Foto: Ashyq derekkóz
Osy transformasııanyń jarqyn mysaly – 2022 jyly Atyraýda iske qosylǵan KPI zaýyty. Jyldyq qýaty 500 myń tonna polıpropılen óndirýge eseptelgen bul keshen eldegi alǵashqy ıntegrasııalanǵan gaz-hımııa jobasy.
«Iske qosylǵannan beri kásiporyn 800 myń tonnadan astam ónim óndirse, sonyń 375 myń tonnasy tek 2025 jyldyń úlesine tıesili. Qazirgi tańda zaýyt ishki naryqtaǵy polıpropılenge degen suranystyń 83 paıyzyn qamtamasyz etip otyr. Nátıjesinde ımportqa táýeldilik aıtarlyqtaı qysqardy», dep habarlady Energetıka mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
2021 jyly Shymkentte jylyna 57 myń tonna metıl-tret-býtıl efırin (MTBE) óndiretin kásiporyn paıdalanýǵa berildi. Bul joba ishki naryq qajettiligin ótep qana qoımaı, eksport kólemin arttyrýǵa da múmkindik berdi.
Qazaqstanda munaı-gaz hımııasy ónimderiniń óndirisi 12%-ǵa artqan
Sala damýy iri ınvestısııalyq bastamalar arqyly jalǵasyp keledi jáne olar Energetıka mınıstrliginiń erekshe baqylaýynda.
«Qazir jylyna 1,25 mln tonna polıetılen óndiretin zaýyttyń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Jobany 2029 jyly iske qosý josparlanǵan. Bul – strategııalyq mańyzy zor nysan. Sebebi búginde eldegi polıetılenge degen suranys tolyqtaı ımport esebinen jabylyp otyr», delingen habarlamada.
Sonymen qatar 2027 jyly jyldyq qýaty 100 myń tonna alkılat óndiretin zaýytty iske qosý kózdelgen. Qurylys jumystary belsendi júrgizilip jatyr.
Jobalaý kezeńinde taǵy eki iri óndiris bar: 800 myń tonna karbamıd shyǵaratyn keshen jáne 340 myń tonnaǵa deıin býtadıen óndiretin joba. Bul nysandardy 2029 jyly paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Polıpropılen men polıetılen – zamanaýı ekonomıkanyń negizgi materıaldary. Olarsyz myńdaǵan kúndelikti jáne óndiristik ónimdi elestetý múmkin emes.
Polıpropılen – azyq-túlikke arnalǵan termotózimdi qaptamalar, medısınadaǵy bir rettik shprıster men maskalar, avtokólik bólshekteri, qurylys salasyndaǵy berik elementter men ystyq sý qubyrlary óndirisinde qoldanylady.
Polıetılen – ıkemdi qaptamalar men plenkalar, turmystyq hımııaǵa arnalǵan qatty konteınerler, kabel oqshaýlaǵyshtary, gaz jáne sý qubyrlary úshin uzaqmerzimdi materıal retinde keńinen paıdalanylady.
Otandyq polımer óndirisin damytý ishki naryqty qamtyp qana qoımaı, jergilikti granýla negizinde daıyn ónim shyǵaratyn júzdegen shaǵyn jáne orta kásiporyndarǵa berik shıkizat bazasyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Salany keshendi damytý maqsatynda Energetıka mınıstrligi 2024 jyldyń qazan aıynda 2030 jylǵa deıingi munaı-gaz hımııa ónerkásibin damytý jónindegi Jol kartasyn bekitti.
Budan bólek, qazirgi ýaqytta «Munaı-gaz hımııa ónerkásibi týraly» arnaıy zań jobasy ázirlenip jatyr. Bul qujat óndiristerdi shıkizatpen turaqty qamtamasyz etý mehanızmderin zańnamalyq deńgeıde bekitýge, jańa baǵyttardyń paıda bolýyna, Qazaqstanda tolyqqandy munaı-gaz hımııa klasterin qalyptastyrýǵa negiz bolmaq.
Jalpy alǵanda, qolǵa alynǵan jobalar eldiń ındýstrııalyq damýyna jańa serpin berip, Qazaqstandy munaı-gaz hımııasy salasynda óńirlik óndiristik habqa aınaldyrýǵa baǵyttalǵan.
