17 Jeltoqsan, 2016

Qýatty Qazaqstan – baıandy bolashaq

610 ret
kórsetildi
28 mın
oqý úshin

era_0139Sarabdaldyq saltanaty

Bul dúnıedegi barsha jurt­tyń oılaıtyny – basyna baq, tynysh álem, týǵan jurtyna táýel­sizdik. Osy oraıda búgingi qazaq­standyq táýelsizdiktiń ıesi de, kıesi de álem moıyndaǵan aıtý­ly kemeńger – Nursultan Nazarbaev dep oryndy maqtan eter edik. Olaı deýdiń jóni de bar. Táýelsizdiktiń eleń-alań sha­ǵyn­da Qazaqstan Respýb­lıka­sy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti el aldyna shyqty. «…Men – óz halqymnyń jolynda basymdy báıgege tikken adammyn. Maǵan ary úshin janyn sadaǵa etetin osyndaı tekti halyqqa, meni «ulym» dep, «perzentim» dep tóbesine kótergen halyqqa, arǵy-bergidegi qazaq balasynyń birde-biriniń peshenesine buıyrmaǵan baqyty – tolyqqandy, táýelsiz memleket qurýdyń basynda bolý baqytyn buıyrtqan halyqqa qyzmet etýden artyq eshteńeniń keregi joq, osy jolda men boıymdaǵy bar qaırat-qabiletimdi, bilim-biligimdi aıamaı jumsaımyn, qandaı da táýekelge baramyn…», dep áýelgi sózin áleýmetke ar­nady. Úlken iske bekindi. Sodan soń al­dynda aýyr da qıyn jol turǵanyn bile tura, «Men senderdiń tóbelerińnen al­tyn jaýdyram dep ýáde bermeımin, bu­dan da qıyn kezeńdi bastan keshermiz» dep basý aıtty. Áıtse de, arda ulynyń bul sózine eli sendi, kerek jerinde qol­ty­ǵynan demedi, alǵy kúnderge asyqqan ardyń appaq arǵymaǵyna otyrǵyzdy. Aq nárse árdaıym aldamaıdy. Eski qoǵam qulap, jańa qoǵamnyń kere­gesin kerip, ýyǵyn tiktegen Qazaqstan «kúneltis qıyn, pulymyz tapshy» dep otyryp almaı, buryn ózgege úles­tirilgen bar shıkizatty endi óz eli­mizde óńdep, týǵan jurtynyń ıgiligine aı­nal­dyrý  sharasy qolǵa alyndy. Má­se­len, buǵan deıin baryn ıgerip, sor­­ǵany Samaraǵa asyp, tek tamshysy ǵana óz jerinde óńdeletin Atyraýdyń kómirsýtegine qyzyǵýshylyǵy artty. Muhıttyń arǵy betindegi alpaýyttar «Teńizińdi birlese ıgerip, eki jarty bir bútin túrinde baılyǵyńdy barsha jurtqa jetkizeıik» dep edi, odan ári Qarashyǵanaq, Qashaǵan, mańǵaz Mańǵystaý men japandaǵy Jańajol, Qyzylordanyń Qumkóli qupııalaryn ashty. Qyzýy men qyzyǵyn elge berdi. Enshilester kóbeıdi. Jer asty keni týǵan elge baılyq bolyp qaıta oraldy. Sóıtip, Qazaqstan munaıy qazirde búkil álemde besinshi orynda baılyq bas­taýy bolyp eseptelýde. Saıyp kelgende, Jer-Ana bizge munaı berdi, munaı berip edi, elimizge shyraı kirdi. Ol – qazir de res­pýblıka ekonomıkasynyń kúretamyry. Munaıdyń mundaı bıikke kóteri­lip, el ıgiligine aınalýynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń úlesi mol. Ol sonaý toqsanynshy jyldardan beri