Elbasy mektebindegi mereıli áńgime

Ata-babalarymyz san ǵasyrlar ańsaǵan Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy qarsańynda Shamalǵan aýylyndaǵy Qarasaı batyr atyndaǵy orta mekteptiń «Shapaǵat» tarıhı-ólketaný mura­ja­ıyn­da «Elbasy jáne táýelsizdik» atty dóńgelek ústel bolyp ótti. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bilim alǵan altyn uıasynda ótkizilgen jıynǵa onyń synyptastarymen qa­tar, soǵys jáne eńbek ardagerleri qatysty. Qarasaı batyr atyn­daǵy orta mekteptiń oqýshylary búgingi kórkeıgen, qana­tyn keńge jaıǵan memlekettiń qol jetken jetistikteri týraly aqyndar jyrlarynan úzindiler oqyp, týǵan el, týǵan jer, qasıetti de qasterli Otan týraly ánderdi tamyljyta shyrqady. Bıylǵy jyly ashylǵanyna on úsh jyl tolǵan «Shapaǵat» tarıhı-ólketaný murajaıynda memle­ketimizdiń Tuńǵysh Prezıdentiniń balalyq shaǵynan bastap, búgingi kúnge deıingi ómir joly, eńbek jolynyń baspaldaqtary týraly mol málimet jınaqtalǵan. Mura­jaı­dyń jetekshisi, «Qurmet» or­deni­niń ıegeri Rymkesh Baıqony­s­o­va­nyń aıtýynsha, jas urpaq bo­ıynda otansúıgishtik, patrıotızm, adamgershilik qasıetterdi qalyp­tastyrýda aǵa urpaqtyń ónegeli ómir jolyn jan-jaqty zerttep, bilýdiń qajettiligi zor. «Ata-babalarymyzdyń ańsaǵan armany oryndalyp, táýelsizdikke qol jetkizýimizde Memleket basshysynyń orny zor ekendigi aıdaı aqıqat. Ýaqyt ótken saıyn qazaq­stan­dyq­tardyń ál-aýqaty jaqsara túsýde. Memleketimizdiń álem tanyǵan elge aınalýy da Elbasymyzdyń be­deliniń, tynymsyz da eseli eń­beginiń nátıjesi» deıdi Rymkesh Sháıkenqyzy. «Elbasy jáne táýel­sizdik» atty basqosýda qıyn da kúrdeli joldan ótken memlekettiń búgingi tynysy jáne keleshegi tý­ra­ly oı tolǵaǵan eńbek ardagerleri jas urpaq tárbıesin de tilge tıek etti. Nursultan Ábishulynyń synyptasy, eńbek ardageri Qy­dyr­ǵalı Baıbek ýaqyt synynan ótken balalyq shaqtyń este qalǵan keıbir sátterine de toqtaldy. – Sender, aınalaıyndar, ıaǵnı búgingi jas urpaq táýelsizdiktiń arqasynda baqytty ómir súrip jatyrsyńdar,– dedi ol mektep oqýshylaryna qarap. – Elbasynyń da basty maqsaty jas urpaqtyń shattyqqa toly ómiri, sondyqtan da, mine, osy baqytty, qazaq hal­qy­nyń shańyraǵyna qonǵan baq-dáýletti baǵalaı bilińder. Týǵan Otan ıgiligi jolynda qajyrly eńbek etseńder kemel keleshekke senimmen qaraýǵa bolady. Bizder, Sultan ekeýmiz mektepte 1-synyptan bastap 10-synypqa deıin birge oqydyq. Balalyq shaǵymyz el basyndaǵy qıyn da kúrdeli ýaqytpen sáıkes kelse de oǵan eshkim moıymady. Sol kezdiń jastarynyń boıynda erekshe erik-jiger bolatyn. Ásirese Nursultan bárimizden erekshelene bildi, qıyn­dyqqa tap bolǵandarǵa birden kó­mekke kelip, qoltyǵynan demeıtin. Esimde qalǵan bir sát, oqýshylar arasynda júgeri jınaýdan ozyp shyǵyp, ekeýmiz «Iýbıleınyı» degen medal alǵanbyz. Eń bir ǵa­jaıyp sát, emtıhan aldynda muǵa­limderimizge arnap taýdyń eteginen gúl terip ákeletinbiz. Áli esimde, birinshi, ekinshi jáne úshin­shi sy­nyptarda oqyǵanda aýylda elektr jaryǵy joq, radıo joq, kómir joq, sabaqty maıshamnyń jaryǵy­men oqımyz, ata-anamyzǵa da kó­mek­tesemiz. Búgingi ýaqyt bıiginen ótken kúnderge kóz salsam, kóńi­lime qýanysh uıalaıdy. Arada qan­sha ýaqyt ótse de, Nurekeńniń bo­ıynda bala kezden qalyptasqan qarapaıymdylyq, meıirim