«Nur Otan» partııasynyń halyqtyq tuǵyrnamasy
Ony Úkimet qalaı júzege asyrdy?
2007 jyldyń shilde aıynda «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń el ekonomıkasyn odan ári damytý, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý máselelerin qamtyǵan Halyqtyq tuǵyrnama qabyldaǵany belgili. Osynaý mańyzdy qujat qabyldanǵan kezde Qazaqstan ekonomıkasy joǵary qarqynmen alǵa basyp turǵan bolatyn. Arada bir jyldan sál astam ǵana ýaqyt ótkende elimiz álemdik qarjy daǵdarysynyń salqynyn sezine bastady. Soǵan qaramastan Qazaqstan Úkimeti daǵdarysqa qarsy qabyldanǵan is-sharalardy tııanaqty júzege asyra otyryp, partııa tuǵyrnamasyn júzege asyrýda eleýli tabystarǵa qol jetkize bildi. Eger osy atalǵan kezeń aralyǵynda atqarylǵan jumystardyń bastylaryna, dálirek aıtqanda, aıryqsha basymdyqqa ıe salalardaǵy jetistikterge toqtalar bolsaq, onda tómendegi kórsetkishterdi erekshe atap kórsetýge bolady. 2007-2010 jyldary ishki jalpy ónimniń turaqty ósýi qamtamasyz etildi. Qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystyń eń bir aýyr kezińiniń ózinde 2009 jyly 1,2 paıyzdyq ósimdi qamtamasyz ete otyryp, IJО́-ni «psıhologııalyq plıýste» ustap turýdyń sáti tústi. 2010 jyly Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi 148 mıllıard AQSh dollarynan asty, bul ortalyqazııalyq tórt memlekettiń jıyntyq IJО́-sinen eki ese kóp. Tabystary tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen turǵyndar úlesi eki ese: 2007 jylǵy 12,7 paıyzdan 2010 jyly 6,5 paıyzǵa qysqardy. Bıýdjet salasy qyzmetkerleriniń ortasha eńbekaqylary 2007 jylǵa qaraǵanda 2011 jyly eki eseden astamǵa ósip, 67 myń teńgeni qurady. Jumyssyzdyq deńgeıi aıtarlyqtaı kemidi. Ol 2007 jylǵy 7,3 paıyzdan, ústimizdegi jyldyń ekinshi toqsanynda 5,4 paıyzǵa deıin qysqardy. Osy kezeńde 1mıllıon 170 myń jańa jumys oryndary ashyldy. 2008-2010 jyldarǵa arnalǵan memlekettik turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasy sheńberinde ǵana 19,7 mıllıon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Osy kezeńde 535 myń qazaqstandyq turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartty. 2007 jylmen salystyrǵanda elde zeınetaqy mólsheri 2,6 ese ósip, 27665 teńge boldy. Bazalyq zeınetaqy tólemderiniń kólemi tómengi kúnkóris deńgeıiniń 50 paıyzyna deıin artty. Arnaýly memlekettik járdemaqylar kólemi 2007 jylmen salystyrǵanda 1,4 ese ulǵaıdy. 2008 jyldyń qańtarynan bastap jańa týǵan balaǵa tólenetin bir jolǵy járdemaqy mólsheri 2 ese ósti. Jańa týǵan sábıdiń bir jasqa tolǵanǵa deıingi kútimine beriletin járdemaqy 2,6 eseden astamǵa artty. 2011 jyly tórt jáne odan da kóp bala týǵandarǵa beriletin járdemaqy 2007 jylmen salystyrǵanda 4,6 eseden astamǵa ósti. Bilim berýdi qarjylandyrý shyǵyndary is júzinde 2 esege ulǵaıdy. Eger 2007 jyly ol 480,7 mıllıard teńge bolsa, 2011 jyly 898 mıllıard teńgeden asty. «Nur Otan» partııasynyń Halyqtyq tuǵyrnamasyn oryndaý kezeńinde mektepke deıingi uıymdar qatary 4000 nysanǵa kóbeıdi. 137 balabaqsha salynsa, 2011 jyldyń sońyna deıin taǵy 65-i iske qosylady. 2007 jyldan beri 343 mektep jáne 49 tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin oqý oryndary salyndy. Ústimizdegi jyldyń sońyna deıin taǵy da 25 mektep pen 3 KTÝ paıdalanýǵa berilmek. Pedagog qyzmetkerlerdiń laýazymdyq jalaqylary 2009 jáne 2010 jyldary 25 paıyzǵa, al 2011 jyly taǵy da 30 paıyzǵa ósirildi. 2008 jyldan bastap pedagog qyzmetkerlerge bazalyq laýazymdy jalaqynyń 100 paıyzy mólsherinde ótemaqy tólemderi esepteletin boldy. 