Keńestegi maqsat – qol jetken tabystarmen shektelmeı, odan ári damý, básekege qabiletti aýylsharýashylyq ónimi kólemin arttyrý.
Eń birinshiden, qazirgi ýaqytta aldymyzda asa jaýapty jumys – kóktemgi egisti merziminde ári sapaly atqarý mindeti tur. Ekinshiden, mal sharýashylyǵyn damytý, ol úshin qajetti jem-shóp daıyndaý máselelerin qarastyrý qajet.
Sherbakov aýylynyń «Qaınar» JShS bazasynda ótken agrokeńeske oblys ákimimen birge, Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Qaırat Aıtýǵanov qatysty. Oblystaǵy ártaraptandyrylǵan ozyq sharýashylyqtardyń biri «Qaınar» JShS-da dándi daqyldar men mal ósiriledi. Kórmede kásiporyn asyl tuqymdy maldar men aýylsharýashylyq tehnıkasyn kórsetti.
Mınıstrdiń birinshi orynbasary men oblys ákimi Sherbakov aýylyndaǵy áleýmettik nysandardy aralady. Mektep pen sporttyq-saýyqtyrý keshenderinde boldy. Jalpy, agrokeńes atalmysh aýyldaǵy mádenıet úıinde ótti. Keńes aldynda aýdan ákimderi kóktemgi egis naýqanyn ótkizýge daıyn ekendikteri týraly baıandady. Keńeske Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi, agroónerkásip keshenin damytýda yntymaqtastyq ornatý jónindegi memorandým jasasqan S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtettiń ókilderi de qatysty.
– Biz 2017 jyly Qaraǵandy oblysynda kóktemgi egis jumystaryn júrgizý boıynsha usynystar ázirledik. Aýylsharýashylyq taýaryn óndirýshilerge kitapshalar tarattyq, – dedi aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor Nurlan Serikpaev.
– Bizde yntymaqtastyq jónindegi usynys bar. Ǵylymı jetistikterimiz, ǵalymdardyń ázirlemeleri engizilgen 10 bazalyq sharýashylyq anyqtaldy». Oblysqa JOO qyzmetkerleri – ósimdikterdi qorǵaý, jer óńdeý, tuqym sharýashylyǵy boıynsha mamandar keldi. Aımaqta veterınarlyq fakýltettiń joǵary kýrstarynyń 84 stýdenti tájirıbeden ótýde. Sondaı-aq, ýnıversıtet bolashaq agronomdardy jiberýdi josparlap otyr.
– Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men oblys ákimdiginiń arasynda jasalǵan egistik jerlerdi ártaraptandyrý boıynsha memorandýmǵa sáıkes, aýdandar ákimdikterimen 2017 jyly dándi daqyldar men dándi-burshaqty daqyldar egistikteriniń aýdanyn 815 myń gektarǵa deıin, maıly daqyldar – 14 myń gektarǵa deıin, azyqtyq – 51 myń gektarǵa deıin, kartop – 16 myń gektarǵa deıin jáne kókónister egistigin 3500 gektarǵa ulǵaıtý boıynsha pármendi sharalar qabyldandy, – dedi oblys ákiminiń orynbasary Shagýrashıd Mamalınov óz baıandamasynda.
Onyń aıtýynsha, egisti ońtaıly agrotehnıkalyq merzimde ótkizý úshin qolda bar tehnıka jetkilikti. Oblysta tuqym sebý jumystary 15 mamyrda bastalmaq. Dalaǵa 20 myń dana aýylsharýashylyq tehnıkasy shyǵarylmaq. 10 myńnan astam traktor, 162 zamanaýı egin egý keshenderi, 6 myń dánsepkish dıqandar úshin daıyn.
– Elbasynyń agroónerkásip kesheni el ekonomıkasyn damytýdyń jańa draıveri bolýy kerektigi týraly tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda oblystyń aýyl sharýashylyǵy salasyn ári qaraı damytýǵa sharalar qabyldanýda. Bıylǵy 1 toqsan qorytyndysy boıynsha aýyl sharýashylyǵynda 24 mlrd teńgeniń ónimi shyǵarylyp, naqty kólem ındeksi 2016 jylǵy tıisti kezeńge 100,3 paıyzdy qurady.
Bıyl egis alqabyn ártaraptandyrý josparyna sáıkes arpa, suly jáne kópjyldyq shóp sııaqty mal azyqtyq daqyldar alqabyn arttyrýǵa sharalar qoldanatyn bolamyz.
Sonymen qatar, básekege qabiletti ónim alý maqsatynda kartop jáne kókónis alqaptaryn da keńeıtýdi josparlap otyrmyz. Qaraǵandylyq dıqandarǵa jeńildikpen 19 myń tonna dızel otyny bólindi. Bıliktiń kómegimen JJM jetkizý máselesi sheshilgen.
О́simdik ósirý mamandaryn qoldaý úshin 2 mlrd teńgeden asa sýbsıdııa qarastyrylǵan. «Tuqym sharýashylyǵyn damytýdy sýbsıdııalaý» baǵdarlamasy boıynsha 391 mln teńge bólindi, – dedi Shagýrashıd Qalıuly.
Keńes barysynda birqatar problemalar da qaraldy. Oblys ákimi shalǵaı jatqan aýdandardyń aýylsharýashylyq taýar óndirýshileri úshin tuıyqtar berý boıynsha temirjolshylardyń qatysýymen jeke keńes ótkizýdi tapsyrdy.
– Problemalar týraly ashyq aıtyńyzdar. Osy máselelerdi ashyq ári jan-jaqty talqylaý úshin aýyl eńbekkerlerimen, sharýashylyq basshylarymen kezdesýge arnaıy kelip otyrmyn, – dedi Erlan Qoshanov. – Sheshim qabyldaımyz. Qajet bolsa, ortalyq organdarǵa shyǵamyz.
Aımaq basshysy kooperatıvke birigý jaıyn da aıtyp ótti. «Bárińizge málim, aýylda kooperatıvterdi damytý – Elbasynyń tikeleı tapsyrmasy. Kooperatıv – birinshiden, aýyldyq jerde jappaı kásipkerlikti damytýǵa, ekinshiden, jumyssyzdyqty azaıtýǵa, úshinshiden, ár aýylǵa maldy talapqa saı soıý men sút jınaýǵa qajet tehnologııalyq qondyrǵylardy ornatýǵa múmkindik beredi. Sondyqtan, ákimder ár aýylda kooperatıvter ashý jumystaryn uıymdastyrýy kerek», dedi Erlan Qoshanov.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY