Álbette, munyń bári ótken 25 jylda ózdigimen bola salǵan joq. Buǵan biz Elbasynyń uıytqy bolýymen Táýelsizdiktiń belgili bir kezeńderinde arnaıy joba-josparlardy júzege asyrý arqyly, sol jobalarǵa halyqty tikeleı qatystyrý arqyly qol jetkizdik. Daǵdaryp qalǵan postkeńestik qoǵamnyń nazaryn bir arnaǵa burý, ortaq maqsatqa jumyldyrý turǵysynan óz ýaqytynda asa mańyzdy ıdeologııalyq mindet atqarǵan bul jobalardy mazmun-sıpatyna, kótergen júgine qaraı eki kezeńge bólip qarastyrýǵa bolady. Onyń birinshi kezeńi, árıne, 90-jyldarǵa tıesili.
Esimizde bolsa, Elbasy Táýelsizdiktiń alǵashqy 10 jyldyǵynda ár jyldy naqty bir taqyrypqa arnap otyrdy. Máselen, 1995 jyly Qazaqstan halqy Uly Abaıdyń 150 jyldyǵyn atap ótse, 1997 jyl «Qoǵamdyq kelisim jáne saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý» dep ataldy. Al 1998 jyl «Halyq birligi jáne ulttyq tarıh jyly» retinde jarııalandy. Osylaısha, 70 jyl boıy keńestik ıdeologııa qamytyn kıip kelgen halyqtyń jadyn jańǵyrtyp, tarıhyndaǵy aqtańdaqtaryn tanýyna múmkindik týdy. Jańa ǵylymı-zertteý jumystary arqyly buryn búrkemelenin kelgen aqıqattar ashylyp, tyń taqyryptardy qozǵaǵan súbeli eńbekter kóptep jaryqqa shyqty. Umytyla bastaǵan mádenı-rýhanı qundylyqtarymyz qaıta oraldy. Nátıjesinde, sanada silkinis jasaldy. Ulttyq rýh osylaı oıandy. Bul eki ǵasyrǵa jýyq ýaqyt buryn ózin ózi basqarý quqyǵynan aıyrylǵan, patshalyq Reseıdiń otarynda, keıinnen Keńes ókimetiniń qursaýynda bolǵan jáne táýelsizdigin endi ǵana alǵan elimiz úshin asa mańyzdy prosess edi.
Biraq el bolyp ketý úshin ulttyq rýhtyń oıanýy jetkiliksiz. Halyq óz kúshine, áleýetine senim artýy jáne ony júzege asyrýy tıis. Sondyqtan, kelesi kezeńde Elbasy birtindep elimizdi mýltıplıkatıvti áser beretin halyqaralyq jobalardy júzege asyrýǵa jeteledi. Bul oraıda, eń aldymen, oıǵa oralatyny – Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq jáne onyń Astana sammıti, odan keıin Astana men Almatyda ótken 11-shi qysqy Azııa oıyndary jáne qysqy Ýnıversıada.
Osy tusta sál keıin sheginip, atalǵan jobalardy elimizde ótkizý ıdeıasy ortaǵa tastalǵan kezde basym kópshiligimiz qarsy bolǵanymyzdy eske ala ketken artyq bolmas. «Daǵdarys kezinde sonsha qarjy jumsap shyǵyndalýdyń ne qajeti bar?» degen saýal bárimizdiń kókeıimizde turdy. Ashyq aıtylyp ta jatty. Biraq naq osy jobalar elimizge, jalpy, qoǵamǵa oń yqpalyn tıgizgenin kópshiligimiz baıqamaı da qaldyq. Mysaly, EQYU sammıtin ótkizý isine halyq tikeleı qatysqan joq, biraq osyndaı asa aýqymdy halyqaralyq jıyndy ótkize alatynymyzǵa kóz jetkizdik. Al Azıadany jáne kúni keshe Almatyda ótken Ýnıversıadany ótkizý barysyna halyqtyń belgili bir bóligi, sonyń ishinde jastar volonter retinde uıymdastyrý jumystaryna tikeleı tartyldy. Sportqa talaby bar qanshama órenimiz baq ben bap synalǵan sátterdi óz kózimen kórip, júregine ot jaqty. Jarystarǵa kórermen bolyp barǵan buqara halyq ta kimniń qaı ult ekenine qaramastan, bárimiz bir komandaǵa – Qazaqstannyń sportshylaryna jankúıer boldyq. Jeńisti sátterge bárimiz birdeı mereılendik. Ultaralyq birligimiz osylaı naqty kórinis berdi. Bul bir. Ekinshiden, osyndaı halyqaralyq is-sharalardy tabysty júzege asyrý eldiń óz áleýetine, kúsh-qýatyna degen senimin nyǵaıtty.
Úshinshiden, qoǵamda halyqaralyq sharalardy atqarý mádenıeti qalyptasa bastady, aǵylshyn tilin úırenip júrgen stýdentterge az kúnge bolsa da til bilimin praktıkalyq deńgeıde qoldaný múmkindigi týdy.
Tórtinshiden, birneshe kúnge sozylǵan, sheteldikter kóp kelgen mundaı úlken is-sharalar halyqqa servıstik qyzmet kórsetý sektoryndaǵy shaǵyn kásipkerliktiń damýyna da oń yqpalyn tıgizdi. Mysaly, Almatyda Ýnıversıada nysandarynyń qurylys jumystary 1550 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisin tapsyryspen qamtamasyz etip, osy kezeńde 30 myńnan asa jumys orny ashylǵan.
Endi, mine, aldymyzda birneshe aıǵa sozylatyn EKSPO-2017 kórmesin ótkizý syndy asa jaýapty mindet tur. Bul kórmeniń elimizge keltirer paıdasy buǵan deıingi jobalardan da zor bolmaq. О́ıtkeni, ol naqty qarjy túrindegi ekonomıkalyq tabyspen ǵana emes, ıgiligi aldaǵy jyldary aıqyn bilinetin, qoǵamnyń barlyq salasyna tıgizetin mýltıplıkatıvtik áserimen ólshenetin bolady.
Aıbyn Shaǵalaq,
«Egemen Qazaqstan»