Qazaqstanda ónim bere bastaǵan árbir alań, uńǵymanyń joǵyn joqtap, muńyn muńdap, el yrysyna aınalýyna kúsh salýda. Ol ras, Atyraý óńiriniń Qazaqstanda alǵash bolyp «qara altyn» kenin ıgere bastaǵanyna ǵasyrdan asty. Biraq, onyń ıgi­ligin kórip, eldiń baılyǵy, er­diń aıbyny atanǵany osy Táýel­sizdik jyldarynda ǵana. Qoǵam jetilýde, sonyń bir kórinisi – adamdardyń ál-aýqaty jaqsardy. Jyl saıyn respýb­lıkada qansha myń adamǵa jańa úı berilip, ǵajaıyp ǵımarat­tar iske qosylyp jatyr. Ony on tórt oblystyń ár qalasy­nan, aýyl-selosynan da kórýge bolady. Bar-joǵy 15-20 jylda omyraýyna gúl qadap, Esildiń eki jaǵy­na laǵyl bolyp órilgen Astanany qaıda qoıarsyz?! Ol atyna zaty saı astana­nyń alqasy emes pe? Bas sáýletshisi ózi bolyp esepteletin bul qala – Nursultan Ábishulynyń zor eńbegi. Qazir onda álemniń ár shalǵaıynan at basyn tiregen aımańdaı aqylgóıler bas qosyp, tańdaı qaǵady, talasa maqtaıdy, tamasha sóz arnaıdy. Olardyń ishinde ondaǵan eldiń, sondaı-aq dinı uıymdardyń basshylary da bar. Bárin birdeı sanamalap, saýsaq búgip shyǵý múmkin emes. Biraq, bardy bar, aqty aq dep aıtý – paryzymyz. Qazaqstan sonaý toqsanynshy jyl­dardaǵy daǵdarystan aman shyqty, osy kúnderi ótip jatqan álemdik syn-qaterge qarsy tura aldy. Bir sóz­ben aıtqanda, elimiz ekonomıkalyq-áleý­mettik ósý ústinde. Rýhanı damý dara­lyǵymen qyzyqtyrady. Bul oraıda Elbasynyń ózi usynǵan «Qazaqstan – 2050» Strategııasy, 2020 jylǵa deıingi meje, kezeń-kezeńdik «Mádenı mura» baǵdarlamalarynyń orny zor. «100 mektep, 100 aýrýhana», «Bes reforma: 100 naqty qadam» dep jyl saıyn ondaǵan nysan qatarǵa qosylyp, talaı-talaı emdeý mekemeleriniń esigi ashyldy. «Jol kartasy» kómegimen kóptegen mádenıet mekemeleri, balabaqshalar jóndeýden ótkizildi. Halyqaralyq «Bolashaq» stıpendııasymen shet elderde oqyp, elge eleýli bilimimen oralyp, densaýlyq saqtaý, oqý-bilim júıesine jańalyqtar ákelip, jaqsylyqtar engizip jatqan ul-qyzdarymyz bar. Osylardyń ózi-aq qazirgi tańda ǵalamshar halqyna tynyshtyq tańyn tilep, «Qazaqstannyń álemdegi básekege barynsha qabiletti otyz eldiń qataryna kirý strategııasyn» ustanyp otyrǵan jáne EQYU-ǵa tóraǵalyq jasaǵan, BUU minberinde sóz alǵan Táýelsiz Qazaqstan, onyń ǵasyrda birtýar ǵajaıyp uly Nursultan Ábishulynyń kemeńgerlik saıasatynyń, bedeliniń jemisi dep túsinýimiz kerek. Bir sózben túıindeı aıtqanda, Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev –ekonomıkasy órkendep, birligi men yntymaǵy jarasqan Táýelsiz elimizdiń sáýletshisi!  О́tepbergen ÁLIMGEREEV, Dúnıe júzi qazaqtary qaýymdastyǵy Atyraý fılıalynyń basshysy ATYRAÝ  

Jaqsylyqtar jalǵasa bersin

Táýelsizdik mereke­sine oraı Astanadaǵy táýel­­sizdik saraıynda ót­ken saltanatty jıyn­da Mem­leket basshysy N.Nazarbaev jasaǵan baıan­­dama – Qazaqstannyń 25 jyldyq tarıhyn to­lyq sholyp ótip, nebir kezeń­derdi kóz aldymyz­ǵa ákeldi deý­ge bolady. Tarıh­tyń alys qoınaýynan syr tar­typ, Táýelsizdiktiń alǵashqy jyl­­daryn­daǵy talaı kóńilge kúdik uıalat­qan almaǵaıyp shaqtardyń aýyr­t­pa­lyǵyn sezindik. Kenet, bult ara­­sy­­nan kún shyqqandaı bolyp, búgin­gi jarqyn ómirdiń sahnasyna aýdyq. 25 jyl – Qazaqstannyń ǵasyr­lar boıy ketken esesin túgendeýge umtylǵan jáne ony nátıjeli júze­ge asyrý múmkindigi bar eke­nin dálel­degen merzim boldy. Ishki turaq­ty­lyq­ty qamtamasyz etip, syrtqy saıa­satty bekemdegen, ǵasyr­lar boıy jadaǵaı jatqan shekara­myzdy shegen­dep, álem elderin alań­datqan máse­le­ler­de óziniń únin estirte, ekonomıka­syn moıyndata al­ǵan elge aınaldyq. Jıynda Elbasy: «Bizdiń eksport shamamen 50 mlrd dollardy quraıdy. Biz ındýstrııalyq besjyldyqty júzege asyryp jatyrmyz. Barlyǵy 2000-ǵa jýyq jańa óndiris ashyl­dy. Bizde buǵan deıin avtokólik, lokomotıv, vagon, tikushaq óndiristeri men basqa kóp­tegen nárse bolǵan emes. Qazir Qazaqstan ónimniń 500 jańa túrin shyǵarady», deı kelip, Qazaqstannyń álemniń 119 eline 2500 taýar túrin eksporttaıtynyn aıtty. Eksport máselesiniń budan 25 jyl buryn irgetasy da joq bolatyn. Bul qarqynǵa, bul áleýetke qarap otyryp, Qazaqstannyń bolashaǵy­nyń jar­qyn ekendigine kóz jetkizemiz. 2017 jyldan bas­tap zeınetaqynyń jáne bala týýǵa baı­lanysty beri­letin bir jolǵy mem­lekettik járdemaqynyń mólsheri 20 paıyzǵa artatyndyǵy barsha halyqtyń, ásirese zeınetkerler men ana­lardyń kóńilin serpiltti. Elbasy 2050 jyly Qazaqstannyń qandaı bolatyndyǵyn da baıan etti. Kóńilge senim uıalatyp, júrekterge jiger beretin jaqsy oılar aıtyldy. Qazaqstannyń bolashaǵy – osy senim men jigerde jatyr. Árdaıym elimiz tynyshtyqtyń qasıetin bilip, tatýlyǵyna, alǵa degen umtylysyna kirbiń túsirmeı, bir kisideı alǵa ilgerileı beretin bolsa, bizdiń el almaıtyn asý joq. Táýelsizdik merekesi qutty bolsyn, aǵaıyndar!  Jaqsylyq ALANOV, Mańǵystaý oblystyq sotynyń tóraǵasy Mańǵystaý oblysy

Ulyq ustanym, qasıetti qaǵıdat

