30 Maýsym, 2011

Ápkeniń káýsar kúlkisi

470 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Zeınep Rysbekova ápkemizdi soń­ǵy ret budan bir jyl buryn re­dak­sııanyń aýlasynda ótken naýryz merekesinde kórip edik. «Ońtústiktiń» jas jigitteri men qyzdary qolty­ǵy­nan demep, má­shıneden túsirip aldy. Sol baıa­ǵy ádetinshe eljireı qarap, áde­mi jymııatyn qalpymen «Rahmet, aınalaıyndar!» dedi. Basy­na jeńil ǵana oraı salǵan aq sháıi oramaly onsyz da nurly júzine aq sáýle tógip turǵandaı. Aq jibekpen órnektelgen ult­tyq oıýy bar kókshil qyjym kam­zoly ózine jarasa qalypty. Denesi aýyr tartyp, qolyndaǵy taıaǵyna sal­maq sala ázer júrip kelip dastarhan basyna jaıǵas­ty. Jaqsy adam­dy jurt saǵy­nady. Bárimiz japa-tarmaǵaı, betinen súıip amandastyq. Kezinde korrektorlar bıýrosynyń pat­sha­ıymy bolǵan Qatsha men Qa­lampyr keldi aqqýdaı qosa­q­tasa, sháıi kóılekteri sýsyldap. Olar­dy kórgende Zeınep apamyz sol baıaǵy sekseninshi jyl­dar­daǵy qalpymen sylqyldap kep kúldi. Sóıtetindeı de jóni bar. О́ıt­keni bul eki kor­rek­toryńyz biri bastap, ekinshisi qosh­tap qaı-qaı­daǵy men jaı-jaıdaǵy áń­gime­ler­di kelistirip, jigin ja­tys­ty­ryp, qıynnan qıystyryp aıt­qan­­da kúlkiden ishegińiz tú­ıilip qala jazdaıdy ǵoı. Olar qaǵazǵa neshe túrli oıýlardy, áshekeı­ler­di, qyzdar men jigit­terdiń sýretin salyp, al­dyńa laqtyryp jibergende sheberligine tańdanǵa­ny­myz sonshalyq, aı­tar­ǵa sóz tappaı, aýzymyz ashylǵan kúıi tilimiz baılanyp qalatyn. Qaıran, ıbaly da uıań, peıili keń, júregi taza, ańǵal da, ańqaý asyl ápkem-aı! Sol joly bizdiń dástúrli naýryz basqosýymyzǵa sońǵy ret kelip turǵanyn qaı­dan bileıik. «Kelesi naýryzda jolyqtyrýǵa jazsyn!» degenbiz qoshtasarda. Sonda júzin muń torlap, qabaǵy kirtıińkirep: «Qaı­­­dam-aı, myna aýrýdyń beti jaman. Áı, kele almaspyn», – dep edi. Júregi qurǵyr sezdirgen eken ǵoı... «Ońtústik Qzaqstanda» jı­yr­ma eki jyl eńbek etken ápke­mizben biraz jyl sol kezdegi ga­zetterdiń basty bó­limi bolyp sa­nalatyn partııa tur­mysy bó­li­minde birge qyzmet etip, bir kabınette otyrdyq. Jazǵan ma­qa­la­la­rynan partııanyń resmı, seńdeı siresken tirkesterin uǵy­nyqty, jú­rek­ke jylylaý, erkindeý tásilmen ba­ıan­damaqqa mańyz beretini ańǵa­ry­latyn. Jına­lys­­tardan jazylatyn esepte­riniń ózi kommýnısterdiń ash­yq, ba­tyl pikirlerine, uıym proble­ma­la­ry­na qurylyp, oqyrman­daryn qyzyq­ty­ryp, baýrap tu­ratyn. Zeınep Qoı­lybaıqyzy Rysbeko­vanyń Qa­zaq ýnı­ver­sı­tetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgennen keıingi eń­bek jolyn sol kezdegi «Sosıalıstik Qazaq­stan­nan» bastap, onda to­ǵyz jyl qyzmet etkenin, jýrna­lısterdiń respýblıkalyq, Bú­kilodaqtyq sez­de­rine delegat bolyp, KSRO Jýrnalıster oda­ǵy bas­qarma­sy­na múshe­lik­ke saılanǵa­nyn biletinbiz. Qalam saptaýynan aǵa gazettiń stılin sezetinbiz, ápke­miz­den úırenýge umty­la­tynbyz. Kórkem shyǵarmalar da ja­zyp tu­ratyn. Áńgimelerin, no­vel­­la­laryn oqyp, jazýshylyq qabi­letin tany­dyq, birge qyzmet etip júrgenimizge maqtandyq. Kór­kem shyǵarma­lary­nan, sóz saptaý­la­rynan, keıipker­le­ri­niń obrazyn ashýdaǵy eren eńbegi­nen ápke­miz­diń jan saraıy ańǵa­ry­lyp tur­ǵandaı edi. Birge qyzmet etip júrgen tusta ápkemizdiń jurtty qaıran qaldyrǵan ańqaýlyǵy áli esimnen ketpeıdi. Ol jóninde kezinde «Qalamgerler qal­jy­ńy» at­ty kitabymda jazǵanmyn. Teledıdardan ataqty «Rabynıa Izaýra» fılmi júrip jatqan. Sol kıno jaıly jıi áńgime-dúken quryp tu­rý­shy edik. Birde qala boıynsha elektr jaryǵy bolmaı qalyp, erteńgisin «Izaýrany» kóre almaı qalǵany­myz­dy ókine aıtyp otyrǵanymyzda Muh­tar Sherimov keldi de: – Biz ol kınony kórdik, – dedi. – Sender jaqta svet óshken joq pa?– dedi Zeınep ápke. – О́shýin óshti ǵoı. Biraq maısham jaqtyq ta kóre berdik! – Iаpyr-aı, á! Ol bizdiń oıymyzǵa kelmepti, – dedi ańqaý Zeınep ápke shy­­nymen tańyr­qap. Artynsha al­dan­ǵa­nyn bilip, sylqyldap kep kúlip edi-aý. Jezdemiz Qaltaı Rysbekov te ja­ny, kóńili taza, ańqyldaq, áp­ke­mizge saı etip qudaı bere sal­ǵan jan. Mereke kúnderi keýdesi medal, tós­bel­gi, taǵy bas­qa ma­rapattaýlarǵa syqa tolǵan polkovnık shenindegi áskerı for­ma­syn kıip shyǵady. Onysy syp­taı músinine quıyp qoıǵan­daı ádemi jarasyp turady. «Ol ma­rapattaý­lar­dyń jartysy Zeı­nep ápkemizdiń úsh bala, tórt bala týǵanda alǵan medaldary ǵoı», dep ázildeıdi Marhabat aǵa­myz. Ańqyldaq jezdemiz esh nárseni kóńiline almaı: «Áı, qý qaıyndarym-aı, qaıdaǵyny aı­ta­­syń­­dar», dep basyn shaıqap kúle beredi. Qalekeńmen kezdese qalsań bol­dy, úıine qaraı súıreleıdi. Bar­ma­sań «Dámnen úlkensiń be?» dep ók­pe­leıdi. Sodan da baryp Qalekeń men Zákeńniń shańyra­ǵynda jıi bolyp turatynbyz. Osyndaı bir basqosýda Qaltaı jezdemizdiń qyzyqty áńgi­me­lerin tyńdap otyr edik, bizden sál árirekte ápkemen birge fo­to­al­bom­dy aqtaryp jatqan kórshi kempir: – Mynaý kim? – dedi bir sýretti kórsetip. – Meniń jas kezim ǵoı, – dedi Zeınep ápke. – О́l-á-á, jas kezińde sen de men sııaqty sulý bolǵan ekensiń ǵoı, – dedi anaý tań qalyp. Sonda bir rahattana, ashyla kúl­ge­ni esten shyqpaıdy. О́zine tán ǵa­jaıyp kúlki edi. Aına­la­ny qýanysh pen shattyqqa bóle­gen sol tabıǵı, ádemi kúlkini, ápkemizdiń nurly jú­zin saǵyn­dyq. Jer qozǵalsa da sa­byr­ly keıpinen tanbaıtyn sa­byrly minezi bar, káýsar kúlkisinen bult túrilip, álem jadyraǵan asyl ápkem-aı! Slam NURMAǴANBETULY.