BIRJAN