Eksportqa et te daıyn

Málim bolyp otyrǵan bir ja­ǵymdy jańalyq Qaraǵandy mal etimen ózin-ózi tolyq qamtama­syz etetin aımaqqa aınaldy. Osyǵan baılanysty endigi maq­sat ishki tutynýdan artylǵan bul ónimdi syrtqy rynokqa shyǵa­rýǵa qol jetkizý sanalady. Ke­she­­ge deıin elesteı bolyp kelgen osy máse­leni mamandardyń bol­jamy boıyn­sha júzege  asyrýǵa  múm­kindik joq emes. Sony jetildirip, keńeıtý  úshin mal tuqy­myn asyldandyrýǵa berik bet­burý alǵa qoıyldy. Eksportqa arna­la­tyn et semiz ári dámdi bolýy­men ǵana ótimdirek ekeni belgili. Sondyqtan osyndaı deńgeıge teńelý negizgi talap. Al eksporttyq qarym-qabilet barshylyq. Atap aıtqanda , 16 myń bas iri qara  soǵan yńǵaıly. Bulardyń basym bóligi tez qoń­da­na­tyn tuqym túri.  «Sybaǵa» baǵdarlamasy arqyly 326 sha­ǵyn sharýa qojalyǵy jeńilde­tilgen nesıe alýǵa jáne atalǵan jobaǵa qatysýǵa qulshynys bildirdi. Aldy  etke ótkiziletin ógiz­shelerdi iriktep, bordaqylaýǵa kirisip ketti. Qazir úsh sharýashylyqtyń negizinde árqaısysy 1 myń basqa arnalǵan mal semirtý oryndary jumys isteýde. Taıaýdaǵy tórt jyl­da sanyn 10-ǵa jetkizý kóz­delgen. Atalǵan mindetke baılanys­ty mal soıý men   etin óńdeýdi halyqaralyq standarttarǵa saı   atqarýdy qaıtadan qurylatyn et kombınattary qolǵa almaq. Bul kúnde Qaraǵandyda bolgarlyq mamandardyń kómegimen sonyń birine  qajetti qural-jabdyqtar, qondyrǵylar ornatý aıaqtalyp keledi. Osy jazda et tıisti ta­lap­tarǵa sáıkes óndirile bas­taıdy. Daıyndalǵan ónimdi ót­kizý týraly aldyn-ala kelisim-sharttar jasalyp ta jatyr. Múıizdi iri qaramen birge qoı etin eksportqa jóneltýge de jaǵdaı bar. Byltyr oblysta bolǵan ırandyq ekonomıkalyq delegasııa  bul túliktiń ónimin satyp alýǵa qyzyǵýshylyq bildirse, qytaılyq tutynýshylar tarapynan da iskerlik qatynas nyǵaıtýǵa yntalylar tabylýda. «Kóz qorqaq, qol batyr» degen osyndaıda oıǵa oralar bolar. Iá, endi burynǵysynsha tar­tynshaqtaı berýdiń kezi ótken. О́zgelerge teńesip qoımaı,  ozý­dyń  der shaǵy. Ár sala osylaı­sha alǵa umtylýdyń ońtaıyn taýyp jatsa, álbette ortaq maq­satqa qosylǵan zor úles. Ádette óndirisi basymyraq óńirdiń aýyl sharýashylyǵynyń betin eks­port­tyq baǵytqa túzeýi senimdilik pen serpindiktiń naqty aı­ǵaǵy bolmaq. Sonymen ázirge iri qara, qoı, shoshqa eti  syrtqy rynokta bá­se­kelesýge daıyndalýda. Alaıda, aýyzǵa alynbasa jónsiz, nege ekeni belgisiz eksporttyq sanatta jylqy jaryqtyq joq. Kórip júrgendeı, shetten kelip-ketýshiler aldymen sonyń qazysy men qartasy, jaıasy men jalynyń dámin tatýǵa qushtar. Artyq jarna­malaýdyń qajettigi de sha­maly. Tarıhı otandaryna qonys aýda­rýshylar arqyly alystaǵy biraz jurt  onyń qadirine de qanyq. Endeshe, ol da umytyl­maýy kerek-aq. Mal ónimin puldap ótkizý arqasynda tabys kózin molynan quraǵan elder jetkilikti. Elbasy tapsyrmasy soǵan ditteıdi. Mine, oblystaǵy jańa bir umtylys maqsaty da sol. Aıqyn NESIPBAI. Qaraǵandy.