Qazaqstan • 26 Sáýir, 2017

Synı sáttegi serpilis

322 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Assambleıa nemese Assambleıa músheleri degenimiz – búgingi etnosaralyq qarym-qatynasqa saıası ár kirgizý úshin aıtyla salatyn ánsheıin ádemi, jyltyr sóz emes. Kúndelikti ómirde konstıtýsııalyq organ mártebesin ıelengen Assambleıanyń qadir-qasıetin ekiniń biri aıtarlyqtaı sezine bermeýi de múmkin. Tipti, sezinbek túgili: Assambleıa, Assambleıa músheleri, etnomádenı birlestikter deısiz be?! E, bul jóninde kún saıyn aıtylyp, gazet betterinde jazylyp, teledıdarda kórsetilip júr emes pe? Bilemiz, árıne, bul elimizde birlik pen tynyshtyqty saqtaýǵa óte qajetti qoǵamdyq qurylym ǵoı dep áldebireýler aqylgóılik tanyta salýy da ǵajap emes.

Synı sáttegi serpilis

Túsine bilgen adamǵa Qazaq­­stan halqy Assambleıa­sy­nyń róli budan góri tereńde ekenine keshegi bir kúnderi Aqtóbe aımaǵynyń keıbir bólikterin tasqyn men topan sý basqan kezde taǵy da aıqyn kóz jetkize tústik. Rasynda, biz Qazaqstan halqynyń bir­ligi degen sózdi tekten tek qol­dan­baıdy ekenbiz. Elimizdi meken­deıtin ózge etnos ókilderiniń mem­leket quraýshy ult – qazaq­tarǵa degen qurmeti men rıza­shylyǵy sheksiz dep júrge­ni­miz de naqty shyndyq pen sýa­ryl­ǵan aqyl sóz hám asyl sóz bolyp shyqty. Shyn máninde, biz bir-biri­nen irgesi bólinbeıtin, enshisi bir qazaqstandyqtar ekenbiz. 

Bulaı dep jerine jetkize sóılep otyrǵan sebebimiz, joǵa­ryda aıtylǵandaı, tabı­ǵı apat oryn alǵan kezde jer­gilikti ult pen toqsannan astam etnos ókilderiniń bári tas­qyn sý­dyń betin qaıtarýǵa bir jaǵa­dan bas, bir jeńnen qol shyǵa­ryp, tas túıin jumyla bilgen­deri. Jumyla kótergen júk jeńil degendeı, apattyń tez arada aýyzdyqtalýyna eń al­dymen Aqtóbe obly­s­tyq Qazaqstan halqy Assamb­leıa­synyń qura­myn­da­­ǵy etno­mádenı bir­les­tik­ter, son­daı-aq Qoǵam­dyq keli­sim keńes­teri úlken úles qos­ty. Olar­dyń tarapynan oblys jurt­shylyǵy men qala tur­ǵyn­­daryna tastalǵan jú­rek­­jardy úndeý jerde qal­ǵan joq. Bári de bul úndeýdi bir­den qoldap alyp ketti.

Másele, tek úndeý tastaý­men ǵana shektelgen joq. О́ńirlik Assambleıa múshe­leri tórt kózderi túgel oqıǵa ornynan tabylyp, olardyń bári sý tasqynynan zardap shek­kenderdi qaýipsiz aımaqqa kóshirýge qolushyn berdi. Ári bir kúndik eńbekaqylary men tabystaryn tasqynǵa tap bolǵandardyń arasyndaǵy turmys deńgeıi tómen otba­sy­lar men múgedek jan­­darǵa aýdarýǵa sheshim qabyl­­dady. Qazirgi kúni olar qaıy­rym­dylyq sharalaryn odan ári jalǵastyryp jatyr.

Biz mundaı derekti eń al­dy­men Aqtóbe oblystyq Qazaq­stan halqy Assambleıasy tór­aǵasynyń orynbasary, hat­shy­lyq meńgerýshisi Bulbul Eleý­sinovanyń aýzynan estigende, Assambleıanyń basty maq­saty­nyń biri qazaq hal­qy­nyń tóńiregine toptasý eken­digi sóz júzinde emes, naqty is júzindegi toptasý ekenin taǵy bir tereńirek túısine tús­ken­deı kúı keshtik. Álbette, biz búginde qazaqstandyq pat­rıotızm men birtektilik jónin­de de jıi aıtamyz.

Osy arada patrıotızmniń túp tórkini tereńde ekenin, bul qajet bolǵan qıyn da kúrdeli jaǵdaıda adamdardyń bir-birine qolushyn sozyp, apatty jaǵdaıdan qutqaryp qalý ekenin oqyrmandar na­zaryna bergendi jón kór­dik. Sonyń naqty mysaly min­ber­de aıtylǵan ádemi sózder men baıandamalardan emes, ómir­diń ózinen tabylǵany da qas­terli qundylyq emes pe?! Ári búgingi áńgimemizdi Assam­bleıa hatshylyǵynan alyn­ǵan ázir derekterden emes, joǵary­da­ǵy­daı máni men mańy­zy, táli­­mi men taǵylymy mol óne­­geli is-qımyldan bastap ketýi­­miz­­diń basty bir syry da osynda.

Ashyǵyn aıtqanda, Aqtóbe aımaǵyndaǵy Assambleıa qyz­meti san-alýan is-sharalar­ǵa ǵana emes, sonymen birge, atap aıtýǵa turarlyqtaı bir­qa­tar erekshelikterge de toly deýge bolady. Endigi kezek­te sonyń bir-ekeýine toq­tala ketkendi jón dep sanaı­myz. Munyń birinshisi – óńir­de Qoǵamdyq kelisim men Medıa­sııa keńesiniń júıesi júıeli jolǵa qoıylǵany deýge bola­dy. Medıasııa, bir sózben aıt­qan­da, túsinistikke kele alma­ǵan eki taraptyń sot arqyly emes, ózara tatýlasý jolymen bitimgershilikke kelýi degen sóz. Bitistiretinder – medıatorlar.

Medıasııanyń ózgege emes, naqty Assambleıaǵa telinýiniń nen­deı syry bar deýi de múm­kin bireýler. Oryndy saýal. Mundaǵy basty gáp, joǵary­da aıtylǵandaı, eki jaqtyń me­dıa­sııa júıesine júginýi ar­qyly ózara tatýlyq pen keli­simge kele alýynda. Al bul ekeýi Assambleıa basty negiz­deriniń biri ekendigi aıt­pasa da túsinikti. Medıasııa keńesteriniń Qazaqstan halqy Assambleıasynan qashyq tur­maı­tynyń basty syry da osynda.

Ekinshi erekshelikti óńir­lik Assambleıa quramyndaǵy Bol­gar etnomádenı birlestigi­ne qa­tys­ty baıyptaýǵa bola­dy. Ádet­te, elimizdegi mundaı etno­má­denı birlestikterdiń bel­gili bir turaqty orny, ıakı keń­se­si, sondaı-aq jeksenbilik mek­tep­teriniń bolýy qalypty jaǵ­daı. Aıtaıyn degenimiz, oblys­tyq Alǵa aýdanynda bol­gar­lardyń óz kenti bar eken­digi. Bul kent Bolgarka dep ata­la­dy eken. Bolgarlar álem­de Qazaqstanǵa jetetin mem­leket, dál osyndaı jer jánna­ty men jumaq joq. Qazaq hal­qyn­daı qushaǵy kim-kimge de aı­qara ashyq bir de bir halyq joq. Qazaq­stan – óz Otanymyz. Biz­diń maqsatymyz – elimizdiń odan ári ósip-órkendeýine óz úle­si­mizdi qosý, deıdi.  

Uzyn sózdiń qysqasy, keńe­sip pishken toń kelte bolmas, deıdi dana halqymyz. Aqtóbe aı­ma­ǵynda kóp máseleler­diń túıi­ni ózara kelisip ári keńe­se oty­ryp sheshilip júrgeni basty ta­bys, basty rýhanı qundylyq eke­ni basy ashyq aqıqat.


Temir QUSAIYN,

«Egemen Qazaqstan»


Aqtóbe oblysy

Sýrette: óńirlik Assam­bleıa ǵımaraty aldynda