Baýyrjan BAIBEK: «О́z kúshimen kóterilgen kásipkerlerge de qoldaý kerek»

Almatyda qalalyq Iskerlik keńestiń otyrysy ótti. Araǵa jyl salyp kezdesken keńestiń quramy bıyl 70 paıyzǵa jańǵyrǵanyn erekshe atap ótken jón. Megapolıstegi múddeli isker qaýymnyń basyn qosqan aýqymdy jıynǵa qala ákimi Baýyrjan Baıbek tóraǵalyq etti. Kezekti otyrysta Almaty týrızmin damytýdyń túıtkilderi, memlekettik baǵdarlamalar aıasynda shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýdyń jaı-japsary, sondaı-aq Qazaqstandaǵy rıteıldi damytýdyń máselesi qaraldy. О́tken jylmen salystyr­ǵanda bıylǵy jyly Iskerlik keńestiń quramy 35-ten 46 adam­ǵa deıin artyp, áıelder sany ósip otyr. Qala ákiminiń aıtýyn­­­sha, bu­ryn­ǵydaı Iskerlik keńes­tiń qu­ramynda kezdeısoq adamdar joq. Qazirgi quramda bız­nes ókild­eri 87 paıyzǵa kóbeıdi. Qala basshysy ShOB-tyń damýy týraly aıta kele, ká­sip­­kerlermen memlekettik qol­­daý­dyń qarjylaı jáne qarjysyz ólshemderi boıynsha jumystyń kúsheıtiletinin málimdedi. Jyl ba­sy­nan «Bıznestiń jol kartasy-2020» jo­ba­la ry sany – 2,5 ese (228), ne­sıe qaltasy – 2 ese (60 mlrd deıin), sýbsıdııa kólemi 2 ese (12 mlrd deıin ) ósti. Shaǵyn kásipkerlikke 30 paıyz­dyq ósimmen 636 mlrd teńge nesıe bólindi, dedi ákim. Qala ákimi ekonomıkany quratyn da, qalyptastyratyn da adam kapıtaly ekendigin aı­ta kele, 86 paıyzy saýda men qyzmet kórsetý salasy­na tıesili ekonomıkanyń jergi­lik­ti qurylymy esebinen ju­mys­syzdyqty tómendetýdiń bó­lek baǵdarlamasy ázirlenip jatqan­dyǵyn atady. Bul baǵdarlama týrızm ne oǵan qatysty salalardy beıimdeıtin bolady. Máselen, qazirgi tańda Alma­ty­da 137 qonaqúı bolsa, olardyń qyzmet kórsetý sapasy sanattaryna saı ma degen saýal jıi aldan shyǵady. Sol sııaqty, áýejaıdan bastap týrısterdi kútip alý men shyǵaryp salýdyń arasynda syrttan kelgen qonaqtardy qyzyqtyrýdyń basqa qandaı amaldary bar? Qala basshysy bul jıynda áleýmettik salada, ın­­dý­­­s­­­trııalandyrý kartasy aıasynda júzege asqan jobalarǵa toq­tal­dy. Indýs­trııalandyrý kar­tasy­­nyń birinshi besjyldyǵy sheńberinde 3 335 jumys orny qurylǵan, quny 280,4 mıllıard teńge bolatyn 20 joba iske qosylǵan. Sondaı-aq, Almaty qala­sy­nyń ákimi memlekettik baǵdar­lamalar arqyly órkendep jatqan kásiporyndarǵa ǵana emes, óz betinshe damyp jatqan shaǵyn jáne orta bıznes ókilderine de qoldaý kórsetip, nazar aýdarý qajettigin basa aıtty. Iskerlik keńeste qol jet­ki­zil­gen úlken jetistik – Almaty qalalyq ákimdigi men «Damý» qory qalanyń týrızm, ınnovasııa jáne tamaq ónerkásibi salasyn qarjylandyrýǵa 4 mıllıard teńge bólgeni týraly memorandýmǵa qol qoı­yldy. Qomaqty qarajat qalanyń týrızm, ınnovasııa jáne tamaq ónerkásibi salasyn qarjylandyrýǵa baǵyttalady. Munymen qatar, eki tarap «Almaty týrızm», «Almaty ónim», «Almaty ınnovasııalar» baǵdarlamalary boıynsha bólingen qarajattyń kem degende 25 paıyzy start-up jobalarǵa berilýi kerek dep kelisti. «Almaty qalasy – shaǵyn jáne orta kásipkerlik nysandary jaǵynan alǵashqy orynda. Munda 182 ShOB kásiporyny bar. Bul – respýblıkalyq kórsetkishtiń 15 paıyzy. Jumyspen qamtylǵan halyq sany jaǵynan da birinshi orynda. Degenmen jeńildikpen nesıelendirýdi qajet etetin salalar da bar. Ol – týrızm, tamaq ónerkásibi jáne ınnovasııalyq salalar. Mysaly, «Almaty týrızm» baǵdarlamasy boıynsha biz qolóner sheberlerin erekshe kádesyılar jasaýǵa yntalandyrǵymyz keledi. Bul aldaǵy 2017 jyl­ǵy Ýnı­ver­sıada men EKSPO-2017 ke­zin­de mańyzdy. «Alma­ty ónim» baǵ­darlamasy boıyn­sha kásipkerler tamaq pen alkogol­siz sýsyn shyǵarýǵa jeńildikti nesıege, fermerler óz ónimde­rin ótkizetin naryqqa qol jetkizedi. Eń bastysy, bólingen qarajat­tyń 25 paıyzy jańa kásiporyndar men jańa baǵyttardy qolǵa alatyn start-up jobalarǵa bólinetini. Ákimdik úshin bul qala bıýdjeti­ne túsetin salyq pen jańa jumys oryndary», dedi «Damý» qory­nyń basqarma tóraǵasy Qanysh Týleýshın. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY