«Qazaq felpsi». Qatardaǵy jaýynger...

El Táýelsizdiginiń 25 jyldyq merekelik saltanatynda minberge shyqqan Olımpıada chempıondary Dmıtrıı Balandın men Danııar Eleýsinov Elbasy aldynda jastardy jigirlendiretin uran sózdi ortaǵa tastady. «Alǵa, Qazaqstan!» Kóp keshikpeı sol Dımamyz áskerge shaqyrylǵan jastardyń qatarynda – Olım­pıada chempıony ziltemirshi Nıdjat Rahımov ekeýi aldyńǵy sapta turdy. – El qorǵaý qashan da abyroıly is bolǵan. Bizderge Otanymyz úlken jaýapkershilik artyp otyr. Endeshe, biz mindettelgen tapsyrmalar men buıryqtardy minsiz oryndaýǵa ýáde etemiz. Jigitter, áskerı qyzmettiń qıyndyqtaryna moıymaı tabandylyqpen tótep beretinderińe men, Olımpıada chempıony Dmıtrıı Balandın, kámil senemin! – dedi ol sonda aǵynan jarylyp. *** Jasyratyn nesi bar, sýǵa jú­zý sportyna degende qulaǵy túrik júrgen jan Dmıtrıı Balandındi Rıo Olımpıadasynan soń «qazaq Felpsi» atap ketti... Maıkl Felpstiń sport tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan álemdik rekordtaryn qaı­talaý múmkin be?! Bir qaraǵanda, ertegi-qııaldaı kórineri de aqıqat! Maıkl Felps – Olımpıadanyń 23 dúrkin chempıony! Oǵan 26 márte jeńip alǵan álem chempıony ataǵyn qosyp qoıyńyz! Sýdan júzýden teńdessiz erlik jasaǵan amerıkalyq naǵyz juldyz! Endeshe, almatylyq Dmıtrıı Balandın sporttaǵy janqııarlyq eńbegi qaıtalanbastaı kórinetin sport juldyzyna qaı jaǵynan teńestirildi eken? Kánigi mamandar men sport sheberleriniń, jalpy jankúıerdiń olaı deýine ne sebep boldy eken? Oǵan sebep, ıá, oǵan birden bir sebep... eń aldymen, 21 jastaǵy Balandınniń Rıodaǵa 200 metrge brass ádisimen júzý ádisi sensasııalyq kórsetkishi der edik. Sol júzýden soń kópshilik kóp jaıtty kóńiline toqyp qal­ǵan sekildi. Qyzyq bolǵanda, alǵash­qy kúngi 100 metrlik jarysta bul Dımańyz barsha qaýymǵa kádimgi «dymbilmestiń» keıpin tanytty. Se­gi­zinshi jolaqpen sýǵa túsken sportshy kóshtiń sońynda segizinshi bolyp keldi. Qojanasyrdyń «Júldeli úshinshi oryn aldym, jarysqa úsheýmiz qatysyp edik» degeniniń keri. Almatylyq stýdent jigit 200 metrlik braspen júzýshiler qa­ta­rynda sap túzep turǵanda jurt­shy­lyq­tyń Balandınge onshama kóńil aýdara qoımaǵany da sondyqtan. Alystaǵy Qazaqstan, sol eldiń Almaty degen qalasy... álemdik dú­bir­­de ondaı ataýlarǵa, onyń ishinde boks ta emes, sýǵa júzýden... kim qul­­­shynyp, kim qulyq qoıyp jatty deı­siz! Dese de, Dımanyń syryn biler janashyrlary taqymyn qysyp, typyrshyp otyrdy. Almatylyq júzgish Rıoǵa qur alaqan kelmegen: 2014 jyly Kvandjýda ótken jazǵy Ýnıversıadada 100 metrlik braspen júzýde bir altyn medal alǵan Dmıtrıı Balandın, 2015 jyly Ońtústik Koreıada ótken jazǵy Azııa oıyndarynda 50, 100, 200 metrlik braspen júzýde úsh altyndy qatar alǵan! «Altyn» arqalaǵan jigit úlken dodadan Almatyǵa oralǵan soń birshama jaqsy tynyǵyp aldy. Tynyǵyp aldy da, jarqyn júzben Sankt-Peterbordaǵy halyqaralyq ja­rysqa attandy. Álemniń sýǵa júzýdi mansuq etken eń tanymal on memleketinen jınalǵan 400-ge jýyq sportshy kúlli Azııada kúni keshe daqpyrty shyǵyp úlgergen Almatynyń «altyn balasyna» úrke qaraǵandaı syńaı tanytýy da sondyqtan shyǵar. Olardyń arasynda dúnıe júziniń eń ushqyr júzgishteri Laslo Cheh, Rober Harlı, Katınka Hossý Evelın Verrasto júrdi. *** ...Rıodaǵy jan berip, jan alys­qan atletter saıysynda sol kúni aınalasy alty saǵattyń ishinde Qazaqstannyń qorjynyna 2 birdeı altyn medal tústi! Nebary alty saǵattyń ishinde! Endi dál sol tusta Rıo-de Janeı­roda «eki altynnyń» ortasynda jan ushyryp júgirip júrgen Dımanyń anasy Tatıana­nyń sózine bir mezet qulaq túrip kóreıikshi! –Qurbymyz ekeýmiz Dımanyń aqtyq jarysynyń aldynda zil­te­mir­shiler óner kórsetip jatqan sport keshenine bardyq. Júzýshiler basseıninen aralary onsha qashyq ta emes, – deıdi sportshynyń anasy sol qyzyqty sátti tamsana eske alyp. – Sodan Nıdjat Rahımov alǵan alǵashqy altynymyzdy kózi­miz­ben kórip, kóńilimiz kónship, sondaı qýanyshpen sport kesheninen shyq­tyq. Kóńil toqynysy sondaılyq kúsh­ti boldy, esil-dertim «Bizdiń Dımanyń jarysy qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalar eken» edi. Júz­gish­ter synynyń bastalýyna jarty saǵattaı ýaqyt qalǵan. Bıletti qo­lyma alyp, otyratyn oryn men ja­rystyń bastalatyn ýa­qytyn taǵy bir muqııat kórip ala qoıaıyn degenmin. Olımpıada keshenindegi orasan zor bıik temir baspaldaqpen tómen túsip kele jatqanbyz. Uıytqyp ystyq jel soǵyp turǵan. Abdyryp kele jatyp, qolymdaǵy júzý basseıni ornalasqan keshenge kiretin bıletten qalaı aıyrylyp qalǵanymdy bilmeımin. Jel ushyryp áketti. Qansha janushyrǵanmen temir quras­tyrylymnyń qaı buryshynan tabarymyzdy bilmedik. Dereý keshenge de jet­tik. Bılet joq. Bılet bar eken... Biz sııaqty keshikkenderge, abaısyzda qolyndaǵy bıletinen aıy­­rylǵandarǵa «jazalaý» sııaq­­­­ty, bir bılettiń quny – 600 dollar! Ondaı aqsha bizde qaı­dan bolsyn? Balanyń jarysy men úshin odan da qymbat, ne isteý kerek? Oılana kelip, qurbymyz ekeýmiz qonaq úıge qaraı qustaı ushtyq... Qysqasy, Rıoǵa baryp turyp, jarys ótken saraıdyń esiginen syǵalaı da almaı, Dımanyń «altyn» alǵanyn qonaq úıdegi teledıdardan kór­dim!.. Esh ókinbeımin, eń bastysy, Dıma Qazaqstanǵa ekinshi olımpıadalyq altyn medaldy alyp keldi ǵoı! Qýanyshtan kóz jasymyzǵa aıaýsyz erik berdik. ... Reuters-tiń qas-qaǵym sátte túsirgen sol sýreti dúnıe jú­zi­ne tarady. Kók týymyzdy jelbirte jú­girgen, altyn med­alin qýana tistep turǵan Almatynyń altyn balasynyń beı­nesi jurtshylyqtyń áli de kóz aldynda! Dúnıejúzilik «Ýnıversıada-2017» oıyndary­na qyzý daıyndalyp jatqan uıym­­­­das­tyrý komıteti Dmıtrıı Ba­lan­dındi sol kúni stýdentter ja­rysynyń Týyn kóterýshi etip taǵaıyndap ta jiberdi. *** Aýzy dýaly azamattar Dmıtrıı Balandındi álemdegi eń tanymal, eń rekordshy amerıkalyq sport juldyzyna tekten-tek teńemegen shy­ǵar. Dımanyń bolashaǵy alda. Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY