Bıyl Qazaqstan kemi 20 mln tonna astyq jınaıdy

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev keshe jumys saparymen Aqmola oblysynda boldy. Elbasy Shortandy aýdanynyń egistik alqabyna qonǵan tikushaqtan túsisimen «Jáken-1» JShS  mehanızatorlarymen kezdesti jáne jıyn-terin naýqanynyń barysymen tanysty. Qanat Ádilbekov jetekshilik etetin seriktestik astyq ósirýmen aına­ly­sady. Munda 11 057 gektar bolsa, onyń 9 382 gektaryna bıdaı egi­ledi, qalǵany jaıylymdyq retinde paı­dalanylady. Bıylǵy egistik alqa­bynyń qurylymy bıdaı men arpadan turady. JShS ústimizdegi jyly bı­daıdyń tórt túrinen, atap aıtqanda, jergilikti «Astana», «Astana 2» jáne reseılik «Omskaıa 36», «Omskaıa 28» aýdandastyrylǵan tuqymdarynan bitik astyq jınaýda. «Jáken-1-de» barlyq jumys ozyq tehnologııa negizinde júrgiziledi jáne topyraqty óńdeý men onyń qunaryn arttyrýda ylǵal saqtaýdyń synnan ótken ádis-tásilderi qoldanylady. Bul sharýashylyqtyń agrokeshendik jańa saıasatqa beıim ekendigin kórsetedi. Qazirgi kúni zamanalyq keń alymdy 9 kombaın jumys ónimdiligin arttyra túsken. Elbasymen áńgime barysynda byltyr gektar túsimdiligin 16,2 sentner­den aınaldyrǵan sharýa­shylyq dı­qandary kórsetkishti eseleı túsetindigin aıtty. Qazaqstan Prezıdentine Aqmola ob­lysynyń ákimi Sergeı Kýlagın aýyl sharýashylyǵy kásipornynyń ne­gizgi jumys baǵyttary men óńirdegi ag­rarlyq sektordy qoldaý sharalary týraly baıandady. Búginde dı­qandar qaýymy mańyzdy naýqandy tyń­ǵylyqty ótkizýge jappaı jumylǵan. Aqmolalyqtar bıylǵy jyly 4,7 mıllıon gektarǵa aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn, onyń ishinde 4,3 mıllıon gektarǵa dándi, 220 myń gektarǵa maıly, 176 myń gektarǵa mal azyqtyq jáne 22 myń gektardan astam alqapqa kartop pen kókónis daqyldaryn orna­lastyrǵan. Astyq jınaý naýqanyna 1 qyrkúıek kúni kirisken mehanızatorlar 14 qyrkúıektegi derek boıynsha 2,4 mıllıon gektardyń (55,8 paıyz) astyǵyn bastyryp, qambaǵa 3 mıllıon tonna qyzyl dán quıdy. Oblys ákimi muny memlekettik qoldaýdyń qaıtarymymen baılanys­tyrdy. Oraq naýqanyna 8 500 kombaın (onyń ishinde 2 658 ónim­diligi joǵary sheteldik kombaın, 2 600-den astam destelegish, 11 000 birlik astyq tasymaldaý tehnı­kasy) jumyldyrylǵan. О́ńir sharýa­shy­lyqtary janar-jaǵarmaımen toly­ǵymen qamtamasyz etilip otyr. Bul as­ta­nalyq oblys bıylǵy merekeli jyly rekordty deńgeıde, ıaǵnı 5,5 mıl­lıon tonna astyq jınaıtynyna senim qalyptastyrady. Túpki nátıje alqaptaǵy emes, qoı­madaǵy qut-berekemen salmaqta­na­tyndyqtan, oblystyń agrokeshen salasy bul turǵyda da aıtarlyqtaı qam-qareket jasaǵandyǵy baıqalady. О́ńir basshysy arnaıy lısenzııalanǵan 62 elevator men astyq qabyldaý ká­sip­oryndary qazirdiń ózinde 617 myń tonna jańa ónimdi qabyldap otyrǵanyn baıandady. Buǵan qosymsha, aýyl sha­rýa­­shylyǵy qurylymdarynyń ıeli­gin­degi qoımalardy