Úıi – úı emes, kitaphana

Qadaǵań, qazaqtyń klas­sık aqyny Qadyr Myr­za Áli týraly qaǵyt­palar­dyń birinde onyń úıinen shyǵyp bara jatqan adamdy qaıta-qaıta qushaqtaı beretini jaıynda aıtylatyn. Onysy álgi kisini qımaı turǵany emes. Úıi­nen kitap urlap ketip bara jatqan joq pa eken degen sekemin bildirmeı tekserý deıtin. Qanshama jyl tirnektep júrip jıǵan dúnıesin Qadaǵań solaı da qorǵaǵan sekildi ǵoı. Moldaraı Dúısenbaevtyń úıine barǵanymyzda osy jaǵdaı­dyń esimizge orala ketkeni. Jastaıynan bilimge qushtar bolyp, oń-solyn tanyǵannan kitap jınaǵan eken, aqsaqal. Búginde bul kisiniń kitap qory 8 myńnan asady. Qaıda barsa da, eń aldymen, kitap dúkenine bas suǵady. Solaısha, qorjynyn jańa kitaptarmen tolyqtyryp otyrady. Buryn aılyǵynan, qazir zeınetaqysynan kitap alýǵa arnaıy qarjy bóledi. Eń ǵajaby, aqsaqal jıǵan kitap­tarynyń basyn qurap, úıinen kitaphana ashyp qoıǵan. Keremet qoı. Sanaly ǵumyrynda jınaǵan kitaptary sórede shań basyp turmasyn, jastardyń, ilim alýǵa yntyq azamattardyń, jalpy halyqtyń kádesine jarasyn dep úıinen jekemenshik kitaphana ashady. Jaqyn jerdegi mekteptiń oqýshylary men oqý oryndarynyń stýdentteri Moldaraı aqsaqaldyń úıine kelip, ózderine qajetti málimet­terdi taýyp jatady. Eńbe­giniń esh ketpegenine, jyldar bo­ıyn­a kóziniń maıyn taýysyp oqyǵan dúnıeleriniń eldiń ıgiligine jarap jatqanyna bir rahattanady. Gooqle men Wikipedia ústem­dik quryp turǵan myna zamanda, Moldaraı Dúısenbaev ne istep otyr deńiz. Zeıin saly­ńyz, aıtaıyq. Saıasattaný, áleý­mettaný, medısına, fılosofııa, sport, tarıh, geografııa, salt-dástúr, jumbaqtar men maqal-mátelder sekildi túrli sala boıynsha málimetterdi kitaptan, gazet-jýrnaldardan jınap, qı­yp-kóshirip, onyń barlyǵyn bólek-bólek papka retinde qurastyryp shyqqan. Onyń ishindegi eń súbelisi tulǵatanýǵa arnalǵan bóligi bolsa kerek. Moldaraı aqsaqal búkil ómi­­rinde bilim berý salasynda qyz­met atqarypty. Soǵan sáıkes, bilim salasynda da jınaǵan derek qo­ry mol. Mu­ǵalimderdiń ashyq sa­baǵynan bas­tap ǵyly­mı dıssertasııaǵa qajetti málimet­terge deıin bar. Moldaraı Dúısen­baı­ulynyń úıinde bilimge qushtar jastyń kókirek kózin ashatyn, kók­­jıegin keńeıtetin osyndaı pap­kalardyń uzyn-sany 300-den asady. Aqsaqal sońǵy jyldary den­saýlyǵynyń syr bere bastaǵanyn, sondaı-aq, kitap­hanaǵa adam­dardyń sırek keletinin aıtady. Ári-beri oılanyp, týǵan jeri Sulýtóbeden kitaphana ashýǵa bekinipti. Ál-ázir oǵan shamasy keletindeı emes. Osy oraıda, Moldaraı Dúısenbaıuly mynadaı oı aıtyp qaldy. «Qazir memleket pen jekemenshik árip­testigi esebinen balabaqshalar ashylyp jatyr ǵoı. Quptarlyq dúnıe. Mine, osyndaı áriptestik endi jeke kitaphana ashýǵa da qoldanylsa deımin. Balabaqsha ashamyz, mek­tepterdi jańadan salamyz. Endi onyń ishindegi balalardyń da bili­min oılaýymyz kerek qoı. Kitaphanasy baıaǵyda toz-toz bolyp ketken aýylyma baryp, jańasyn ashqym keledi. Ony asharmyn-aý. Biraq sony ustap turýǵa, jumysyn ári qaraı júrgizýge jańaǵy memle­ket-jekemenshik áriptestigi tá­sili qoldanylsa, úlken kómek bolar edi». Dúnıe emes, bilim qýyp, baılyq emes, kitap jınaǵan Mol­daraı aqsaqaldyń armany oryndalady dep senemiz. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan» Qyzylorda