ÁKIMShILIK-QUQYQTYQ DAMÝ JAIY TALQYLANDY

Almatyda “Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasy aıasynda ákimshilik quqyq damýynyń ózekti másele­le­ri” atty dóńgelek ústel bolyp ótti. Kons­tı­týsııalyq Keńes, Májilis­tiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma jónindegi ko­mı­teti jáne “Adam quqyqtary úshin” qo­ǵamdyq qorynyń uıymdastyrýymen ótken jıynda kún tártibine qoıylǵan ózekti máseleler tóńireginde keńi­nen sóz boldy.

Quqyqtyq saıasat tujyrym­da­ma­sy aıa­synda ákimshilik quqyq damýynyń ózekti máselelerine arnalǵan keńeıtilgen jıynǵa Bas pro­kýratýra, Joǵarǵy Sot, Ádilet jáne Ishki ister mınıstrlikteriniń, halyqaralyq, úkimettik emes jáne qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi qaty­syp, oı bólisti. Onda negizinen al­ǵanda Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksi men Ákimshilik is júrgizý kodeksine jańa usynystar engize otyryp, kodeksti odan ári jetildirý baǵytyndaǵy is-sharalar jan-jaqty talqylandy.  Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń oryn­ba­sary Talǵat Donaqov jınalǵandar aldynda sóz alyp, ákimshilik quqyq damýynyń keleshegi jáne mańyzy jóninde aıtyp berdi. Sóz reti kelgende atap aıtar­lyǵy, Ákim­shi­lik quqyq buzýshylyq kodeksi men Ákim­shilik is júrgizý kodeksine engizilgen jańa usynys­tar, eń bastysy naqtylyǵymen ári tıimdiligimen erekshelenýde. Máse­len, mu­nyń ózi, eń aldymen quqyq buzýshylyqtyń qurylymyn naqty túrde anyqtaýǵa qatysty bolyp otyr. Zań jobasymen aınalysý­shy­lardyń pikirinshe, zańǵa engizilgen tolyq­tyrýlar kópshilik  múddesi men maqsatyna sáıkestendirile otyryp jasalynǵan. Konstıtýsııalyq keńes tóraǵasy Igor Rogov óz sózinde “elimizdiń memlekettik quqyq damýyndaǵy jetistikterine toq­ta­lyp, Qazaqstannyń bul baǵytta kóptegen elderge úlgi bola alatyn­dyǵyn atap kórsetti. Qa­zaq­stannyń quqyqtyq saıasat tujyrymdamasy aıasynda atqarylyp jatqan aýqym­dy is-sharalar oǵan tolyq kepil bola alady. Baqyt BALǴARINA, Almaty. KО́KPEKTIDEGI BALABAQShA Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Kókpekti aýdanynda jeti aıdyń ishinde besinshi ret jumys saparymen bolyp, ózi tap­sy­ryp ketken sharýalardyń qalaı atqarylyp jatqanyn kórip qaıtty. Iá, aýdan, qala ákimderinen tynyshtyq kete bastaǵan syńaıly, sebebi, óńir basshysy oblystyń barlyq aýdandarynda birneshe márte bolyp, aýyl sharýashylyǵyn alǵa bastyrý, jańadan jumys oryn­daryn ashý, áleýmettik nysandardyń halyq ıgiligine qyzmet etýi jóninde qadaý-qadaý tapsyrmalar berdi. Bul oraıda, Kókpekti aýdanynyń ákimi Dúısenǵazy Mýsın az ýaqytta biraz sharýalardyń basyn qaıyrǵan syńaıly. Oblys ákimi Kókpektidegi “Shýaqty shuǵyla” balabaqshasynyń ashylýyna qatysty. 120 oryndyq balabaqsha ásem, baldyrǵandarǵa tálim-tárbıe berý úshin bar­lyq jaǵdaı jasalǵan. Oblys ákimi  qurylysty sal­dyrǵandarǵa alǵysyn aıtyp, búldirshinderge syılyǵyn tabys etti. Ońdasyn ELÝBAI, Shyǵys Qazaqstan oblysy. INTERNET DATA ORTALYǴY Syr aımaǵynyń turǵyndary jyl basynda taǵy bir qýanysh qushaǵyna kenelip otyr. Elbasy­nyń Qazaqstanda ınternet qyz­metin damytý jónindegi tapsyr­masyn múltiksiz iske asyrýdy murat tutqan oblystyq telekom­mýnı­kasııalar dıreksııasy yqpa­ly­men Qyzylorda qalasynda “Qazaq­telekom” AQ-tyń Internet Data ortalyǵy saltanatty jaǵdaı­da ashyldy. Zaman talabyna saı jabdyqtalǵan ortalyqtyń ashylý rásimine “Qazaqtelekom” AQ Aq­parat­tyq júıeler dıreksııasynyń bas dırektory Andreı Adamenko, osy dıreksııanyń tehnıkalyq dırektory Vladıslav Grıgorev, oblys ákiminiń orynbasary Sábıt Qojametov, “Nur Otan” HDP Qyzyl­orda oblystyq fılıaly­nyń tóraǵasy Nurlan Qudaıber­genov, Qyzylorda oblystyq tele­kommýnıkasııalar dıreksııasynyń bas dırektory Sádibek Balta­baıuly, taǵy basqa zııaly qaýym ókilderi qatysyp, Internet Data ortalyǵynyń iske qosylýynyń kýási boldy. Internet Data ortalyǵy (IDO) Qyzylorda oblystyq telekommýnıkasııalar dıreksııa­synyń bas ǵımaratynda qonys tep­ken. Ortalyqtyń ashylý salta­natynda sóz alǵan “Qazaqtelekom” AQ Aqparattyq júıeler dırek­sııasynyń bas dırektory Andreı Adamenko: – Elbasymyz Nursultan Ábish­­­­uly­nyń tikeleı yqpalymen elimizde Internet qyzmeti aıasyn keńeıtip, halyqqa qaltqysyz qyzmet kórsetýde qaryshtaı qadymdap keledi. Aǵymdaǵy jyldyń ózinde elimizde Internet jelisindegi qyzmetti tutynýshylar qatary 70 paıyzǵa deıin ósti. Mundaı ortalyqtardyń ashylýy bolashaqta Internet jelisindegi qazaqstandyq segmenttiń qalyp­tasýyna zor septigin tıgizbek. О́tken jyldyń jeltoqsan aıynyń basynan bastap mundaı Internet ortalyqtar Astana men Almaty qalalarynda jumys isteı bastasa, endi, mine, Qyzylorda qalasynda kópshilikti qýanyshqa keneltip otyr. Atalǵan joba qyzylor­dalyq­tarǵa barynsha aqparattyq qyzmet sapasyn jaqsartyp, derek­­terdiń saqtalýy men qor­ǵalýyn tolyq qamtamasyz etetin bolady. Ústimizdegi jyldyń I toq­sanynda Internet Data ortaly­ǵyn taǵy da 9 oblys ortalyǵynda ashý josparlanǵan. Al, keleshekte atalǵan ortalyqtar elimizdiń bar­lyq iri qalalarynda iske kirispek. Endigi sóz kezeginde Internet Data ortalyǵynyń tutynýshylarǵa kórseter qyzmetine sál-pál shegi­nis jasalyq. Bul ortalyq jelilik keshen men esepteýish jabdyqty jáne mamandandyrylǵan baǵdar­lamalyq jobalardy qamtamasyz etedi. Internet Data ortalyǵy máli­metterdi óńdeýde jańa aq­parattyq kommýnıkasııalyq qyz­mettiń aýqymdy spektri usynatyn pármendi ortalyq bolyp tabyla­dy. Taǵy bir atap óterlik jáıt, elimizdegi iri kompanııalar ózderi­niń kásipterin damytý baǵytynda aqparattyq tehnologııalardy bel­sendi túrde qoldaný ústinde. Alaı­da, jeke aqparattyq ınfraqury­lym asa mańyzdy máselelerdi sheshýdi talap etedi. Sanamalap aıtar bolsaq, aqparattyq júıeler tujyrymdamasyn óńdeý, joba jasaý, jabdyqtardy jóndeý jáne jetkizý, qajetti ınfraqurylymdy jandandyrý, qyzmetkerlerdi oqytý, sondaı-aq qujattardy ja­saý asa qajet bolady. Al, Inter­net Data ortalyǵy tutynýshy­lardy joǵarydaǵy tolǵaqty máse­le­lerden aryltyp, olardyń jeke kásipteriniń damýyna baryn­sha yqpal etedi. Sondyqtan da osynaý ortalyqtyń tujyrym­da­ma­sy asa mańyzdy bolyp, elimizdiń jer-jermen Internet jelisine shyǵýyna zor septigin tıgizbek. Internet ortalyǵy sondaı-aq, taǵy da birqatar qyzmet túrlerin usynbaq. Saralap aıtar bolsaq, tegin elektrondy poshta qyzmeti, vırtýaldy hostıng (server orta­ly­ǵyna tutynýshylardyń veb-saıt­taryn ornalastyrý), tutyný­shy­lardyń serverin ornalastyrý, server berý men jabdyqtardy jal­ǵa berý, málimet saqtaý, júıe­lik ákimshilik, vırtýaldy ofıs jáne basqa da qyzmet túrlerin kórsetpek. Sonymen, Qyzylorda qala­syn­da elimizde alǵashqylardyń biri bolyp Internet Data orta­lyǵy ashylyp, óz tutyný­shy­lary­na qyzmetterin kórsete bastady. Erkin ÁBIL, Qyzylorda.