esepke al­ǵanda, ob­­lystyń 6 mıllıon tonna astyq qa­byl­daýǵa múmkindigi bar eken. Jal­py, aýa raıy qolaısyzdyq týdyr­masa, astyq jınaý naýqany jumys kestesine saı 22 qyrkúıekte aıaqta­lady dep josparlanýda. Memleket basshysy jýyrda ótki­zilgen Úkimettiń keńeıtilgen májili­sinde aýyl sharýashylyǵy koopera­sııa­sy týraly másele kótergende oblys ákimi S.Kýlagındi ónege joralǵy­symen ornynan kótergen bolatyn. Bul ne­gizsiz de emes edi. Aqmola oblysyn­da bul oraıdaǵy jumys belsendi júr­gizilýde. Aqmolada óńirlik astyq hol­dıngi qurylǵan. Bul – respýb­lıkadaǵy  eń iri uıymnyń biri. Onyń qura­mynda 38 ozyq sharýashylyq jáne fer­merlik qojalyqtar bar. Mal sharýa­shylyǵynda ónim óndirýdi, qaıta óń­­deýdi jáne ótkizýdi qamtamasyz ete­tin 185 kooperatıv tyńǵylyqty ister atqarýda. Elbasy Nursultan Nazarbaev sapar aıasynda óńirde ósetin aýyl sharýa­shylyǵy ónimderi kórmesin aralady, onda jergilikti jaǵdaıǵa beıimdelgen bı­daıdyń jańa túrleri tanystyryldy. Munda elimizben qatar, shetelderge de keńinen málim akademık A.Baraev atyn­daǵy Astyq sharýashylyǵy ǵyly­mı-óndiristik ortalyǵynyń atqaryp otyrǵan jumystary laıyqty baǵalan­dy. Instıtýttyń búgingi qadam­da­ry jáne qol jetken tabystary jaı­ly ǵylym ordasynyń basshysy J.Qas­qarbaev jan-jaqty  baıandap berdi. Memleket basshysy óńirdiń belgi­li sharýashylyq basshylary, ǵa­lym­darmen alqap basyndaǵy kezde­sýin­de respýblıkanyń agroónerkásip keshe­niniń ónimdiligin arttyrý úshin aýyl sharýashylyǵy ýnıversıtetteri bazasynda ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryn qurý qajettigin atap ótti. Áńgimelesý kezinde astyq jınaý naýqanyn tabysty ótkizý oblys sharýalarynyń aldynda turǵan eń aldyńǵy kezektegi mindettiń biri bolyp sanalatyny atap ótildi. Nursultan Nazarbaev Qytaıǵa jáne О́zbekstanǵa taıaýdaǵy saparlary aıasynda Qazaqstan astyǵyn, maıly daqyldar men et ónimin eksporttaýǵa qa­tysty birqatar mańyzdy keli­simderge qol jetkizilgenine aıryqsha nazar aýdardy. Memleket basshysyna sharýalar eldiń aýyl sharýashylyǵy salasyna udaıy kóńil bólip, qoldaý kórsetip otyrǵany úshin alǵys aıtty. – Bıyl respýblıkamyzda as­tyq­tyń shyǵymy óte jaqsy. Qazirgi kezde egin oraǵy qyzý júrip jatyr. Sońǵy derekter boıynsha, elimizde qazirdiń ózinde 14 mıllıon tonnadan astam astyq qambaǵa quıyldy nemese barlyq egis alqabynyń 65 paıyzy jınaldy. Negizgi agrarly aımaqtar Aq­mola, Soltústik Qazaqstan jəne Qostanaı oblystarynyń árqaısysy shama­men 5,5 mıllıon tonna astyq alýdy mejelep otyr. Jalpy, bıyl elimiz­de 20 mıllıon tonnadan astam as­tyq jınaý kózdelgen, – dedi N.