Qoı ústine boztorǵaı jumyrt­qalaǵan búgingi zamanda ótkenimizdi – ótkelek kezeńdegi ókinishter men qabyrǵany qaıystyrǵan qıyn­shy­lyqtardy eske alyp, táýbe­miz­ge túsip otyrǵannan kemip qal­maı­myz. Jadyny jańǵyrtyp, búgingi­niń bekem irgetasy keshe qandaı jaǵdaıda, kimderdiń qolymen qalanǵanyn bilip otyrý – árkimge bolsyn, ásirese óskeleń urpaqqa paıdasy ushan-teńiz dúnıe. Endi, mine, arada 25 jyl zymyrap óte shyqty. Esep berer kezeń keldi. «Elim úshin ne istedim, neni berdim?», deıtin suraqty elshil, ultshyl árbir jannyń óz-ózine qoıyp, jaýap izdeıtin sáti týdy. Mysaly, keshegi saltanatty jıynda Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev: «Men 25 jyl buryn, 1991 jylǵy 10 jeltoqsanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qyzmetine resmı kiriser sátte «Elim úshin, halqym úshin, Qazaqstanym úshin tarıhtyń qaı syna­ǵy­na da táýekel dep bas tigýge daıyn­myn», degen edim. 25 jyl ótkennen keıin, Táýelsizdiktiń uly toıynda osy sózimdi sol kúıinde qaıtalaǵym keledi», dedi. Mine, bul – ár qazaqtyń balasyna tumardaı tapsyrar, urandaı úıreter, úlgideı qylarlyq ulyq ustanym, qasıetti qaǵıdat. Búginde bázbireýler maqtan kóbeıdi dep qara aspandy tóndirer. Biraq maqtanǵa turarlyq isiń bolsa, maqtaýǵa laıyq kisiń bolsa – nesine tartynǵandaısyń. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt – nury tasysyn», degendi qazaq osyndaıda aıt­ty emes pe?! Áıteýir, tórt qu­by­lań túgel bolyp turyp, túńil­gen­nen, kúńirengennen saqtasyn! «Ýaqyt pen araqashyqtyqtardy syǵym­daı otyryp, HHI ǵasyr qar­­qyn­­ǵa qarqyn qosýda. Búgin­de álem­de orasan zor tehno­logııa­­lyq ózgeris­ter adam sengi­siz jyl­dam­dyqpen oryn alýda. Taıaýdaǵy 15-20 jylda adam­dar ómiriniń barlyq salalary túbe­geı­li túrde ózgere­tin bolady», degen Prezı­dent sózi Qazaq­stan­nyń árbir azamatyna oı salýy kerek dep oılaımyn. «Biz osy uly ózgeristerge daıynbyz ba, olardy qas­qaıyp qarsy alýǵa qanshalyqty qaý­qar­lymyz?», degen suraqtar bizdi osy bastan tol­ǵandyrar bolsa, onda biz betimiz túzý, baǵy­tymyz aıqyn eldiń balasy bolǵanymyz. «Búginde biz – ana tilimizdi túletip, ata dinimizdi oraltqan aıshyqty elmiz», dedi Elbasy. Iá, aıshyqty eldiń aıtary bar. Álemdik qoǵamdastyq, alys pen jaqyn búginde bizdiń aıtar sózimizge umsynyp qulaq túretin boldy. Laıym, sol sózimiz árdaıym nartáýekel reformalarmen, jarqyn jobalarmen, ıgi de iri istermen negizdele bergeı! Demokratııanyń jeli esken Uly Dala elinde kelesi 25 jyldyq toıdyń tórinde oty­ryp, balaǵa – ósıet, jasqa – ónege, barshaǵa ıgi tilek aıtýǵa jazsyn! Bekzat ALTYNBEKOV,     Jezqazǵan qalalyq máslıhatynyń  depýtaty, Qoǵamdyq kelisim keńesiniń tóraǵasy Qaraǵandy oblysy

