Antarktıda sapary sátti aıaqtaldy

«Táýelsizdik Polıýsi»  ekspedısııasy Almatyǵa oraldy Oqyrman esinde bolsa, dál 1 jeltoqsan kúni Almaty áýe­jaıynan  arnaıy ekspedısııa Antarktıdaǵa attanyp ketken-di. Araǵa 42 kún salyp «Táýelsizdik Polıýsi» ekspedısııasy aman-esen Almaty áýe­jaıy­na sársenbi kúni tań aldynda ushyp keldi.    Ońtústik qıyrdan óz­de­ri­ne amanattalǵan tap­syr­ma­­lardy abyroı­men oryndap oralǵan ekspedısııa mú­­­she­lerin ádet­te­gideı BAQ­­ ókilderi men  eks­pe­dı­sııa­­ músheleriniń eń ja­­qyn­­ adamdary qarsy al­dy. Otandastarymyzdy ta­­ǵa­t­­syzdana kútkender ar­a­­­- syn­­da Qazaqstan hal­qy Assam­­­­­­­bleıasy men Qazaqstan­ Ult­tyq geografııa qo­­ǵa­­­my»­ respýblıkalyq qo­­ǵam­­­dyq bir­lestiginiń (Qazaq­Geo­graphy) ókilderi bol­dy. Áýejaıǵa kelgender ko­man­da kóshbasshysy, bel­gi­li alpınıst Maǵjan Saǵym­baevty, tanymal sportshylar Ilııas Ǵalymbekov, Iýrıı Iýshın  men Dáýlet Sháripovti qýana quttyqtady. Kózi qa­raq­ty oqyrman áý basta eks­­pedısııanyń quramynda 7 adam bar bolǵanyn bilse ke­rek. Antarktıdany betke al­ǵan qazaqstandyqtardyń bir bóligi 23 jeltoqsanda óz min­detterin oryndap, qaıtyp kelgen bolatyn. Ekspedısııa quramyndaǵy alǵashqy toptyń múshesi Arman Baımuhamedov ózde­ri­ne júktelgen tapsyrmalar­dy tııa­naqty túrde júzege asy­r­ǵanyn aıtty. – Bizdiń top Almatyǵa 23 jeltoqsanda kelip qon­­­dy. Bul ekspedısııa ne­gi­zi­­nen ǵylymı-zert­teý ju­mys­­ta­rymen aına­lys­qan­yn bi­le­sizder. Al biz­den keıin sa­par­lary jal­ǵasqan, keshe 11 qań­­tarda ǵana Qazaqstanǵa qaı­typ oralǵan top­qa 16 jel­toq­sanda el Táý­el­­siz­digi toı­­lanyp jat­qan kezde Mem­­­lekettik týy­myz ben Qazaq­­stan halqy Assam­­- b­leıa­­­­synyń baıraǵyn An­tar­­k­- tı­danyń eń quzar shy­ńy – Vın­son bıiktigine qadaý júk­­­telgen bolatyn. Al men S.Asfendııarov atyndaǵy Qa­zaq ulttyq medı­sı­nalyq ýnı­versıteti atynan Qazaq­­stan Ulttyq geogra­fııa qo­ǵa­mynyń múshesi retin­de jol­­ǵa shyqtym. Bul sapar­ǵa úl­­ken irikteý júrgen. Jas ǵa­lym­dar ózderiniń zert­tep júr­gen ǵylymı jo­ba­l­a­- ­ry arqyly QazGeo uıym­­das­­tyrǵan baıqaýǵa qa­tys­ty. Tańdaý bizderge tús­ti. Biz­­der Antarktıda qur­ly­ǵyn­­­d­a mıkrobıolog Álııa Er­na­zarovamen birge aldyn-ala ma­quldanǵan ǵy­lymı joba­lar boıynsha zertteýler júr­gizdik. Eks­tremaldyq jaǵ­­daıda atmosferanyń adam aǵ­­za­­­syna áserine qatysty sy­naq­­­tar jasaldy. Bul sapar ózin ózi tolyǵymen aqtady dep oılaımyn. Qazir ózimiz jı­­naǵan málimetter boıyn­sha birinshi esep berdik. Aq­pan aıynyń sońyna qaraı, at­qarylǵan ǵylymı jobalar boıynsha tek QazGeo-ǵa to­­lyqtaı esep beremiz. Sol sııaq­­ty sýǵa qatysty da qy­zyq­­ty málimetter jınaldy. Bul josparda qaralmaǵan jo­­ba bolatyn. Múmkindigine qa­­raı muny da zertteýlerge qo­­sý qarastyrylýda, – dedi epı­­­­demıolog dáriger Arman Baımuhamedov. Sol sııaqty ekspedısııa mú­­sheleriniń árqaısysynyń ózin­dik ǵylymı jumystary bar bolǵanyn aıta ketelik. Iаǵ­nı, ekspedısııa aıasynda ekologııa, bıologııa jáne adam fızıologııasy boıynsha da zertteýler júrgizilgen. Árı­ne, aıdan astam ýaqytta adam aıaǵy tıe bermeıtin An­tar­­­ktıda mate­rıginde Qaz­Geo komandasy túr­­­li qıyn­­shy­­­­lyqtarǵa tótep ber­ge­nin maq­­tanyshpen atap ót­ken jón. Ábden shynyqqan, uzaq ta qaýipti saparǵa ma­shyq­tan­ǵan sportshylarymyz ben jas zertteýshilerimiz osy­nyń bárin eńserdi. Osylaısha Qazaqstannan bas­taý alǵan «Táýelsizdik Po­lıýsi» ekspedısııasy Eýropa men Ońtústik Afrıkany basyp ótip, Chılıdiń Pýnta-Arenas qalasyna aıaldap, óz­de­rine be­rilg­en tapsyrma­lar­dy túgel oryndap, tý­ǵan elge oraldy. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY