«Egemenniń» «jan-dúnıesi» jańardy!

Jaqsylyqqa elmen birge qýanǵanǵa ne jetsin! Biz búginde jańarǵan, oqyrmandaryn shuraıly materıaldarmen sýsyndatqan «Egemen Qazaqstandy» kórip otyrmyz. Myńdaǵan oqyrmannyń biri retinde pikir bildirsem dep edim. Árige barmaı-aq, jańa 2017 jyldyń alǵashqy kúnderinen beri qaraı «Egemennen» nebir qundy dúnıelerdi oqyp kelemiz. Aıtalyq, «Sekseýil sırep barady» (avtory – O.Dáýit), «Saharanyń botagózi» (avtory – T.Qusaıyn), «Altaıdyń dárilik shópteri» (avtory – D.Anash) atty problemalyq maqalalardy erekshe ataýǵa bolady. Ádebı týyndylar qashanda rýhanı azyqty qajet etken halyqtyń shólin qandyratyny sózsiz. Jazýshy Rahymjan Otarbaevtyń «Aýyldas aǵa» men «Kórshi shesheı» áńgimeleri tańdaı qańtyrady. Sol sııaqty qalamger Nurǵalı Orazdyń «El kezip, eńiregen áýen», «Kıeli taýdan kelgen aqyn» atty shap-shaǵyn týyndylary da tartymdylyǵymen erekshelenedi. Sondaı-aq «Tolǵaýy toqsan tirshilik», «Aqyndar da aıtady-aý» aıdarlarymen berilip júrgen hıkaıalar da janyńdy jadyratyp, ezýińe kúlki keltiredi. «Egemenniń» ǵalamtordaǵy saıty da qolaıly. Izdegenińdi tabasyń. Sonymen birge el súısine oqıtyn qyzyqty ári tartymdy dúnıelerdiń siltemesin kóshirip alyp, smartfonnyń WhatsApp jelisi arqyly dostaryńa jibere salasyz. Munyń bári aqparat zamanynda qoljetimdi bolyp tur. Avtor baǵanasynda qalam ıeleri qoǵamnyń ótkir máselelerin qozǵap keledi. Máselen, Seıfolla Shaıynǵazynyń planshet pen smartfondardy kóp paıdalaný  ásirese balalar úshin óte qaýipti ekeni týraly aıtqan paıymdary árbir ata-anaǵa oı salady dep senemiz. Áriptesimiz Qarashash Toqsanbaı ǵalamtordyń jetistigimen qatar, «aýzynyń qaqpaǵy joq» áleýmettik jeliniń ótirik pen ósekke tolyp turǵanyn aıta kelip, onyń adamdardy dattaıtyn, keleke jasaıtyn jaǵymsyz jaǵyn ashyp bere bilgen. Qazaq halqynyń basynan keshken azaby, náýbetti jyldary az ba? Mine, sondaı qasiretti jyldardan syr shertken materıaldar da jarııalandy. Mysaly, ǵalym Mámbet Qoıgeldıevtiń Smaǵul Sádýaqasuly týraly maqalasy, Saǵyndyq Ordabekovtyń «Rýhy bıik Raqııa» atty shaǵyn zertteý eńbegin oqyǵanda, kóp jaıtqa qanyǵa túsesiń.  Al astanalyq ustaz Boranbaı Májenovtyń «Men estip-bilgen soǵys» degen maqalasynda Uly Otan soǵysy kezindegi qataldyq pen qııanatqa janyń kúızeledi, jazyqsyz jandardyń taǵdyry bir oqpen sheshilýi sol zamannyń zobalańdaryn taǵy bir márte eske salady. Sondaı-aq ǵalym Násireddın Nazarovtyń laqaı ulty jóninde jazǵan zertteý maqalasy talaı jannyń kóńil kókjıegin asha túskeni sózsiz. Jazýshy Shárbaný Beısenovanyń Súıinbıke týraly zertteýi de yqylas qoıyp oqıtyn dúnıe. Belgili qalamger Janbolat Aýpbaevtyń «Rýzı Iran» eńbegi tarıhy tereńde jatqan Iran eliniń keshegisi men búgininen mol maǵlumat beretin, oqyrmanyn ózimen birge ertip otyratyn joljazba ekendiginde daý joq. Talǵat