Selınograd, sen áli tiri me ediń?!.

Astana abattanǵan saıyn qazaq qanattanǵan keremet kezdi bastan keshýdemiz. Ajar-kórki kóz arbaǵan qalamyzǵa dos súısine, dushpan kúıine qaraıdy. Qudaı qýanyshymyzdy kóp kórmesin deńiz. Al, endi osy erteńi nurly elor­damyzdyń taǵylymdy tarıhy qaı zamandardan tamyr tartady? Jeti yqylymnan jetken derekter men dáıekterge júgingen ǵalymdarymyz Esil-Nura eki sýdyń en jaǵasyn ejelden el jaılaǵanyn aıtady. Eń bastysy, olar oıda-qyrda mal baǵyp, aıran urttap, qoı qurttap qana kún kórmegen. Aryq qazyp, astyq ósirgen. Qalalar salyp, sý qubyryn tartqan. Aqsha shyǵaryp, qolónershilikpen aınalysqan. Aına­lasyndaǵy jurtpen alys-beris jasaǵan. Qazba jumystary barysynda tabylǵan qundy jádigerler bul ólkeni mekendeýshiler mádenıetiniń qanshalyqty joǵary bolǵandy­ǵyn boljaýǵa múmkindik beredi. Arheo­logtar arshyp jatqan anaý Bytyǵaı, mynaý Bozoq sonyń aıǵaǵy. Aqordaly Astanadan atshaptyrym jerdegi Taıtóbeńiz de tarıhtyń talaı syryn búgip tur. Arǵy-bergi zertteýshilerdiń alǵa tartqan aıǵaqtaryna súıensek, siz ben biz etımologııasyn san saqqa júgirtip júrgen Aqmola ataýynyń shyǵý tórkini sol tóbeniń ústinde qırandysy qalǵan kóne qorǵan­men baılanysty kórinedi. Saıyn Saryarqanyń tórt tarap tóńirekti toǵystyrar tusynda turǵyzylǵan qamal tórindegi altyn taqta otyryp ata-babalarymyz alys-jaqynǵa bılik etken. Ǵun tilinde «Aq» – Batys, «Mola» – qamal uǵymyn bildirgen eken. Sonda astaryn taptyrmaǵan Aqmolańyz «Batystaǵy qamal» bolmaı ma?! Taıtóbeden taıaq tastamdaǵy aýyldarda Reıhstagta jeńis týyn jelbiretken qaharman Raqymjan Qosh­qarbaev pen aspanda jaýmen aıqas­qan batyr ushqysh Talǵat Bıgel­dınovtiń kindik qany tamǵan. Baǵalaı bilsek, Qazaqstannyń bas shahary boı túzegen qasıet­ti baıtaqtaǵy baǵzydan qalǵan baǵana­ly orda – osy Taıtóbe. Endeshe, ol Táýelsiz elimizdiń onomastıkalyq kartasynan laıyqty ornyn oıyp alýǵa tıis. Tarıhtyń tábárigindeı Taıtóbe Aqmola oblysyna qarasty Selı­nograd aýdanynyń aýmaǵynda orna­lasqan. Keshegi keńestik kezeńde Kom­partııa kósemderi alaýlatyp-jalaý­latqan tyń ıgerý saıasatynyń hal­qymyzǵa tıgizgen paıda-zııanyn tarazyǵa tartpaı-aq qoıalyq. Bári belgili. Buǵan deıin de jan-jaq­ty jazylǵan. Biraq Selınogradtyń jany siri eken, súldesin súıretip áli keledi. Sondyqtan, kóp sóılep soz­baı, uzyn sózdiń qysqasyna kóshsek: búginde bárimizdiń qulaǵymyz­ǵa túrpideı tıetin Selınogradtyń atyn eren eldigimizdiń belgisindeı Taı­tóbege aýdaryp bersek, ıaǵnı aýdan atyn Taıtóbe dep ózgertsek, bitken istiń biri bolar edi. Tarıh qapııada ketken qate­lik­terdiń túzetilgenin qalaıdy. Talǵat BATYRHAN, «Egemen Qazaqstan»