Balyq sharýashylyǵy batyl qoldaýdy qajetsinedi

Elimizdiń balyq sharýashylyǵy salasynda qordalanǵan máseleler kóp. Keńes Odaǵy jyldaryn eske alǵanda basqa salalardy maqtamasaq ta dál osy balyq sharýashylyǵy isinde respýblıkamyz úlken tabysqa qol jetkizip turǵanyn eske salǵym keledi. 1991 jyly balyq aýlaý jáne balyq ónimderin shyǵarý kólemi Qazaqstanda 80 myń tonnaǵa jetken edi. El ekonomıkasynyń barlyq salasyna da balyq sharýashylyǵy óz ónimderin tamaq, jemazyq, tehnıkalyq qospalar túrinde jetkizip turatyn. Atap keter bolsaq, tamaq ónimderinen basqa balyq uny men maıy, bıologııalyq belsendi qospalar jáne t.b. Búgingi tańda balyq sharýashylyǵymen memlekettik deńgeıde júıeli túrde aınalysatyn eshkim joq desek artyq emes. Bárin de balyqshymyz degenderdiń erkine salyp, qoıa berdik. О́nerkásiptik negizde balyq aýlaıtyn iri kompanııalar joq. Osynyń kesirinen balyq aýlaý kólemi birneshe ese azaıyp ketti. Al tyıym salynǵan balyqtardy urlap aýlaıtyn brakonerlerdi ustaıtyn balyq ınspeksııasy men quqyq qorǵaý organdarynyń kúshi álsiz. Balyq aýlaıtyn toǵandardy, kólderdi jalǵa alatyndar sany jyl ótken saıyn artyp kele jatqanymen, olardyń eńbek ónimdiligi óte tómen. Aýlanatyn balyq kólemi de jyl sanap azaıa túsýde. Jalǵa alǵandardyń barlyq maqsaty qoldaǵy balyqqa ıe bolý ǵana, olardy kóbeıtip, sapaly balyqtar ósirý isimen aınalysatyndar sany óte az. Bul ister týraly tek qaǵaz júzinde ǵana aqpar berýge bári mashyqtanyp alǵan. Balyq túrlerin óndiretin burynǵy pıtomnıktermen eshkim de yntymaqtasyp jumys istemeıdi. Olardan balyq túrlerin de, jem-azyqtar da alyp jatqandar shamaly. Qoldaǵy bar balyqty baıytpaı, ósirmeı súze bergen soń toǵandar men kólderdiń balyǵy múlde azaıyp ketkenin kórip júrmiz. Buryn bir-eki saǵattyń ishinde ǵana shelektep aýlanatyn toǵandardan qazir kúnimen otyrǵanda orta shelekti toltyra almaısyń. Balyqtyń ýyldyryq shashatyn jerine ótetin ózenderdiń arnalary da tazalanbaıdy. Sonyń kesirinen onyń kóbeıýine kóp kedergi kelýde. Osynyń bári halyqty azyq-túlikpen tolyq qamtamasyz etý jóninde Prezıdenttiń bergen tapsyrmasyn oryndaýǵa kedergi keltiredi emes pe? Mı, bulshyq et, jas balanyń ósýine jaqsy áser etetin qajetti dárýmender jáne t.b. beretin balyq ónimderin qazir ár adam jylyna 4,3 kg ǵana tutynady. Al ǵylymı dáleldengen ozyq normasy 14 kg bolatyn. Elimizdiń keıbir óńirlerine ol múlde jetkizilmeıdi. Balyq óńdeıtin kásiporyndar ónimderiniń sapasy sheteldik áriptesterimen salystyrǵanda múlde tómen. Onyń ústine, shıelenisti geosaıası ahýaldyń kesirinen Baltyq boıy elderinen jetkiziletin sapaly ónimder qazir kelmeıtin bolyp, reseılik sapasyz ónimderge ǵana qanaǵattanýǵa týra kelip otyr. Mine, osyndaı jaǵdaıdy jaqsartýdy Úkimet qolǵa alýy kerek dep sanaımyz. Májilistegi «Nur Otan» partııasy men Qazaqstannyń Kommýnıstik halyq partııasy fraksııalary qosylyp, osy másele boıynsha 2022 jylǵa deıingi aralyqta júzege asatyn arnaıy tujyrymdama ázirleý kerektigin aıtyp, Premer-Mınıstrdiń atyna depýtattyq saýal joldadyq. Depýtattar óz tarapynan mundaı bastamany qoldaýǵa ázir, óıtkeni, halqymyzdyń densaýlyǵy men azyq-túliktiń paıdaly túrlerimen tolyq qamtamasyz etilýine biz de tikeleı múddelimiz. Roman KIM, Májilis depýtaty