Súıinbaıdyń Halyq Qaharmany Toqtar Áýbákirovtyń bir qyry – onyń ańshylyǵy týraly hıkaıaty da oqyrmanyn ózi tabatyn dúnıe. Al jylqy qumar árbir qazaq Beken Qaıratulynyń «Shabandoz Salybegin» oqyp, úlken tebireniske túskenin seziner edik. Aınash Esalıdyń «Erkek aıbatty bolmaı, áıel uıatty bolmaıdy» maqalasy da oqyrmandardyń joǵary baǵasyna ıe bolǵanyna kámil senemiz. О́mir Esqalı óziniń «Qyzyl ishek kıgen qyzynda» daryndy aqyn aǵamyz Kákimbek Salyqovtyń áıgili «Jezkıik» ániniń keıipkeri qandaı ǵajap jan bolǵanyn kóz aldymyzǵa alyp kelgenine dán rıza bolasyń. Barlyq materıaldardy atap ótý múmkin emes. Ondaı maqsatty da alǵa qoıǵan joqpyz. Qalamy júırik jýrnalıster Súleımen Mámet, Ǵabıt Músirep, Aıgúl Ahanbaı jáne t.b. tilshiler júrgizgen suhbattar da birizdiligimen, suraq pen jaýaptyń qabysyp jatýymen jaqsy oqylatynyn aıta ketkenimiz abzal. Búgingi tańda resmı aqparattardyń, jańalyqtardyń berilýi de jańasha túrge enip otyr. Mysaly, memlekettik organdardyń jumysy jónindegi materıaldar baıandaýdan góri, naqty derektermen tolyǵa tústi. Memleket basshysynyń sheteldik saparlarynan jazylǵan tolymdy dúnıelerdiń de oqyrmanǵa bereri mol. «Egemennniń» «jan-dúnıesi» ózgerdi! Halyqqa ózin jaǵymsyz kórsetetin kóptegen jattandy dástúrlerden bas tartty. Osy oraıda, gazet basshylyǵy árbir memlekettik organnyń baspasóz qyzmeti jýrnalısterge baǵyt berý úshin «qatqan tilmen» jazyp beretin baspasóz habarlamasyn baspaıtynyn málimdedi. Bul da jaqsy bastama. Gazet tilshisi baryp, oqıǵany óz kózimen kórip, saraptap, paıymdap, oıǵa túıgenin ádemilep turyp oqyrmanyna usynsa, qandaı ǵanıbet!  Áıtpese radıony tyńdasań da, telearnany qossań da, gazetti ashsań da, elimizde bolǵan bir oqıǵany ne bir jınalysty bári de birdeı mátinmen berip jatady. Apyr-aı, ózinshe jazýǵa bireý tyıym salǵan ba dersiń! Osy «dertten» arylmasaq, basylymnyń bedeli kóterilmeıdi. «Egemendegi» eleýli ózgeristerdi aıtyp otyrsaq ta, elimizdiń barlyq buqaralyq aqparat quraldaryna da qurmetpen qaraıtynymyzdy jasyrmaımyz. Olardy birinen birin artyq dep bólip-jarmaımyz. О́ıtkeni biz úshin qazaqtyń árbir basylymy qymbat! Naryq zamanynyń aýrtpashylyǵymen arpalysyp kele jatqan gazet-jýrnaldarymyz halyqtyń rýhanı baılyǵyn arttyratyn qazynamyz ǵoı. Gazet – jaqsylyqtyń jarshysy. Qashanda eldik, halyqtyq máselelerdi kóterip, olarǵa bıliktiń nazar aýdarýyna yqpal etetin qural ekeni anyq. Jýrnalıster ózderi úı-kúısiz júrse de, ózgelerdiń ótkir máselesin alǵa tartýdan taıynǵan emes. Sondyqtan basylymnyń eńbegin, qalam ıesiniń qadirin baǵalaı bilgenimiz jón. Mine, el gazeti oqyrmandaryn osylaı qýantyp otyr. Muny 25 jyldyǵyn atap ótken táýelsiz elimizdiń kelesi kezeńge aıaq basqan tusyndaǵy bir serpilis dep bilemiz. Aıbatyr Seıtaq, aqyn, Qazaqstan Jazýshylar jáne Jýrnalıster odaǵynyń múshesi