Shoqaıterek

Shyńǵyrlaý aýdanyndaǵy jetpis tútindi Shoqtybaı aýylynan eki-úsh shaqyrym qashyqtyqta bes adamnyń qushaǵy zorǵa jetetin alyp terek ósip tur. Jergilikti jurt ony Shoqaıterek deıdi eken. Biraq, nege bulaı atalǵandyǵy jóninde eshkim naqty maǵlumat aıta almady. Bireýler Shyńǵyrlaý óńirinde buryndary Shoqaı degen batyr bolǵan eken dese, endi biri alystan shoqaıyp kórinetindikten «Shoqaıterek» atanyp ketken desti. Alaıda, taban tirer tııanaqty derek joq. Elbasymen kezinde metallýrgııa salasyndaǵy eńbek jolyn birge bastaǵan, Nursultan Ábish­ulymen jalyn jastyq jyldarynda Ýkraınanyń Dne­prodzerjınsk qalasyndaǵy №8 kásiptik-tehnıkalyq ýchılıshede metallýrg mamandyǵynyń qyr-syryna birge qanyqqan, búginderi Astanada turatyn eńbek ardageri, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, akademık, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Qabıdolla Sárekenovtiń kindik qany Shoqaı­terektiń tóńi­reginde tamǵan eken. Búginderi 75-ke taıanǵan Qabıdolla aqsaqal ara-tura týǵan jerine kelgende álgi mańda áli kúnge deıin salt atpen serýendegendi jaqsy kóredi desedi. Sondaı sátterde aıkól azamat aınalaǵa sarqylmas perzenttik saǵynyshpen qarap, «Bala kezimizde talaı asyr salǵan jerimiz ǵoı. Myna Shoqaıterek bizdiń oıyn balasy kezimizde alyp aǵash edi. Áli jaıqalyp tur eken, jaryqtyq!» dep súısinetin kórinedi. Bul jaıdy bizge Shyńǵyrlaý orman sharýashylyǵynyń ormanshysy Atalyq Qaımoldınov aǵamyz aıtyp berdi. Osy azamat «Shoqaıterekke shamamen 150 jyl» degen ýáj keltirdi. 150 jyl – bir jarym ǵasyr, ońaı ma, sirá?! Byltyr Shoqaıterekke naızaǵaı túsip, dińiniń túbin zaqymdap jibergen. Zady, sodan bolsa kerek, ushar basyna taıaý birdi-ekili butaǵy bıyl japyraq jaımapty... Shyńǵyrlaý aýdandyq «Ser­pin» gazetiniń redaktor-dırektory Adaq Shotpanovqa «Bálkim, Shoqaıterektiń ataýynyń Mustafa Shoqaıǵa bir qatysy bar shyǵar?» degen tól boljamymyzdy aıtyp kórip edik, ózi sol aýdanda ómir esigin ashqan, búginderi jasy alpys­ty alqymdap qalǵan áriptesimiz álgindeı joramalǵa negiz bolar el ishinde esh derek joqtyǵyn alǵa tartty. Sonymen, Shoqaıterektiń ataýyna qatysty bizdiń ázirge bar aıtarymyz osy, qadirli oqyrman. Al endi Elek ózeniniń jaǵasyna jaqyn ósken Shoqaıterektiń aınalasynda aǵashtyń neshe túri bar. Torańǵy, shegirshin, emen, úıeń­ki, tal, aqterek, kókterek deısiz be, tipti, ishinara qaıyń men qaraǵaı da kózge shalyndy. Biraq, bir ǵajaby olardyń birde-bireýi Shoqaıterekteı erekshe emes. Kórer kózge kádimgi biri-biri­nen esh aıyrmashylyǵy joqtaı kórinetin orman «turǵyndary». Al Shoqaıterekke Allanyń rahymy nege aıryqsha túsip, nelikten ony elden erek, jurttan bólek qylyp jaratty eken? Bul, sirá, adamnyń oı-sanasy jetpes tabıǵattyń bir tylsymy bolsa kerek... Aıtpaqshy, Shoqaıterekten qarǵa adym attasań boldy, orman-orystyń eli, Reseı jeri, naqtyraq aıtqanda, qazirgi Qazaqstannyń alǵashqy astanasy bolǵan Orynbor oblysynyń aýmaǵy bastalady. Shoqaıterek quddy, uly mártebeli Táýelsizdikke ıe bolǵan Qazaqstan Res­pýblıkasynyń shekarasyn kir­pik qaqpaı qyraǵy kúzetip, eldiń shetinde, jeldiń ótinde turǵan qa­zaqtyń naǵyz alyp batyry tárizdi. Sen aman bol, Shoqaıterek! Baýyrjan ǴUBAIDÝLLIN Batys Qazaqstan oblysy