Mundaı fýtboldyń bizge de keregi joq

Astanada 11 qazan kúni 2018 jylǵy álem chempıonatynyń irikteý týrnıri sheńberinde Qazaqstan jáne Rýmynııa quramalary arasynda ótken oıynnan keıin bizdiń oıymyzǵa Nıkolaı Ozerovtyń kópshiliktiń kóńilinde berik uıalap, keıin naǵyz naqylǵa aınalǵan «Takoı hokkeı nam ne nýjen!» degen ataqty sóz tirkesi oraldy. Keshegi keńes kezeńiniń áıgili sport kommentatory muny 1972 jyly Keńes Odaǵy men Kanada hokkeıshileriniń arasynda ótken sýperserııa matchtary barysynda óris alǵan dóreki oıyn men sporttyq márttikke saı kelmeıtin áreketterdi kórgen kezinde jan kúızelisin aptyǵa bildiretin aıqaıǵa basyp, qatty ashyna aıtqan edi. Dál osyǵan uqsas kórinister seısenbi kúni «Astana Arena» sport kesheninde de oryn aldy. Bizdiń fýtbolshylar kezdesý bastalǵannan qarsy­las­tary­nyń adymyn ashtyrmaýdyń basty amaly men aılasy retinde olardy aıaqtan shalý, ıyqpen qaǵý sııaqty qatqyl oıynǵa erik berip ketti. Biz muny áýelgide oıynshylarymyzdyń Chernogorııadaǵy sátsizdiktiń qaıtalanyp qalmaýy úshin baryn salyp júrgenderi retinde qabyldap edik. Biraq qatqyl oıynnyń sońy qaıta-qaıta ashyq dórekilikke ulasyp kete bergen soń kóńilge kúdik uıalaı tústi. Onyń alǵashqy nátıjesi kóp uzamaı kórindi. Matchtyń 26-mınýtynda rýmyndardyń komanda kapıtany Dragosh Gregore murnynan aqqan qan toqtamaı qoıǵasyn, alańnan ketýge májbúr boldy. Qazir onyń keminde eki aptalyq merzimge qatardan shyǵyp qalǵany, sodan keıin alańǵa oralǵanda da, biraz ýaqyt murnyna arnaıy jabdyq kıip júrýine týra keletini belgili bolyp otyr. Al jartylaı qorǵaýshy Aleksandrý Kıpchý birinshi taımnyń sońyna deıin áreń shydady. Ol alań ústinde oryn ala bergen teketirester saldarynan bulshyq etterin aýyrtyp alǵan bolyp shyqty. Bizdiń «arqarlardyń» arqyraǵan oıyndary munymen de toqtamady. Eń sońynda olar qorǵaýshy Krıstıaný Sapýnarýdyń bes birdeı tisin uryp túsirdi. Osynyń saldarynan ol match bitken boıda Astana aýrýhanalarynyń birine jatqyzyldy. Bir ǵajaby, bizdiń oıynshylar tarapynan qanshama kópe-kórineý tártip buzýshylyqtar jasalyp jatqanyna qaramastan, portýgal arbıtry Manýel Joze Soýza tek eki oıynshyǵa (Dmıtrıı Shomko, Islambek Qýat) ǵana «sary qaǵaz» kórsetti. Al fýtboldyń esep-qısabyn tasqaıaqtaı qaǵatyn statıster osy oıynda Qazaqstan quramasy músheleriniń 60 ret fol jasaǵanyn shyǵaryp berdi. Munda 8 ret qarsylastaryn shalyp qulatqan Sergeı Hıjnıchenko top bastapty. Budan ári Islambek Qýat, Eldos Ahmetov jáne Dmıtrıı Shomko syndy sportshylardyń árbiri 7 retten tártip buzǵan. Munyń eń qıyny, buryn bizde oıyn tártibin buzýǵa keıbir jekelegen oıynshylar ǵana qushtar bolsa, bul joly oǵan búkil komanda múddeli sııaqty bolyp kórindi. Eger osyǵan qatysty tapsyrma jattyqtyrýshylar shtabynan berilip otyrǵan bolsa, jaǵdaıdyń tipti qıyn ekenin moıyndamasqa áddimiz joq. Al bizdiń bulaı kúdik shaqyrýymyzǵa negiz de bar. Bul bir qaraǵanda, quramanyń sońǵy kezderdegi ózindik dástúrine aınalyp kele jatqandaı áser beredi. Osy kezde bizdiń kóz aldymyzǵa komanda tizginin Talǵat Baısýfınov ustaǵaly bergi ótkizilgen birqatar matchtar kelbeti kelip otyr. Aldymen Qytaıǵa baryp oınadyq. Oıyn joldastyq sıpatta bolǵanyna qaramastan, qazaqstandyqtardyń óte dóreki oınaǵandaryn alań ıeleri birden aıtqan. Biraq biz bul dabylǵa qulaq aspadyq. Kelesi joly sondaı dókirlik Polshany qabyldaǵan oıynda kórinis tapty. Sońynan polıaktar da qytaılardyń sózin qaıtalap, qazaqtardyń fýtbol oınamaı, dórekilik jasaýmen aınalysyp ketkenderine shaǵym jasady. Buǵan 6 oıynshymyzdyń eskertý alǵany da kýá edi. Biraq áýpirimmen qol jetken teń oıynnyń býyna masattanǵan biz oǵan taǵy mán bere qoımadyq. Chernogorııada taǵy 3 oıynshymyz «sary qaǵazben» adaqtaldy. Osy matchtardyń bárinde qazaqstandyqtardyń alǵan eskertýleriniń sany qarsylastarynan áldeqaıda asyp jatty. Mine, sonyń saldarynan Qazaqstan quramasy irikteý týrnıriniń alǵashqy 3 týrynan keıin alǵan eskertýleriniń sany jaǵynan (11) Lıýksembýrg pen Andorra komandalarynan keıingi úshinshi pozısııaǵa ornalasty. Bizden keıingi orynda San-Marıno keledi. Bizdiń kórshilerimizdiń túri osyndaı. Buǵan qarap turyp, oıynymyzdyń áleýeti de osy mańda ekenin paıymdaı alamyz. Sóz joq, Qazaqstan jankúıerleri de árbir fýtbol matchyn ózindik bir mereke, ózinshe bir spektakl retinde kóredi. Sondyqtan stadıonǵa kelgende, teledıdar aldynda otyrǵanda, eń aldymen fýtboldyń ózine tán ádemi de órnekti oıyn kórgileri keledi. Qazaqta «Atyń shyqpasa, jer órte» degen sóz bar. Bul – kúıingennen aıtylǵan sharasyzdyq ýáji. Al bizge elimiz fýtbolynyń tap bulaısha aty shyqqanynyń keregi joq. Qudaı aqy... Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»