Táýelsiz el ulandaryn tárbıeleýdemiz

Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyn Táýelsiz­digi­miz­diń 25 jyldyǵymen quttyq­taýyn M.Ǵabdýl­lın atyndaǵy mektep-gım­nazııa­­myz­­dyń saltanat zalynda tikeleı efır­den tamashaladyq. Kórsetilimge joǵa­ry synyp oqýshylarynyń arnaıy qatysýy bizdi erekshe qýanyshqa bóledi. О́ıtkeni, Táýelsizdik shańyraǵynda týǵan búgingi jasóspirimderdiń boıynda erteńgi kúnniń jaýapkershiligi bar ekendigin uqtyq. Muny Tuńǵysh Prezıdentimiz: «Táýel­sizdik­tiń 25 jyly – bizdiń býynnyń ýaqyt ól­shemine syımaıtyn teńdessiz er­ligi» degen sózderimen sanamyzǵa jetkizdi. Prezıdentimizdiń, Qazaqstan halqynyń bizge bergen úlken baqyty men jaqsyly­ǵy – beıbit kúnde alańsyz bilim berýi­mizdi  qamt­amasyz etkendigi dep bilemiz. Elbasy­myz Kókshetaýǵa kelgen saparlarynda mek­tep oqýshylarymen, jastarmen kezdesý­ge zor mán beredi. Memleket tarapynan ja­sa­lyp jatqan qamqorlyqqa rızamyz. Biz­diń 97 jyldyǵyn toılaǵan mektep-gımna­zııa­myzda barlyq qolaıly jaǵdaılar ja­sal­­ǵan. Kabınetter zaman talabyna saı jabdyqtaldy. Bizdiń mektep – qazaq tiliniń qundylyq­taryn tereńnen nasıhattaıtyn ozyq bilim oshaǵy. Buǵan asyl uıa oqýshylarynyń sheshen­dik qabiletin arttyratyn «Shańyraq» pikir-saıys klýby aıqyn dálel bola alady. Tarıh pániniń muǵalimi, sonymen qatar klýb­tyń jetekshisi – Saǵyn­dyq Serikbaevtyń  arqasynda kóptegen oqýshy res­pýb­lıkalyq baıqaýlar men jarystarǵa qa­ty­syp, júldeli oryndardy ıemdenýde. Jyl saıyn elordamyz Astana qalasynda «Astana Open» respýblıkalyq pikirsaıys týr­­nıri ótkizilip, bizdiń túlekterimiz «Úz­dik spıker» laýazymyn birneshe ret ıe­len­­di. Jastar úshin  atalmysh úıirme óte paı­daly. Elbasy merekelik quttyqtaýynda jas órkenniń jańa zamandaǵy ornyna erekshe toqtaldy. Bul ǵylymı progress pen ozyq tehnologııalar dáýiri bolmaq. Biz bilim nárimen sýsyndatyp jatqan oqýshylar osy lektiń qatarynda óz qabi­letin kórsetedi degen senimdemin. Jaqyn­da bizdiń bilim berý ordamyzda bu­ryn-sońdy bolmaǵan, ár mektepte kez­dese bermeıtin robotty tehnıka úıir­mesi ashylǵan bolatyn. Bul úıirme bó­l­mesi arnaıy qural-saımandarmen jab­dyq­talǵan. Robot úlgileri «Lego» konstrýk­tor­larynan qurylady. Bul úıirmeniń jetekshisi – ınformatıka pániniń muǵalimi Áıgerim Bershimova. Mektebimizdiń 11 «a» synybynda oqıtyn Álimhan Ábilqaıyrov robot jasaýmen aınalysady. Nursultan Nazarbaev qarqyndy damyp kele jatqan megapolıs, jańa elorda – As­tana­nyń qurylýyn basty tabys­tary­myz­dyń biri retinde atap ótti. Ásem qala bar­shamyzdyń júregimizge ystyq, ondaǵy saıahat­tarymyz umytylmas áserge bóleıdi. Oqýshylar ony shyǵarmalaryna qosyp jazýda. Sondaı-aq, mektep bitirýshiler osy qaladaǵy oqý oryndaryna túsip, bilim alýdy armandaıdy. Táýelsizdigimizdiń qýanyshy kóbeıe bergenin qalaımyz. Aıman Qazbekova, M.Ǵabdýllın atyndaǵy mektep-gımnazııanyń joǵary sanatty muǵalimi KО́KShETAÝ