2011 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap muǵalimderdiń biliktilik kategorııasyna tólenetin qosymsha aqy mólsheri ulǵaıtyldy, óndiristik oqytý sheberlerine qosymsha aqy engizildi. IýNESKO esebine sáıkes 2008 jyly Qazaqstan Bilim berýdi damytý ındeksi boıynsha 129 eldiń ishinde tórtinshi oryn aldy. Densaýlyq saqtaý salasyn memlekettik bıýdjetten qarjylandyrý kólemi 2 eseden astamǵa ósip, 2007 jylǵy 311 mıllıard teńgeden 2011 jyly 640 mıllıard teńgege jetti. Qazirgi zamanǵy jabdyqtar satyp alý úshin medısına mekemelerine 100 mıllıard teńgedeı qarjy bólindi. Osy kezeńde 145 densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysy aıaqtaldy. Kepildi tegin medısınalyq kómek kólemi aıtarlyqtaı ulǵaıdy. 2011 jyldyń birinshi jartysynda ana ólimi 2007 jylǵa qaraǵanda 63 paıyzǵa tómendedi (100000 tiri týǵan nárestelerdiń 46,8-inen 17,2-ge deıin). Náresteler ólimi 26 paıyzǵa kemidi. (2008 jylǵy 1000 tiri týǵan nárestege 20,8-den 2011 jyly 15,4-ke deıin). Qabyldanǵan keshendi sharalar kútiletin ómir súrý uzaqtyǵyn 2007 jylǵy 66,4 jastan 2010 jyly 68,4 jasqa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik berdi. Osylaısha halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵy eki jylǵa uzardy. Ǵylymı zertteýlerdi qarjylandyrý 2011 jyly 2007 jylǵa qaraǵanda 1,8 esege ulǵaıdy. 5 ǵylymı laboratorııa jáne 15 ınjenerlik baǵdardaǵy laboratorııa quryldy. Belsendi jumys isteıtin shaǵyn kásipkerlik sýbektileri sany 2007 jylmen salystyrǵanda 4,1 paıyzǵa ósti. Shaǵyn bıznes sýbektileri shyǵarǵan ónimder 2007 jylǵa qaraǵanda 12,2 paıyzǵa artty. El IJО́-sindegi shaǵyn jáne orta kásipkerlik úlesi 2010 jyly 30 paıyzdan asty. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes 2007 jyldyń qarashasynda Úkimet Qazaqstannyń turaqty áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn qamtamasyz etý jónindegi birinshi kezekti josparyn ázirledi. Jospardy júzege asyrý úshin 2007 jyldyń qarashasynan 2008 jyldyń jeltoqsanyna deıin memlekettik bıýdjetten 400 mıllıard teńge bólindi. Ekinshi deńgeıli bankter arqyly turǵyn úı nysandaryndaǵy qurylystardy aıaqtaý úshin úlestik qurylysqa qatysýshylardy qoldaý maqsatynda 190 mıllıard teńge bólindi. Shaǵyn jáne orta bıznes jobalarynyń iskerlik belsendiligin qoldaý úshin 142 mıllıard teńge qarjy qarastyryldy. Azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge 75 mıllıard teńge jumsaldy. Qarjy sektoryn turaqtandyrý baǵytynda aýqymdy sharalar júzege asyryldy. Halyqtyń banktegi salymdarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý úshin jeke tulǵalardyń depozıtterin kepildi qalpyna keltirý somasy 700 myń teńgeden 5 mıllıon teńgege deıin ulǵaıtyldy. Aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa bıýdjet qarjylaryna qosymsha Ulttyq qordan 120 mıllıard teńge baǵyttaldy. 2009-2010 jyldary óńirlik eńbekpen qamtýdy jáne kadrlardy qaıta daıarlaýdy júzege asyrý úshin 342,7 mıllıard teńge bólindi. Osy jyldar ishinde 640 myńnan astam adam eńbekpen qamtýdyń «Jol kartasyna» qatysty, onyń ishinde 100 myń adam «Jastar tájirıbesimen» qamtyldy. Aıta ketý kerek, joǵaryda keltirilgen derekterde negizinen Úkimettiń áleýmettik mindettemelerdi oryndaý barysynda atqarǵan jumystary ǵana qamtylyp otyr. Degenmen, osy keltirilgen tolyq emes mysaldarǵa qarap-aq Qazaqstan Úkimetiniń álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys ákelgen qıyndyqtarǵa qaramastan partııanyń Halyqtyq tuǵyrnamasynda aıtylǵan mindettemelerdi tolyqtaı oryndaǵanyn kórýge bolady. «Egemen-aqparat».