Mamandar suranysqa saı daıarlanady

Munyń ózi Aqtóbe sekildi res­pýb­lıkamyzdyń óndiristik óńir­lerine tyń mindetter júkteı­di. Biz qazirgi kezde Joldaý­da aıtylǵan máselelerge oraı keshendi is-sharalar jobasyn jasaqtaýǵa den qoıyp otyrmyz. «Bul án burynǵy ánnen ózge­rek» degendeı, jobanyń buǵan deıingi osy tektes jospar­lar­men salystyrǵanda túbegeıli ózgesheligi bar. Basty sıpaty jańa óndiristerge kásibı maman­dar ázirleýge baǵyttalǵan. Osy arqyly kásibı bilim berý jú­ıesine sony serpin berýge baǵ­dar ustaýdamyz. Tehnıkalyq arnaýly oqý ornyn bitirýshiler nátıjeli jumyspen qamtylmasa, esil eńbek pen ýaqyt, memleket qarajaty bosqa ketti deı berińiz. Maqsatymyz – mundaı jaǵdaıǵa jol bermeý. Jumyspen qamtý uǵymynyń aýqymy keń. Ári osy arqyly jumyssyz azamattar­dyń tabysyn molaıtýǵa múmkin­dik týady.

О́ńirde bul baǵytta qolǵa alynǵan baǵdarlamany eki birdeı óte qajetti jaǵdaıda júzege asyrǵandy jón kóremiz. Munyń birinshisi – eńbek naryǵy men tıisti suranystarǵa qajetti mamandardy daıarlaýdy kózdese, ekinshisi jumyssyz azamattardy qysqa merzimdi kásibı oqytýdan ótkizýdi murat tutady. Buǵan óńir­degi arnaýly kásiptik bilim berý oryndarynyń múmkindigi men materıaldyq-tehnıkalyq jaǵdaıy jetkilikti. Olar ár­túrli kásibı mamandyqtar men biliktilik talaptary boıyn­sha ázirlenedi. Onyń ishinde Prezı­dent Joldaýynda aıtylǵan jańa kezeń talaptaryna oraı 24 mamandyqty eki deńgeıli oqytý modýline aýystyrýdy oılastyryp otyrmyz. Munyń mánisi – oqýshy-stýdent jumys­shy mamandyǵyn eki nemese odan da joǵary biliktilik boıynsha tegin oqı alady. Budan ári ne isteý kerektigin óziniń qalaýy biledi. Tipti, konkýrstyq negizde orta býyn maman retinde oqýyn odan ári jalǵastyrýǵa da to­lyq erki men quqy bar. Sózimiz jalań ári qurǵaq bolmas úshin, buǵan bir mysal keltire ketýge bolady.

Aıtalyq, Aqtóbe óner­ká­siptik tehnologııalar men bas­qarý kolledjinde tokarlyq is pen metall óńdeý mamandyǵy boıynsha tokar men stanokshy da­ıyndalady. Iаǵnı, aldaǵy kezde modýldi baǵdarlama boıynsha mundaı mamandyqtardyń órisi odan ári óse túsedi. Aldymyzda turǵan mindet aýqymdy da kúrdeli. Osyǵan oraı beıindi baǵdarlamalardy óndiris oryndarymen birlesip ári keńese otyryp taldaýǵa basa mán berýdemiz. Oblysta ekonomıka men jańa bıznes jobalarynyń keńinen qanat qaǵýyna oraı, kadrlar resýrsynyń qajettiligi týyndaýda. Kásiptik bilim berý­diń ózektiligi osy arqyly taǵy da aıqyn kórinedi. Qajetti­lik­terdi óteýdi úsh derek boıyn­sha júrgizgendi qolaıly kóre­miz. Onyń birinshisi beıindi baǵdar­lamalar derekterine negizdelse, ekinshisi áleýmettik áriptester men oqý oryndarynan alynǵan aqparattardy qamtıdy. Al úshin­shisi «Atameken» kásipker­lik palatasynyń derekkózderi­ne arqa súıeıdi. Áńgimeniń ashy­ǵyn aıtqanda, bıylǵy jyl jańa mamandyqtardy ıgeretin jyl bolmaq. Bul baǵytta ma­te­rıaldyq-tehnıkalyq baza­nyń deńgeıin kóterý úshin oblystyq bıýdjetten qosym­sha 250 mıllıon teńge qaras­ty­­ryl­ǵan.

Búginde tegin kásip­­tik-tehnıkalyq bilimdi en­gizý boıynsha josparymyz da­ıyn. Munda birinshi kezekte oqý oryndarynyń tizimi men bi­lik­tilik boıynsha beri­letin ma­man­dyq túrleri sara­lan­ǵan. Jospar, kestege sáıkes jo­ǵa­ry­da atalǵan eki deńgeı­li oqy­tý mo­dýli boıynsha óndi­ris­tiń ár sa­la­synan 4600 adamdy oqý­men qam­tý belgilengen. Túıip aıt­qan­da, Elbasynyń bas­ta­ma­sy boıynsha iske asyryla bas­ta­ǵan barshaǵa arnalǵan tegin kásiptik bilim berý jobasynyń erteńi jarqyn. Ony engizý baǵ­dar­lamasyna ynta qoıa bilsek, aıtar­lyqtaı qıyndyq kel­tir­meıdi degen oıdamyn. Tek barlyq tetik­teri muqııat zerdeleýdi qajet etedi. Atalǵan jobada memlekettik tapsyrysty bólý degen arnaıy tapsyrma bar. Aıqyn ustanym tanyta bilýdiń qajetti bir tusy da osy másele bolyp tabylady.

Árıne, birinshi kezekte jumysshy mamandyǵynyń úlesi qomaqty bolýy kerek. Biz mundaı toptaǵy oqýshylardy jataqhanamen, stıpendııamen jáne ystyq tamaqpen qamtý baǵdarlamasyn jasadyq. Eń kúrdelisi, jataqhana máse­lesin sheshý ekeni belgili. Bul isti aıaǵyna deıin jetkizý úshin óńirdegi baılanys jáne polı­tehnıka kolledjderiniń jataq­hanalaryna kúrdeli jón­deý jumystary júrgizildi. Sondaı-aq, Qandyaǵash pen Shalqar kolledjderi jataqhanalaryn keńeıtý sharalary belgilendi. Degenmen, bul máselede bári birdeı óz sheshimin tapty degen oıdan aýlaqpyz. Áli de atqar­y­lar jumystar az emes.

Sáýle О́MIRBEKOVA,

Aqtóbe oblystyq bilim basqarmasynyń basshysyAqtóbe oblysy