Birlik – bereke bastaýy

Qazir elimizdi mereke saltanaty bılep turǵandaı. Kóshede de, jumysta da, úıde de qýanysh, kóterińki kóńil kúı janymyzdy jadyratty. Táýelsizdik barsha qazaqstandyqtardyń basyna qonǵan baǵy dep bile­min. Osy 25 jyl ishinde atqa­ryl­­ǵan jumystar, damýy­myz, qıyndyqtardy birge jeńýi­miz, halyqtyń bir atanyń balasyn­daı tatý-tátti ómiri barly­ǵy­myzǵa da Táýelsizdik degen uǵymnyń uly­lyǵyn túsindirdi. Memleket basshysy saltanatty jınalystaǵy sózinde: «Osy mereıtoılyq jylda Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńe­sine saılanýynyń sımvoldyq máni bar. Par­lament qabyldaǵan Táýel­siz­dikt­iń 25 jyldyǵy deklarasııasy bizdiń uly jetistikterimiz ben jeńisimizdi aıshyq­taǵan mańyzdy saıası-quqyqtyq qujatqa aınaldy» dep óte oryndy aıtty. Eldegi jetistikterdiń barlyǵy da aldymen basshyǵa baılanysty ekeni belgili. Prezıdentimizdiń dana saıasat ustana bilýi qazaqstandyqtar úshin baq boldy desem, esh artyqtyǵy joq. Qazaqstanda ult pen kóptegen ulystar qatar tatý turyp jatyr. Táýelsizdik alǵan soń Memleket basshysy kóp uzamaı Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurdy. Qalaı shúkirlik etpeısiń – osy jyldar ishinde ekonomıkalyq qıyndyqtardy bas­tan keshsek te, elde saıası daǵdarys oryn alǵan joq. Nursultan Ábishulynyń: «Biz beıbitshilik pen kelisimniń biregeı modelin qalyptastyrdyq. Jalpy halyqtyń qalaýymen qurylǵan Halyq assambleıasy barlyq ultty qanatynyń astyna alyp, basyn biriktire bildi. Eń bastysy, kez kelgen adam «Men – qazaqstandyqpyn, bul – meniń elim, men munda baqytymdy taptym!» dep aıta alatyn ádiletti qoǵam ornattyq» degen sózi ımandaı shyndyq, ómirdiń shyndyǵy. Aınalamyzdaǵy elderden túrli yńǵaısyz jaǵdaı­lar­dy estip, kórip otyrmyz.Ult­arazdyq negizdegi qaq­ty­ǵystardan adam qany tógi­lip jatyr. Qazaq­stannyń ján­nat jer ekenin qazir dúnıe­niń barlyǵy bilip keledi. Qazir Qazaqstan halqy Assam­bleıasy­nyń ár oblysta fılıal­dary bir qoldyń salasyndaı bolyp jumys isteıdi. Túr­li ult­tar ókilderiniń qýanyshta ǵana emes, qıyn­dyqta da kóńili bir. Qazir Qazaq­stan halqy Assambleıasy jáne onyń óńir­lerdegi fılıaldary ıgilikti jumys­tar­dyń ortalyǵyna aınalǵan. Jaqyn­da Qostanaıdaǵy tuńǵysh otbasy­lyq úlgidegi Tólegenovterdiń balalar úıi eki qabatty baspanaǵa kirdi. Qandaı qar­jyǵa salynǵanyn surasańyz – túrli ulttar asarlatyp, jylý jınap sa­lyp berdi. Nurlan men Gúljaýhar Tóle­genov­ter óziniń bir ulynyń ústine túrli ulttyń segiz balasyn baýyryna basty. Barlyǵy da órimdeı, tárbıesi de aıta qalarlyqtaı, shetinen ónerli bolyp ósip keledi. Bul birliktiń tamasha kórinisi emes pe? Qazaqstan halqy Assambleıasy oblystyq fılıalynyń janynan Analar keńesi qurylǵan. Onyń músheleri otbasylyq qundylyqtardy jańǵyrtý jumysymen aınalysady. Osyn­daı jumystardyń, bereke-birliktiń bar­l­yǵynyń túp-tamyry – Táýelsizdikte, El­basy­nyń sarabdal saıasatynyń arqa­synda dep bilemin. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń saltanatty jınalysta sóılegen sózin tyńdaǵan qazaqstandyqtar aldaǵy ýaqytta da elimizdi kórkeıtý úshin Máńgilik El ıdeıasyna uıysyp, ıgilikti isterge jumyla bereri aıqyn. Gúlvıra QUDAIQULOVA, Qazaqstan halqy Assambleıasy Qostanaı oblystyq fılıaly tóraǵasynyń orynbasary-hatshylyq meńgerýshisi QOSTANAI

