Ornyqty damýdaǵy ońdy ister

Jýyrda «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng BV» (QPO) kom­panııasy óziniń 2010 jylǵy ornyqty damý Esebi jarııalanymy shyq­qandyǵyn habarla­dy. Atalmysh esep QPO-nyń 2010 jyly júrgizgen jumystarynyń nátıjesi men kompanııanyń ornyqty damý boıynsha óz mindettemelerine qol jetkizýdegi naqty ustanymyn beıneleıdi. «Men osymen reti boıynsha úshinshi bolyp sanalatyn, bizdiń 2010 jylǵy óndiristik kórset­kish­teri­mizben qatar, 2009 jyly alǵa qoıǵan maqsat­tary­myzǵa qalaı qol jetkizgenimiz jónin­degi QPO-nyń ornyqty damýy týraly jańa esepti jarııalap otyrmyn. Bul men úshin úlken aby­roı», dep atap kórsetti QPO bas dırektory Djýzeppe Pazı. QPO osy jobaǵa qa­ty­sýshy kom­panııalardyń ǵana emes, Qazaq­stan memleketin de turaqty paıdamen qam­tamasyz etýdi óz al­dyna maqsat etip qoıyp otyr. Onyń ishine aımaqtyń turaqty da­mýyna jaǵdaı jasaý, qor­sha­ǵan ortany qor­ǵaý salasy, sony­men qatar ekono­mı­kalyq jáne áleýmettik damý kiredi, dedi ol. О́tken jyly Qarashyǵanaq ken ornynyń aǵymdaǵy jumys­tary men qoldanysqa berý ba­rysynda ónim óndirýdiń jalpy kólemi 133,7 mln. barreldi qu­rady. Sonymen qatar jańa bes uńǵyma burǵy­la­nyp, jumys istep turǵan 14 uńǵymaǵa jón­deý júrgizilipti. Jyl boıy ÝKPG-2 ýchaskesinde mate­rıal­dardy aýys­tyrý jobasy aıaq­talyp, gaz údet­kish kompressorlar qoldanysqa engizildi. Al jóndeý-profı­lak­tıkalyq jumystary esh­qandaı tosyn jaǵdaılarsyz jáne tipti jumys kestesinen ozyńqyrap oryn­daldy. QJK-ny turaqtan­dyrý­dyń tórtinshi tehno­logııalyq je­lisi qu­rylysy toqtamastan jú­rip, nátı­jesinde ony 2011 jyldyń mamy­rynda qoldanysqa berýge múmkin­dik týdy. Qaýipsizdik tehnıkasymen qam­tama­syz etýdiń jańa jospary jú­zege asyryldy. Onda merdigerlik uıymdardyń qyzmetine basa ma­ńyz aýdarylady. Olardyń qaýip­ti faktorlardan habardarlyǵy, monıtorıng júrgizip, eseptilikti berip oty­rý­ǵa, sony­men qatar QT salasynda kóshbasshylyqty ma­shyq­tan­dyrýdy damytýy qarala­dy. QPO qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy jos­pardy da jo­ǵa­ry deńgeıde ustap tura aldy. 2010 jyly 29 jel­toq­san­da kompanııa memleketten at­mosferaǵa qal­dyq­tar shyǵarý úshin 3 jylǵa ruq­sat aldy. Sondaı-aq ISO 14001 stan­dartynyń sertıfı­ka­ty­na sáıkes keletindigin dálel­deı aldy. Gazdy tolyqtaı paıdaǵa jaratý kór­setkishi (qaldyq­tary­men qosa) 2010 jyly 99,87%-dy kór­set­ti. Bul kompanııanyń jal­py ón­dirgen gazynyń, ıaǵnı 15 trln.tekshe metrdiń tek qana 0,02 trln.tekshe metri (0,13%) óndiris­tik alaýǵa jáne óńdeýshi quryl­ǵy­larǵa baǵyt­talǵan nemese uńǵy­ma­lardy tazalaý bary­synda jaǵyl­ǵanyn kór­setedi. Gaz­dy qaldyqsyz paıdaǵa jaratýda qol jetkizilgen osy deń­geı bú­kil dú­nıe júzi boıynsha mu­naı-gaz sala­syndaǵy teńdessiz oqıǵa bolyp sanalady. Kompanııada múlikti memleket menshigine alýdyń onjyl­dyq jos­pary oıda­ǵydaı jú­ze­ge asyryldy. Nátıjesinde 2010 jyldyń so­ńyna qaraı QPO-daǵy biliktiligi joǵary jáne keńselik ákimshilik qyzmet­teri­niń bar­ly­ǵy, tehnıka­lyq qyz­met­kerler men sýper­vaı­zer­­ler­diń 91%-y, basqarýshylyq qyz­mettiń 62%-y qazaq­standyq qyz­metkermen tolyqty. El zań­namasyndaǵy jergilikti úles­ti damytýǵa baılanysty ózgeris­terge oraı óz mindettemelerin oryndaý­dy da umyt­qan joq. QPO kom­pa­nııaǵa taýar jetkizýge, qyzmet já­ne jumys kórsetý túrlerine baı­la­nysty 283 qa­zaq­standyq kom­panııamen keli­sim-shartqa otyr­dy. Bul kelisim-shart­tardyń quny 527 mln.dollardan astam. Qarashyǵanaq-Oral gaz quby­rynyń qal­ǵan bólikteri qury­ly­sy aıaqtaldy. Bul qubyrlar bıyl jergilikti bılik organ­dary­nyń baqylaýyna beriledi. Aqsaı qala­synda jańa mektep ǵımaraty ashyldy. Jergilikti áleýmettik ınfra­qurylym damýyna qosqan úlesi úshin «Paryz» bıznestik áleýmettik jaýapkershiligi jónin­degi ulttyq baı­qaýynda altyn marapatqa ıe boldy. Bul esep úsh tilde jarııa­la­nyp, Pricewa­terhouseCoopers kom­panııa­sy­nyń táýelsiz rastaýyn aldy. Venera TÚGELBAI. Batys Qazaqstan oblysy, Aqsaı qalasy.