Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory Jaqyp Asanovtyń úndeýi

(«Prokýratýra týraly» Zańnyń 25-2-babynyń tártibi boıynsha) «Prokýratýra týraly» Zańnyń 25-2-babyn basshylyqqa alyp, tómendegi úndeýdi jarııa etemin. Turǵyn úı – ómirdegi eń basty qajet­tilik­tiń biri. Halqymyz «Úıi joqtyń kúıi joq» dep beker aıtpaıdy. Ony qoljetimdi etý úshin elimizde arnaıy baǵdarlamalar iske asýda. 25 jylda mıllıonnan astam otbasy baspa­naly boldy. Biraq, osy máseleniń basqa da jaǵy bar. Keıbir qurylys kompanııalary arzan baǵamen qyzyqtyryp, kúmándi sharttar usynyp, kóp adamdy aldap ketti. Azamattar jyldap jına­ǵan aqshasynan aıyrylyp, armandaǵan páterin ala almaı qalǵan. 3 kún buryn, 10 qazanda jańa zań qol­da­nysqa endi. Endi qurylys kompanııalary úles­ker­lerdiń aqshasyn tek eki jaǵdaıda ǵana tarta alady: arnaıy Qor kompanııaǵa kepildik berse nemese ákimdiktiń ruqsat qaǵazy bolsa. Al ákimdik ruqsatty qandaı jaǵdaıda beredi? Qurylys bitedi dep bank kepildik berse nemese úıdiń qańqasy (karkasy) salynyp bitse. Sóıtip, bul zań alaıaqtardyń qarmaǵyna túsip qalmaýǵa bóget bolmaq. Sondyqtan zańǵa súıenip, qazaq­stan­dyqtardy eskertetinim – kez kelgen jarnamaǵa, aýyzsha bergen ýádege senip, «úı salatyn jeri bar eken ǵoı» dep aqshalaryńyzdy kim bolsa soǵan bermeńizder! Sózsiz, árkim óz aqshasyna ózi ıe. Biraq, kompanııanyń qujattary zań talaptaryna sáıkes bolmasa da, oǵan aqshasyn berip, aldanyp qalǵandardyń aldynda jergilikti ákimdik te, Kepildik qory da jaýap bermeıdi. Árıne, alaıaqtar qylmystyq jaýapkershilikke tartylar. Biraq, túbinde úıdiń qurylysy aıaǵyna deıin bitpeı, aqshańyz qaıtarylmaı qalýy múmkin. Sondyqtan Bas prokýror retinde zańǵa súıenip eskertemin – aqshany úleskerlik qurylysqa bermesten buryn kompanııadan eki qujattyń birin talap etińiz: kepildik qorymen jasalǵan shartty nemese ákimdiktiń ruqsatyn. Bul qujattardy óz kózińizben kórip, muqııat oqyp shyǵyńyz. Biraq, olar da jalǵan bolýy múmkin. Eń durysy – ózińiz ákimdikke baryp nemese onyń resmı saıtynan ákimdiktiń ruqsaty nemese Qordyń kepildigi bar ma, joq pa, soǵan kóz jetkizińiz. Mundaı qujat bar bolsa, onda ekinshi qadam – «Turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly shartqa» qol qoıý. Biraq, odan buryn ony da bastan-aıaq oqyp shyǵyp, Ulttyq ekonomıka mınıstri bekitken (28.07.2016 №345 buıryq) úlgilik shartpen salystyryńyz. Sharttyń basqa túrlerin jasaýǵa tyıym salynǵan. Buryn kompanııalar aqsha tartý úshin «ınves­tısııa jasaý», «birlesken qatysý», «aldyn-ala satý» sharttaryn usynatyn. Endi mundaı qujat túrleri zańsyz. Kelisim tek «Turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly shart» dep atalýy kerek. Bul óte mańyzdy. Nazar aýdaryńyz: bul shart ákimdikte esepke alynǵannan keıin ǵana jasalǵan jáne zańdy kúshi bar dep sanalady. Sharttyń mazmunynda qandaı da bir kúmánińiz týsa, zańgerden, ákimdikten surańyz, quqyq qorǵaý organyna saýal jiberińiz. Aldanyp qalmaý úshin osy­laı barynsha saýatty qımyldaǵan jón. Al eg­jeı-tegjeıli aqparatty ákimdikterdiń jáne ar­naıy ashylǵan ulesker.kz saıtynan alýǵa bolady. Alaıaqtardyń kóbeıýine ózimiz jaǵdaı jasamaıyq, qadirli azamattar! Quqyq qorǵaý organdaryna – turǵyn úı salamyz dep halyqtan zańsyz aqsha jınaýdyń árbir faktisi boıynsha dereý qylmystyq qýdalaýdy bastańyzdar.