Eldiktiń sózin aıtty

Keshe elimizdiń batystaǵy qaq­pasy Oral qalasynda tura­tyn birqatar zııaly qaýym ókilderi Táýelsizdiktiń 25 jyl­dyq toıyna baılanysty E­l­ba­sy­myzdyń saltanatty jıyn­da sóılegen sózin oblys­tyq máslıhattyń úlken máji­lis zalynda qoıylǵan keń for­mat­ty teleekran arqyly uıymdas­qan, ujymdasqan túrde kórip tyń­daǵan edik. Birden aıtaıyn dege­nim, bul naǵyz eldiktiń sózi bo­lyp shyqqany. Derbes memlekettilikke qol jetkizýdiń joly qashanda ońaı bol­maǵan. Bul úshin ata-babalarymyzdyń mań­daı terine qasyq qandaryn qosa tók­keni shyndyq. Egemendiktiń tarıhy – eldiktiń tarıhy. Azattyq pen erkindik, táýelsiz bostan ómir jolyndaǵy qıyr-shıyr keskilesken kúrestiń tarıhy. Biz osy tarıhı aqıqatty eshýaqytta umytpaýy­myz kerek. Sonymen birge, osy shyrqy­raǵan shyndyqty keler urpaqtyń sanasyna sińire bilýge tıispiz. Tek sonda ǵana táýelsizdik tuǵyryna kóterilý jolyndaǵy asýlar men qııa shyńdar qapysyz eńseriletin bolady. Memleket basshysynyń keshegi tereń maǵy­naly sózinde osyndaı aıshyqty as­tar bar. Táýelsizdiktiń qadir-qasıetin tereń­nen túısine bilý taǵylymy bar. «Júrekten shyqpasa júrekke jet­peıdi» degendeı, óz eliniń barlyq ishki-syrtqy problemalaryn qaıyspaı kótere bilgen Elbasynyń atan túıe tarta almas ulan-ǵaıyr eńbegi sóz ben istiń tyǵyz birliginiń naqty dáleli. «Tas bulaqtyń sýyndaı syldyraǵan óńkeı kelisimniń» belgisi. Buǵan deıingi tildik qorymyzda «elý jylda – el jańa» degen unamdy tir­kes bar bolatyn. Qazirgi kún bıiginen qara­ǵanda elý jylda ǵana emes, jıyrma bes jyl­dyń ózinde de eldi jańa keskin-kel­bet­ke kóshirýge bolatyndyǵyna da aıqyn kóz jetkizip otyrmyz. Bul oı-pikirimiz ben tujyrymymyz­dyń basty dáleli táýelsizdik jyldaryn­da qol jetkizgen jetistikterimiz. Tipti oryndalýy múmkin emesteı, ertegideı kóringen uly ister­diń tyndyrylǵany tek táýel­sizdiktiń nátıjesi ekeni eshqan­daı talas týǵyzbaıdy. Elbasymyzdyń Táýelsizdik toıy ústindegi qısyndy da qas­terli tereń tujyrymdary, naq­ty shyndyqpen sýarylǵan oı-órim­­deri kim-kimniń de júreginiń túk­pi­rinen oıyp turyp oryn ala­ty­­nyna da eshqandaı kúmánim joq. «Halyq qalasa han túıesin soıady» degen ejelden kele jat­qan esti naqyl bar. Onyń maǵynasy el bas­qarǵan adam óziniń jurtynyń talap-tilek­terin, olardyń muń-muqtajdaryn esh­ýaqytta jerde qaldyrmaıdy degen oryn­dy fılo­sofııalyq kózqarasqa saıady. Bul tur­ǵy­dan alǵanda da táýelsizdigimiz­diń tór basyn­da turǵan tulǵa Nursultan Nazarbaevtyń eńbegine laıyqty baǵany tarıhtyń ózi beretini taǵy da talassyz. Son­­daı-aq, Nursultan Nazarbaevtyń sal­ta­­­nat­ty jıyn ústindegi salıqaly sózi jo­ǵa­­ry­da aıtyl­ǵan halyq naqylynyń shyn­­dyq­­pen sýarylýynyń taǵy bir kóri­nisi. Taǵy bir oıǵa kelgen tujyrym, táýel­siz­­dik toıy tek jetken jetistikterdi aıtý ǵa­na emes, sonymen birge keleshekke naq­ty ba­ǵyt-baǵdar qoıa bilý ekendigi. Elba­sy sózi­niń basty arqaýy osyndaı deýge bolady. Qysqasy Táýelsizdik toıy ústinde Respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev barsha qazaqstandyqtardyń júregine erkindiktiń óshpes rýhyn sińdire aldy. Rýhy myqty eldiń irgesi qashanda bıik, ári eshýaqytta shaıqalmaıdy. Oıymdy túıindeı kele aıtaıyn degenim, Nur-aǵań keshegi bir tarıhı kúnde, keshegi bir tarıhı sátte ózi de qanattandy, elin de qanattandyrdy. El baqyty, Elbasy mereıi degenimiz de osy shyǵar, bálkim! Tólegen MERǴALIEV, Batys Qazaqstan oblystyq memlekettik mekemeler qyzmetkerleri salalyq kásipodaq uıymynyń tóraǵasy, «Qurmet» ordeniniń ıegeri ORAL