Á.Nazarbaev buqaralyq aqparat qu­ral­darynyń ókilderimen ótkizilgen brıfıngte. – Aqmola oblysy turaqty damyp keledi, – dedi el Prezıdenti odan keıingi sózinde. – Elimiz daǵda­rys­­ty jaǵdaılardy eńsere bilýde. Jaǵ­­daı kelesi jyly oń sıpat alyp, 2020 jyly turaqty qalypqa enetini anyq. Bul munaıdyń baǵasyna aıta qa­lar­lyqtaı áser etpeıtini belgili. Bul óz­gerister elimizdiń basqa aımaq­taryn­daǵy sııaqty Aqmola obly­syn­da da aıqyn kórinis tabýda. Asta­nanyń naryqtyq áleýeti ósip, óńir­­diń aýyl sharýashylyǵyna kó­mektesýde. Aqmolanyń Stepnogor, Kókshetaý, Shýchınsk sııaqty qalala­r­ynda ónerkásip órkendep, jańa kásiporyndar ashylyp jatyr. Jarqaıyń aýdanynda taıaýda iske qosylatyn Masal ken-metallýrgııalyq kombınaty da úlken demeý bolady. Qazir men taýar óndirýshilerden Táý­el­sizdiktiń 25 jyldyǵyna oraı kómekke muqtaj aýyldaǵylarǵa qolushyn sozyp, mektepterdi, aýrýhanalardy, bala­baqshalar men kóshelerdi jóndep berýdi suradym. Munyń bári árbir aýylda ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin qajet. Elbasy Nursultan Nazarbaev Úki­mettegi jəne birqatar memlekettik organdardaǵy jańa taǵaıyndaýlar men qurylymdyq ózgeristerge qatys­ty jýrnalıster suraǵyna: «Bul qazirgi syn-qaterlerdi laıyq­ty eńserý qajettiliginen týyn­daǵan qadam,– dep jaýap qaıtar­dy. – Jaqynda oblystardyń, Asta­na jəne Almaty qalalary əkim­deriniń qatysýymen ótken Úki­mettiń keńeıtilgen oty- rysynda daǵ­da­ryspen kúres ju­mysynan ekono­mıkanyń ósimin yntalandyrý baǵ­dar­lamasyna kóshý jónindegi sharalar talqylandy. Bul qosymsha jumys oryndaryn ashýdy, atap aıtqanda, aýyl sharýashylyǵynda, turǵyn úı qurylysynda jəne basqa da salalarda halyqtyń tabysyn arttyrýdy kózdeıdi. Osyǵan baılanysty jańa Mınıstrler Kabınetiniń aldyna naqty mindetter qoıyldy. Úkimet quramynda jasalǵan ózgerister basqarýshylardyń jańa býynynyń, sonyń qatarynda «Bolashaq» baǵ­dar­lamasy túlekteriniń de ýaqyty kel­genin kórsetedi. Jasalǵan ózgerister halyqtyń əl-aýqatyn arttyrýǵa, ekonomıkalyq kórsetkishterdi jaq­sartýǵa, ulttyq qaýipsizdikti qam­tamasyz etýge jəne Qazaqstannyń qar­qyndy damýyna baǵyttalǵan. Al jańa basshylardyń el aldyndaǵy eń­begin barsha qaýym jaqsy biledi. Ja­ńadan qurylǵan mınıstrlik te ýaqyt úrdisinde jumys isteıtindigine senemin». Elbasy bilikti, ýaqyt talaptaryn aıqyn sezinetin kadr qajettigi jaıly sózin mynadaı kúlkili bolǵanymen, astarynda zil batpan taǵylym jat­qan oqıǵamen baılanystyra ketti: «Bir kezderi men oblystardyń birine ákim taǵaıyndadym. Ekeýmiz kele jatyrmyz, ol «qandaı ǵajap bıdaı, qandaı tamasha bıdaı» dep shattanyp júr. Men sonda «toqtaı tur, bul bıdaı emes, arpa ǵoı» dedim. On­daı da bolady. Bıdaıdyń sapasy jaq­sy, kóńilim toldy, kóńil-kúıim kóterińki, óıtkeni, dıqandar astyq alqabyn dánge toltyrypty. Aýa raıy qarasyp, shashpaı-tókpeı jınap alsańyzdar, nur ústine nur bolar edi. Osy rette Aqmola obly­syna úlken úmit artylyp otyr. Bar­shańyzǵa sáttilik tileımin», – dedi Mem­leket basshysy. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan» Aqmola oblysy Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy