Álemdi meıirimge toltyrý – adamzattyń óz qolynda

«Bóbek» Ulttyq ǵylymı-praktıkalyq, bilim berý jáne saýyqtyrý ortalyǵynda «О́zin-ózi taný» rýhanı-adamgershilik bilim berý baǵdarlamasynyń avtory Sara Nazarbaeva «О́zin-ózi taný» adamnyń úılesimdi damýy gýmanıtarlyq kolledjiniń bitirýshi túlekterimen kezdesti. О́skeleń urpaqtyń rýhanı-adamgershiligi mol azamat retinde qalyptasýyna eren eńbek sińirip kele jatqan «Bóbek» qorynyń tóraıymymen ótken kezdesý taǵylymdy, tárbıelik mańyzy zor, ıgilikti shara boldy. Kezdesý Sara Alpys­qyzy­nyń súıispen­shilik sabaǵynan bastaldy. Jınalǵan kóp­shilik óziniń aınalasyndaǵy jaqyn­daryna, shákirtterine, balalary men aǵaıyn-týysyna qalaı meıirimdi, shapaǵatty bolýdyń úlgisin kórsetetini anyq. О́ıtkeni, bul basqosýda sondaı úılesim saltanat qurdy. Tárbıeniń bastaý­y adamnyń bir-birine degen meıirimdilik pen súıispenshilik qarym-qatynasynan turady. Kolledj túlekteri ózderiniń jadynda máńgige saqtalatyn mundaı maǵynaly kezdesýlerdiń óz táji­rıbelerine qajettigin, bolashaqta osy taǵylymdardy paıdalanatyndaryn jetkizdi. – «О́zin-ózi taný» atty rýhanı-adamger­shilik bilim berý ıdeıasy qoǵamnyń damýyna eń qajetti baǵdarlama desek artyq emes, – dedi kezdesýde Sara Alpysqyzy. – Álemdi meıirimge toltyrý – adam­zattyń óz qolynda. Ol úshin bir-birimizge meıirimdi bolyp, jan jylýymyzdy aıamaýymyz kerek. Júrekten shyqqan jyly sóz júrekke jetetini sózsiz. Erterekte ájelerimiz: «О́mir­ge adam bolyp kelgen soń, adam bolyp qalýymyz kerek», – dep jıi aıtyp otyratyn. Sol dala akademıkteri salyp ketken sara joldy qarap oty­ryp, ózara túsinistik, adamı qasıet, súıispenshilik, meıirim men qaıyrym adam boıyndaǵy eń asyl qasıetter ekendigine, sol qasıetterdi adam ózinen izdeýinen bastaý alatynyna kóz jetkizesiń. Al báriniń bastaýy – mahabbat, adamzatqa degen súıispenshilik. О́zin-ózi taný pániniń maqsaty da sol. Sondaı-aq, kolledj túlek­teri ózderiniń eńbek jolynda jalpy­adamzattyq qundy­lyqtar men rýhanı adamgershilik qasıet únde­s­tik tapqan osy ortadan alǵan bilimniń úlken ómirlik azyq bolǵa­nyn tebirene baıandady. Qa­zirgi zaman talaby izgilikti urpaq tárbıeleý bolsa, jas býynnyń táýelsiz, erkin oıly azamat bolyp ósýine ózin-ózi taný pániniń bereri mol. Atalmysh kolledjde bilim nárimen sýsyndaǵan túlekter Jan­na Júkeshbaeva, Aıdana Sovetbaeva, Maqpal Iýsýpova, Oljas Ospanov, Aıda Manap, Sáýlethan Jumabek, Dáýlet Tilegen, Anar Serikova búgin­de jas ta bolsa óz sala­synyń úzdik mamandary atanyp, res­pýb­lıkalyq, oblystyq dárejedegi ártúrli sharalarǵa belsene atsalysýda, túrli deńgeıdegi marapattardan da quralaqan emes. Kolledj túlegi, Y.Altyn­sarın atyndaǵy №159 mektep-gımnazııanyń «О́zin-ózi taný» pániniń oqytýshysy Maıra Tóle­gen «О́zin-ózi taný» páni talaı shákirttiń júregine nur syılap, meıirim shapaǵatyna, súıispenshilikke bólegenin aıtty. «Atalmysh pándi oqytý barysynda oqýshylardyń ózine degen seniminiń qalaı paıda bolatynyna kýá boldym. Jeke tulǵa retinde qalyptasqysy keletin kez kelgen jasóspirim erkindikti, táýelsizdikti súıedi. Olarmen teń dárejede sóılese otyryp, osy sabaq­tyń arqasynda shákirtter ar­mandarynyń son­­shalyqty as­qaq ekenine kózim jetti. Biz osy asqaq armandarǵa ózimizdiń du­rys baǵytymyz ar­qyly qanat bi­tirýge tıispiz», – dedi Maıra Tólegen. Búginge deıin kolledjden talaı túlekter qanat qaǵyp, bolashaqqa attandy. Olar endi óz shákirtterin tárbıelep, týǵan halqy úshin eńbek etýde, sonymen qatar, túrli dodalarda óz bilim­deri men múmkindikterin synaýda. Olardyń arasynda úzdik shyǵyp, báıge alyp jatqandary da az emes. Máselen, Almaty qalasy №3 JBBM bastaýysh synyp muǵalimi Maqpal Iýsýpova «Jyldyń úzdik muǵalimi - 2016» atansa, Almaty oblysy, Jambyl aýdany, Yntymaq aýylyndaǵy Yntymaq orta mektebinde eńbek etip jatqan Rysbıke Adaı aýdan­dyq «Úzdik jas maman» baı­qaýynda júldeger atanǵan. Al Jambyl oblysy, Shý aýdany, Dalaqaınar aýylyndaǵy T.Áshim­baev atyndaǵy orta mek­tep­tiń muǵalimi Ábýtáli Maǵ­jan «О́zin-ózi taný» páninen muǵa­lim­­der arasynda ótken aýdandyq olım­­pıadada I oryndy jeńip aldy. Bir aıta keterligi, kezdesý barysynda erekshe bastama kóterilip, Túlekter qaýym­dastyǵy quryldy. Bul qurylǵan qaýym­dastyq aldaǵy ýaqytta kóptegen ıgilikti isterdiń atqa­rylýyna uıytqy bolmaq. Memlekettiń túpqazyǵy – jas­tar bolǵan­dyqtan olardan aǵa býynnyń kúter úmiti zor ekendigine, jaqsy shákirt tárbıeleý – ustaz mindeti eken­digine ekpin túsire, sózin qoryt­qan Sara Alpysqyzy kezdesý qonaqtarynyń eńbekterine jemis tiledi. Taǵylymdy kesh ádemi án, aıshyqty bıge ulasyp, jınal­ǵandarǵa umytylmastaı áser qaldyrdy. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan» Almaty