men izgilik sııaqty asyl qasıetter saq­talǵan, – deıdi Qydyrǵalı Baıbek óz oıyn ortaǵa salyp. Memleket basshysy «búgingi kún­di túsinip, túısiný úshin de, bola­shaqtyń dıdaryn kózge elestetý úshin de keshegi kezeńge kóz jiberýimiz kerek» dep atap aıtqa­nyn­daı, «Elbasy jáne táýelsizdik» atty basqosýǵa jınalǵandardyń táýelsizdik pen bostandyqqa qol jetkizgen halqymyzdyń búgingi jetistigimen qatar, ótken kúnder týraly estelikteriniń mektep oqý­shylary úshin taǵylymy mol bol­ǵandyǵy aıtpasa da túsinikti. Kemel oıly, keń qulashty saıasat­ker­diń balalyq balǵyn shaǵy týraly sóz qozǵap, syr shertkender us­tazdyń árbir shákirt ómirindegi umytylmas ornyn da nazardan tys qaldyrmady. – Elbasy bilim alǵan bul mektep kıeli mektep, onymen bir mektepte oqyǵanymyz bizder úshin úlken maqtanysh. Úshqońyr – meniń týǵan jerim, meniń ákem Myrzataı Ihanberdın osy bilim uıasynda uzaq jyldar ustazdyq etti. О́z ustazdarymyzdyń aldynda basymyzdy ıemiz, ondaı tálimi de tárbıesi mol jandar qazir múldem az. Mekteptiń qoǵamdyq jumysyna belsene aralasatyn, qońyr daýyspen tamyljyta án aıtatyn, joǵary synyp oqýshysy – Nur­sultan Ábishulyna biz sol kezde qyzyǵa qaraıtynbyz. Orys tilin sol kezde táýir sóıleı almaıtyn bizderge qamqor bolyp «sender «mırovaıa lıteratýrany» oqyń­dar» dep aqylyn aıtyp, qamqor bolyp júretin. Sol sózden keıin men aýylymyzdaǵy kitaphanaǵa bar­dym. Bir tańqalarlyǵy, sóıt­sem bizdiń aýyldyń kitaphanasy óte baı eken. Sonda men alǵash ret Djek London, Mopassan, Balzak sııaqty klassıkterdiń kitabyn qo­lyma alyp, týyndylarymen ta­nystym. Kóshbasshynyń sol bir bala kezindegi alǵyrlyǵy áli kúnge deıin esimde qalyp qoıypty,– deıdi Panar Myrzataıqyzy ótken kúnge kóz jiberip. Mektep qabyrǵasynda, áli ońy men solyn tanymaıtyn ańǵyrt ta ańqaý balań kezeńniń ózinde bir mektepte birge oqyǵandardyń da, synyptastarynyń da Nur­sultan­nyń sol kezdiń ózinde «lıder» bolatyndyǵyna sendik dep atap aıtýy kóp nárseden habar berse kerek. Eki myńǵa jýyq qundy jádigerler jınaqtalǵan, Memleket basshysynyń ómir jáne eńbek joly men tarıhy tereń de qa­sıetti ólke shejiresinen syr shertetin «Shapaǵat» tarıhı-ólketaný murajaıy qundy eksponattarmen ýaqyt ótken saıyn tolyǵa túsýde. Ardager ustaz, kóp balaly ana Balzeınep Beısenbaeva mektep murajaıyna mýzykalyq aspap – patefon syılady. – Men 84 jastamyn, tirshi­liktiń qıyndyǵyn da, qyzyǵyn da kórdik. Halqymyzda «Azamatyna qarap, aýylyn tany» degen ula­ǵatty sóz bar. Nursultan Ábish­ulyndaı basshysy bar bizdiń halqymyz, jaıqalǵan báıshe­shek­teı bolyp ósip kele jatqan jas urpaq, shyn mánisinde de baqytty, keleshegi kemel. El táýelsizdigine 20 jyl, halqymyz beıbit ómirde, tatý-tátti ómir súrip jatyr. Osy­nyń barly­ǵy týǵan halqy, qa­sıetti Otany úshin qajyrlylyq pen bel­sendilik tanytyp júrgen Mem­leket bas­shysynyń eńbeginiń jemisi. Kezinde aýylymyzda «Sham­­­­shyraq» ansamblin qurdyq, eseli eńbek ettik. Sondaǵy maq­satymyz aýylymyz, elimizdiń kór­keıip, gúldene berýi,– deıdi Balzeınep Beısenbaeva. Elimiz táýel­siz­digi­niń 20 jyldyǵyna arnalǵan is-sharaǵa qatysqan mektep oqý­shy­lary «Nurly kúnge umtylǵan qazaq búgin, súısindirgen álemdi azattyǵym» dep án men jyrdan shashý shashty. Baqyt BALǴARINA. Almaty oblysy, Qarasaı aýdany.