Elbasyna arnaý

Nár alǵan bastaýynan ór halyqtyń, Ulysyz «ultym» degen sol alyptyń, Álemdik órkenıet moıyndady Paıymyn qazaqylyq syndarlyqtyń.   О́risin ósirdińiz jas urpaqtyń, Bilimdi, biliktini basynbaq kim?! Jol ashyp, ónege bop bolashaqqa, Jurtyńdy ǵaryshqa da jaqyndattyń.   Batyrlyq, kóregendik boıyńyzda, Janyńyz jarqyn, ushqyr oıyńyz da, Arqanyń aq tósinde Astana tur, Arqaý bop Táýelsizdik jolymyzda!   El júgin arqalaǵan tarlandardaı, Ǵumyryń týǵan jurtqa arnalǵandaı, Táńirdiń Sizge bergen nur-sanasy Halyqtyń jolyndaǵy baǵdarshamdaı! Jadyra Dáribaeva, Halyqaralyq  «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty

El qaýymdassa, er bolady

El Táýelsizdiginiń 25 jyldy­ǵyna arnalǵan saltanatty jıynda Elbasy Nursultan Nazarbaev eldik­tiń eńseli sózin aıtty. Táýelsizdik­tiń alǵashqy jyldarynda Birik­ken Ulttar Uıymynyń tórinde jel­bire­gen kók týymyz týraly sóz qoz­ǵap, kóne túriktiń murageri eke­nimizdi erekshe atap ótti. Prezıdenttiń «1500 jyl buryn Kúltegin ustynynda jazylǵan «Máńgilik El» uǵy­myn jalpyulttyq ıdeıaǵa aınaldyrdyq» deýinde úlken maǵyna, mán bar. Bórili baıraq kótergen kók túrik­terdiń ot jaqqan osha­ǵy Altaı bolǵandyqtan, keý­demizde babalarymyzdyń qany oınap, Táýelsizdiktiń tól bolmysyn, bıik rýhyn jan-dúnıemizben túsindik. Elbasy jeke-jeke toqtalǵan memlekettik nyshandardyń barlyǵy jasampazdyqqa jeteleıtin bizdiń basty qundylyqtarymyz. Álbette, bul qundylyqtardyń basyn biriktir­gen Táýelsiz elimizdi damytýǵa bar­lyq óńirlermen birge jeriniń ústi de, asty da baılyqqa toly Kendi Altaı óńiriniń de ólsheýsiz úles qosqanyn atap ótti. Tuńǵysh Prezıdentimiz ben halqymyz jańa turpatty memleket qurý isinde úlken kúsh-jiger tanytty. «El qaýymdassa er bolady, er qaýymdassa el bolady» degendeı, eldi or­taq iske – Táýelsiz Qazaqstandy ny­ǵaıtýǵa jumyldyra bilýi, birliktiń berik qazyǵyn qaǵýy bizdiń 25 jylda qol jetkizgen basty jetistikterimiz. Memleket basshysy synaqqa toly osy kúrdeli jyldarda el ıgiligi úshin eńbek etken barsha halyqqa rızashyly­ǵyn bildirdi. О́ıtkeni, táýelsizdiktiń eleń-alań jyldarynan búginge deıin halyqtyń senimi setinegen emes. Elordada ótken saltanatty jıyndy biz «Nur Otan» partııasy Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılıalynda jastarmen bir­ge tamashaladyq. 1991 jyly dúnıege kelgen Táýel­sizdiktiń tól qurdastary keldi. Olardyń arasynda ob­­lysymyzda ár salada oza shaýyp júrgen daryndy, talantty jastar bar.  Sondaı-aq, Táýelsizdik kúni aıasynda voleı­­boldan dástúrli jarys ótkizýdi qolǵa aldyq. Jalpy, shyǵysqazaq­standyqtar partııa baǵdarlamasynyń júzege asyrylýyna bir kisideı qatysyp, qoldap keledi. Elbasy Táýelsizdik tartýy retinde atap ótken ekonomıkalyq tabystarymyz ben ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý, ınvestısııa tartý syndy san-sa­laly baǵdarlama qoldaý tapty. Ásirese, Semeı ıadrolyq synaq alańynyń jabylýynyń dáýirlik mańyzy boldy. Bul atommen oınaǵan derjavalardyń dáýiri aıaqtalyp, álemde beıbitshilik ıdeıasynyń saltanat quratyn jańa kezeńiniń bastalǵanyn, onyń qaınar bulaǵy Qazaq eli bolǵanyn áıgileıtin saıası sheshim boldy.  Ánýarbek MUHTARHANOV, «Nur Otan» partııasy Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary О́skemen

Kemel keleshek kepili

Árıne, Elbasy tóraǵa­lyǵy­men ótken Táýel­siz­digimizge 25 jyl tolý qur­metine arnalǵan sal­tanat­ty jıyndy eldiń bári de kórgen bolar dep oılaı­myn. Qazir jalpy qazaq­stan­dyq ortaq shańy­raq týraly jıi aıtylady. Tatýlyq, tu­raq­­­tylyq, bereke-bir­lik eli­miz kelesheginiń irge­tasy­na aı­nalyp keldi. Biz, 1986 jy­lǵy Jeltoqsan oqı­ǵa­sy­­na qatysýshylar bul kún­deri erek­she tolqýmen júremiz. Keý­de­mizge «Jeltoqsanǵa – 30 jyl» degen medal da taqtyq. Biraq, bizge bári­nen qym­baty – elimizdiń Táýelsizdigi, er­kin­digi. Jel­toq­san, táýelsizdik degen uǵym­dar – egiz. Biz sol kezderi alańǵa dál osyn­daı uly maqsattardyń oryndalýyn til­ep, ań­sap bardyq. Halqymyzdyń kóz ja­sy­­men kelgen «Qymbatty Táýel­siz­dik­ti» biz endi eshqashanda, eshkimge de ber­meı­miz. Tolqımyz, kúrsinemiz, jy­laı­myz, qýanamyz, shattanamyz osy­laı. О́ıtkeni, elimiz óz erkindigine qol jetkizdi. Osy úlken jıynda N.Nazarbaev «Men 25 jyl buryn, 1991 jylǵy 10 jel­­toqsanda, Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Prezıdenti qyzmetine resmı kiriser sátte «Elim úshin, halqym úshin, Qazaqstanym úshin tarıhtyń qaı synaǵyna da táýekel dep bas tigýge daıynmyn», degen edim. 25 jyl ótkennen keıin, Táýelsizdiktiń uly toıyn­da osy sózimdi sol kúıin­de qaıtalaǵym keledi. Men úshin týǵan Qazaq­stanyma qalt­qysyz qyzmet etýden artyq baqyt joq...» dep aıtty. Mu­ny estip otyryp, qalaısha tebirenbeısiń. Biz de elimiz úshin á­rqan­daı bolsyn synaqqa daıyn­byz. Elimiz, jerimiz qym­bat.  Yryskúl ShAQAMANOVA,  Memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýttyń oqytýshysy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty PAVLODAR
Sońǵy jańalyqtar