Biz bul oıǵa «Túrki jáne slavıan tilderiniń birtektiligin nasıhattaý ortalyǵynyń» qurylýyna oraı ótken baspasóz máslıhatynan keıin keldik. Almatydaǵy «Qazaqstannyń orys qoǵamy» men «Azat» azamattyq qozǵalysynyń birlesken otyrysynda túrki jurty men slavıan halyqtarynyń tilderi bir arnadan bastaý alady degen pikir aıtyldy. Bul taqyrypta Oljas Súleımenovtiń qyzǵylyqty materıaldar usynyp júrgeni belgili. Osy taqyrypty ári qaraı indete zerttep, damytpaq maqsatta Qazaqstannyń «Azat» azamattyq qozǵalysynyń tóraǵasy Hasen Qoja-Ahmet 2014 jyly «Orys tili kóne túrki tili me?» eńbegin kitap etip bastyrǵan. Qazaqstannyń orys, kazak jáne slavıan uıymdary Úılestirý keńesiniń qarjylandyrýymen shyqqan zertteý eńbek tusaýy kesilip otyrǵan ortalyqtyń negizgi oqytý quraly deýge bolady.
Qazaqstan kazaktarynyń bas atamany Iýrıı Zaharovtyń aıtýynsha, ultaralyq tatýlyq pen dostyqty damytýdyń bir joly osy ortalyq bolmaq. Ataman tildik birtektilikti nasıhattaıtyn ortalyq túrki jáne slavıan halyqtarynyń óz ulttyq tamyrlaryn tereńnen tanýyna, sol arqyly yntymaqtastyqtyń artýyna úles qosady degen senimde.
Al ıdeıa avtory Hasen Qoja-Ahmet «Memlekettik tildiń mártebesin kóterý máselesi kópten beri aıtylyp kele jatyr. Biz bul máselege ǵylymı turǵyda kelý kerek dep sheshtik. Sebebi, qazaq tiline qatysty qanshama qoǵamdyq uıymdar quryldy, nátıje az. Aldymen, qazaq tilin ózge ulttarǵa jeńil ári tez úıretýdiń ǵylymı ádistemesi jasalýǵa tıis. Aldaryńyzdaǵy kitapty shyǵarýdaǵy bir maqsatymyz sol. Orys tiliniń kóne túrki tilimen tamyrlas ekenin belgili dárejede dáleldedik. Endigi mindet – sony jalpaq jurtqa uǵyndyrý. Tildik birlikterdiń tamyrlastyǵyn bilgen adamǵa til úırený qıyndyq týǵyzbaıdy, kerisinshe, qyzyǵýshylyǵyn arttyra túsedi dep oılaımyn», dedi.
Nasıhat ortalyǵy aldaǵy ýaqytta túrli mekemelerde kezdesýler men dárister ótkizip, kýrstar uıymdastyrý sııaqty birneshe sala boıynsha jumysyn jalǵastyrmaq. Aıta ketý kerek, dárister men til úıretýge arnalǵan kýrstar tegin júrgiziledi.
Almas NÚSIP,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
