Taraz týrısterdi tosady

Endi sanaýly aıdan ke­ı­in asqaqtaǵan Astana tó­rin­de EKSPO-2017 ha­­lyqaralyq kór­­me­si bas­talady. Bul el ta­rı­hyn­daǵy aıtýly ke­zeń bol­maq. Tarıhy tasqa tunǵan sheji­re­li ólke Jambyl oblysynyń da halyqaralyq kórmege qo­sa­tyn ózindik úlesi bar. Myń­jyl­dyqtardan tamyr tartqan ta­rıhı ólkege sheteldik tý­rısterdiń de qyzyǵa qaraı­ty­ny ras. IýNESKO tizimine en­gen bes tarıhı eskertkishten bó­lek, óz aldyna shejire sher­tetin nysandardyń alatyn orny bir basqa. Este joq eski zamandardan beri el múdde­si­ne, urpaq ulaǵatyna qyzmet etip kele jatqan tarıhı oryn­dardyń osy joly da álem mádenıetine tanylýyna keń jol ashylmaq. Búgingi tań­da oblystaǵy tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń san­dyq kórsetkishteri 3365-ke jet­ti. Onyń ishinde 741 tarıhı-má­denı eskertkish memlekettik ti­zimge alynǵan bolsa, munyń 711-i jergilikti dárejedegi, al 25-i respýblıkalyq dá­re­je­­degi eskertkishter. Son­daı-aq, 5 tarıhı-mádenı esker­t­­kish­ IýNESKO-nyń Bú­kilálemdik tarıhı-mádenı mu­ralarynyń tizimine alynyp, halyqaralyq dárejedegi eskertkishter mártebesin alyp otyr. Al qalǵan  2624 ta­rıh jáne mádenıet es­ker­t­kish­i aldyn ala tizimge alyn­ǵan. Oblys boı­yn­sha IýNESKO-nyń Bú­kil­­álem­dik mádenı muralar ti­zi­mi­ne engizilgen tarıhı-má­de­nı eskertkishterdiń qata­ryn­da ortaǵasyrlyq Qostóbe qa­la­shy­ǵ­y (VI-XII ǵǵ.), Aqyrtas ke­sheni (VIII-XIV ǵǵ.), orta­ǵa­syrlyq О́rnek qalashyǵy (VIII-XII ǵǵ.), ortaǵasyrlyq Qulan (VI-XIII ǵǵ.) qalashyǵy, já­ne ortaǵasyrlyq Aqtóbe (Balasaǵun) (VI-XIII ǵǵ.) qa­la­shy­ǵy bar. Al aldaǵy EKSPO-2017 kór­mesine oraı, óńirge myńǵa tar­ta týrıst keledi dep jos­parlanyp otyr. Osyǵan oraı, oblystyq Tarıhı-má­de­nı eskertkishterdi qorǵaý já­ne qalpyna keltirý dırek­sııa­sy­nyń dırektory Seıitjan Ilııas Jambyl oblysynda or­na­lasqan 34 tarıhı-mádenı es­ker­tkishtiń óńirlik týrıstik klasterdi damytý men kelgen týrısterdi aralatý nysany retinde alynyp otyrǵanyn aıtady. Olardyń qatarynda  kóne VI-XIII ǵasyrlarǵa jatatyn Qulan qalashyǵy, VIII-XII ǵasyrlarǵa jatatyn Merki, О́rnek qalashyqtary, VI-XIII ǵasyrlarǵa jatatyn Aqtóbe (Balasaǵun) qalashyǵy, sonymen qatar, Aqyrtas, Qostóbe, ejelgi Taraz qalashyǵy, Tó­men­gi Baryshan qalashyǵy, Túımekent qalashyǵy, Ohqým qalashyǵy, Jalpaqtóbe qa­la­shyǵy, Babadja hatýn maza­ry, Beriqqara qorymdary, Tá­ńirqazǵan men Bóriqazǵan tu­ra­q­tary, Aısha bıbi, Qarahan men Tekturmas keseneleri jáne óz­ge de tarıhı-mádenı nysandar bar. Qazirgi tańda oblysta bul eskertkishterdiń aınalasyna jol salý, olardyń baǵytyn kórsetetin taqtaıshalar men ban- nerler ilý sııaqty jarnamalyq jumystar júrgizilýde. – Elimizge EKSPO-2017 qarsańynda keletin týrıster­ge jerimizdiń kórnekti ta­rıhı-mádenı oryndaryn tanystyrý úshin jasalyp jatqan is-sharalar tııanaqty túrde oryndalýda, – deıdi Seıitjan Rysbekuly. Atalǵan kórme eldiń eldigin, ult­tyń ulttyǵyn tanytyp qana qoımaı, elimizdegi kóne shaharlar men eskertkishterdi  pash etip, álemniń odan ári qyzyǵýshylyǵyn arttyra túsetini sózsiz. Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan» Jambyl oblysy