Baspanany bank basshylyǵy «basyp» qala bere me?

Jaqynda baspasóz betterinde «Turǵynúıqurylys jınaq banki» basqarma tóraǵasy orynbasarynyń otbasy birden jeńildikpen úsh páter satyp alǵany týraly jazyldy. Biraq banktiń ózinde de, «Báıterek» holdınginde de bul jaıtty buzýshylyq dep sanamaıdy eken. Esterińizge sala keteıik, «Aq jol» fraksııasy 2013 jy­ly eki ret (13 aqpanda jáne 19 maýsymda) atalǵan mem­le­kettik banktiń sol kezdegi bas­­shylyǵynyń uqsas is-áre­ketteri týraly saýaldar ja­rııa­la­ǵan bolatyn. Al bul banktiń muqtaj aza­mattarǵa tur­ǵyn úı alýǵa kómek kór­se­tý maq­satynda qurylǵany belgili. Sol kezde osy eki saýalǵa óz­derine jáne óz týystaryna jeńildikpen elı­ta­lyq páterlerdi satyp alǵan bank bas­shy­lyǵynyń is-áreketi «áb­den zańdy» degen jaýap be­rilgen edi. Bul óreskel iske sol jyldyń 11 qazanynda El­basynyń ózi arala­syp, bank basshylyǵyn aýys­ty­rýdy talap etti. Al mundaı óre­skel oqıǵa olar, sondaı-aq olardyń týystary satyp alǵan páterlerdi mem­le­­­ketke qaıtaryp berý talap etilgenge deıin jalǵasyp jat­­ty. Aldynda aıtylǵan bar­­lyq «zańdy» degen sóz­der­­ge qaramastan, ister sot tár­­tibinde qaralǵan kezde kól­deneń tartylǵan paıym­dar tolyq rastaldy, al «Tur­ǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» qy­z­­meti óziniń bastapqy maq­sa­ty­na – qarapaıym aza­mattarǵa kó­mek kórsetý maq­sa­tyna qaıta oraldy. Degenmen, baıqap otyr­ǵa­ny­myz­daı, bul óz­ge­ris­ter bar­shaǵa bir­deı qa­tys­ty bo­l­ma­ǵanǵa uqs­aı­­dy. Sóı­tip, bank tó­ra­ǵa­sy or­yn­­­­­ba­­sarynyń otba­sy, sol kez­­­­de týyn­daǵan jan­­­jalǵa já­­­­ne Elbasynyń mun­­­daı jú­­­­gen­sizdikti toqtatý tý­­ra­­­­ly tap­­­­­syrmasyna qa­ra­­mas­­­tan, 3 páterge qol jet­­­ki­zý úshin je­ńil­dikpen mı­l­­­lıon­­da­ǵan teń­­­ge nesıe alyp­­ty. Sa­lys­­ty­rý úsh­in: sol ke­­­zeń­de ıpo­te­ka boıyn­sha kom­mer­sııa­lyq bank­­ter­­diń mól­­sher­le­­meleri 20%-­ǵa deıin jet­­se, «Tur­­ǵyn­ úı qurylys ­jı­­naq ­banki» tó­ra­ǵa­sy oryn­ba­­­sa­rynyń otba­sy­na nesıe ne­bá­ri 4 %-ben berilipti. Qarapaıym qa­­­­zaq­­stan­dyq­tar jalǵyz bas­pa­­nasynan aıy­ry­lyp qalmas úshin jantala­syp jatady. Sóı­tip, olar aı saıyn birneshe júz myń teń­ge kóleminde tólem tó­leıdi já­ne olarǵa bankter teń­geniń es­ki ba­ǵamy boıynsha qaıta qar­jy­l­andyrýdan bas tartady. Al memlekettik tur­ǵyn úı banki basshysynyń týys­tary Astananyń qaq orta­synda or­na­lasqan keremet pá­terler úshin, kim-kimniń de sen­beıtini anyq, aıyna nebári 20 m­yń teńge tóleıdi eken. Mundaı jaǵdaı qansha jer­den zańdy bolǵanymen, mu­nyń qo­ǵamǵa qatysty be­­ı­á­dep áreket jáne tipti, adam­­­ger­shi­likke jat qylyq eke­­ni kú­mán­siz. Biz­­diń­she, bul jer­­­de másele aq­­sh­a­da da emes, eń bas­tysy, qa­zaq­s­tan­dyq­­tar­­dyń mańyzdy mem­le­ket­­tik baǵ­­­darlamalarǵa degen se­ni­­min saqtap qalý. Al osyn­daı baǵdarlamalarǵa jaýap­ty adam­­­­dardyń zańsyz áreketteri sal­­da­­rynan oǵan degen senimdi jo­ǵaltyp alý túk te emes. Erlan BARLYBAEV, Májilis depýtaty