Jáńgir han týraly jańa derek

Atyraý oblystyq memle­kettik muraǵaty ólke tarıhyna qatysty qundy qujattarmen tolyq­ty. Reseı Federa­sııasy Tatarstan Respýblı­kasynyń Ulttyq arhı­vine barǵan muraǵat qyzmet­kerleri HV-HH ǵasyr­larǵa tıesili qujattardy tapty. Qazandaǵy Ulttyq arhıvte Qazaqstannyń batys oblys­tarynyń tarıhyna qatysty biraz derekter jınaqtalǵan. Olardyń qata­rynda Qazan oqý okrýgi qorytyndysy, Ishki Bókeı Ordasy jaıly qujattar, Qazannyń rýhanı semınarııasy, muǵalimder semınarııasynyń isteri bar. Túrkolog ǵalym Nıkolaı Kata­novtyń «Qyrǵyzdar: keshe jáne búgin» atty Qazan ýnı­ver­sıtetinde oqyǵan leksııa­synyń kóshirmesimen de atyraýlyqtar tanysa alady. «HIH ǵasyrdyń 60-jyldary qazyna esebinen Bókeı Ordasynda jańa mektep ashý, Qazan ýnıversıtetiniń qurmetti múshesi etip Jáńgir handy bekitý, ishki Qyrǵyz Ordasy bastaýysh ýchılıshesiniń jumysyn júıelendirý týraly qujattardy ákeldik. Jáńgir hannyń mektep, orys-qyrǵyz ýchılıshesi men kitaphana ashý jónindegi derekterge súıene otyryp, onyń Qazaqstanda, Ishki Bókeı Ordasynda bilim salasynda tuńǵysh reforma jasaǵanyn ańǵarýǵa bolady», deıdi muraǵattyń bólim basshysy Raısa Tastemirova. Sapar barysynda Jáńgir hannyń el ekonomıkasyn, bilimi men mádenıetin kóterýge baǵyttalǵan 100-ge jýyq qujattarynyń kóshirmeleri ákelingen. 1860 jyly Jaıyq ózeni mańyna qazaqtardy ornalas­tyryp, kóshirýge baılanysty jasalǵan dala qazaqtarynyń rýlar tizimi, jyr-dastandar men joqtaýlardyń kóshirmeleri de qundy qujattar qatarynda. Qazir muraǵat qyzmetkerleri sheteldik qorlardan tabylǵan jańa jazba derekterdi saraptap jatyr. Jalpy, oblystyq memlekettik muraǵat qorynda 400 myń qundy qujat saqtalǵan. Baqytgúl BABASh, «Egemen Qazaqstan»