Jas ártisterdiń kúrdeli qoıylymy

Qoıý qarańǵylyq... Qara kıimdi qaıys qara jigit... Sahnanyń bastapqy susy men ondaǵy sulbalardyń ózi sol bir kezeńniń sýyq yzǵaryn estirip ótedi. Dini men tilinen, jeri men elinen aırylýdyń, máńgúrttenýdiń ne ekenin túsinetin tergeýshiniń jan kúızelisi men janashyrlyǵy, sondaı-aq qyzmettik mindettiligi qatar kelip, alasura túsedi. Al, tergeý stolyndaǵy Álıhan susty, sabyrly da qaısar. «Tiri bolsam han balasynda qazaqtyń ótelmegen aqysy bar, sondyqtan qazaq úshin qyzmet etpeı qoımaımyn... tipti janymdy alsa da...» dep, ultyna jaqsylyq jasaýdy moınyna paryz etken er qaıtsem qazaqtyń dili men dinin saqtap, teńdigine qol jetkizem dep tistenedi. Arman da kóp, oı da kóp, biraq, amal neshik! Temir tordyń arǵy jaǵynda kijingenmen, qolynan keler qaırany bar ma?! Suraqty saýdyratqan tergeýshige álippe úıretken baladaı etip, aldyna qoıǵan arman-maqsattaryn ejikteı túsindirgen Álıhan tordyń arjaǵynan alysqa kóz tas­taıdy... Mirjaqyp pen Ahmet bastaǵan qazaqtyń arystandaı aıbatty uldarymen aqyldasyp, alyp armanǵa bet alǵan kezder edi-aý ol! Alyp arman – alys arman edi, alys armannyń jaqyn kelip, jylmııa kúlip, bulań etken kezderi este. «Ulttyq múddeni eń basty maqsat etken jalyndy jigitterdiń taýy birazǵa deıin shaǵylmady – qıyndyqqa kezikti moıymady, kerisinshe shynyqty, aldaý men arbaýǵa tústi – túpki oıdan adaspady, qorlyq pen zorlyqtyń kezi kelip, onyń ashy dámin tatyp jatyr emes pe?! Tek túbiniń qaıyryn bergeı...» Biraq, aldynda ne kútip turǵany belgisiz Álıhan ózi jete almaǵan shyńǵa jetýdi, ózi oryndaı almaǵan is-áreketti oryndaýdy ustaz-dosy Ahmetke amanattady. Álıhannyń amanaty men armany alys bolashaqqa jyljydy... Bul jas dramtýrg N.Saýdan­bek­uly­nyń «Álıhannyń amanaty» qoıy­lymynyń qysqasha sıýjettik jelisi. Aqtaýlyq rejısser, «Tarlan» syı­lyǵynyń laý­reaty G.Merǵalıeva qoıǵan tarıhı dramalyq qoıylym Alash­orda tarlany Álıhan Bókeıhanov bas­taǵan Alash zııalylarynyń rýhtaryna, sondaı-aq Alashordanyń 100 jyl­dyǵyna arnaldy. – Álıhan taqyryby, Alashorda taqyryby ońaı taqyryp emes. Avtor qanshalyqty izdengen bolsa, biz de qoıylymǵa «jan bitirý» úshin biraz ter tóktik, talaı ýaqytty teatrda, sahnada ótkizdik. Aqtaý teatry – jas teatr, osy jas teatr ashylǵan kezde jumysqa kelgen jas ártisterdiń aldy qazir óz isiniń ábden mashyqtanǵan, ysylǵan sheberlerine aınalyp úlgerdi, talaı aıtýly básekelerde top jaryp, báıge saldy, – deıdi rejısser Gúlsına Baqytjanqyzy. Rejısserdiń ártisterin bes saýsa­ǵyndaı tanıtyny belgili. Aıtsa aıtqandaı, Álıhannyń rólin oınaǵan Medǵat О́mirálıevtiń sheberligine kópshilik kýá. Á.Bókeıhanovtyń jan-dúnıesi men arman-tilegin jan-júregimen sezine oınaǵan ártis qoıylymnyń kórkemdigin kóterip, taqyryptyń shynaıy ashylýyna, basty keıipker men kórermenderdiń únsiz uǵynysýyna qol jetkize aldy. «Elim, jerim» degen qazaq tulǵala­rynyń qýdalaýǵa túsip, joıylýy – halqy­myzdyń jazylmaıtyn jan ja­rasy. Osy jara janyn syzdatqan kórer­mender kózderine jas alyp tarasty. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan» Mańǵystaý oblysy