Iran ınvestısııasy ıgilik ákele me?

Kez kelgen óńir ınvestısııalyq qarajat esebinen ósip-órkendep damı alady. Sondyqtan da bul máselege Batys Qazaqstan obly­synyń ákimi Altaı Kólginov aıryqsha mán berýde. Onyń qazirgi nátıjeleri de kóńilge qonady. Sonyń biri Oral óńiri men Iran Islam Respýblıkasy arasynda saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne kólik-logıstıkalyq salada jasalǵan yntymaqtastyq jónindegi kelisim bolyp tabylady. Atalǵan kelisimge ótken shilde aıynyń aıaǵynda Tegeranda qol qoıylǵan bolatyn. О́z kezeginde ırandyq ókil-ınvestor Tavakol Ib­raımı Oral óńirinde bolǵan sapa­rynda munda eki kezeńnen tura­tyn jylyjaı qurylystaryn júrgi­zý úshin Iran tarapy ınvestı­sııa quıýǵa ázir ekendikterin málim­dedi. Jumysta gollandııalyq tehno­lo­gııany qoldaný belgilengen. Onyń erekshelikteri jóninde  nıder­land­tyq Andrıes Koppert aıtyp berdi. Iаǵnı, onyń málimdeýinshe, jo­banyń alǵashqy kezeńinde qurylys aýmaǵy qyryq gektardy quramaq. Bolashaqta jylyjaıdan jınalatyn ónim mólsheri óńir turǵyndarynyń suranysyn qamtyp qana qoımaı, ony kórshiles Reseı eline eksportqa shyǵarýǵa bolady degen boljam jasalyp otyr. Qazaqstan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń quramynda bolǵandyqtan, mundaı jaǵymdy jaıt Reseımen saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynastardy odan ári tereńdete túsýge septigin tıgi­zedi dep kútilýde. Aıtylar oı­dy bu­dan da góri ashyńqyrap aıtqan­da, Qazaq­stannyń atalmysh ekono­mı­kalyq keńistikte ornalasýy ıran­dyq ınvestorlardyń qyzyǵý­shylyǵyn odan ári kúsheıte túskendeı kórinedi. Tipti, qazirgi kúni iri de kúr­de­li jylyjaı jobasynyń or­ny bel­gilenip te qoıypty. Aıta­lyq, «Oral» áleýmettik-ká­sip­kerlik korporasııasy óńir­degi ındýstrııalyq aımaqty qurýǵa bel sheshe kirisip, onyń ornyn belgilegen bolatyn. Bul oryn Terekti aýdanyndaǵy Poı­ma temir­jol beketine taıaý orna­lasqan. Irandyqtar men gollan­dııa­lyqtar birlesip qolǵa alatyn jylyjaı qurylysy dál osy arada boı kó­termek. О́z kezeginde «Oral» ÁKK atalǵan sheteldik kompanııamen birlesip jumys júrgizbek. Osy oraıda merdiger retinde belgi­len­gen «KGS» kompanııasy quny 176 mıllıon AQSh dollaryn qu­raıtyn qurylysty aldaǵy bir aı­dyń ishinde bastap ketýge bel býyp otyrǵany úlken senim týǵyzady. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev elimizdegi atqarýshy or­gan jetekshilerine ınvestorlar úshin qolaıly jaǵdaılar men múmkindikter týǵyzýdy basty mindet etip qoıǵany málim. Joǵa­ryda kórsetilgen jaıttar Oral óńirinde bul istiń qalypty deńgeıde ekenin kórsetedi. Sonymen, Iran ınvestısııasy Oral óńirine ıgilik ákele ala ma?  Bul saýaldyń jaýabyna ýaqyttyń ózi tóreshi bolmaq. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» ORAL