Onyń ishinde ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamany júzege asyrý jaıy basty taqyryp jelisine aınalyp, tehnologııalyq jańǵyrtý jaıyna erekshe basymdyq berildi. О́ıtkeni, ındýstrııalandyrý kartasyna 65 mıllıard teńgeni quraıtyn 36 joba engenimen, byltyr 12-si óndiristik qýatyn tolyq ıgere almaǵan. Al bıyl tórteýiniń jumysy maýsymdyq sıpatpen ǵana shektelgen. Tórt aıda 32,2 mıllıard teńge ınvestısııa tartylyp, óńir respýblıkada ekinshi oryndy ıelengenmen, osynaý mańyzdy iske aýdandardyń atsalysýy kóńil kónshitpeıdi. Oblys basshysy jergilikti jerler úshin qolaıly, ekonomıkalyq jaǵynan tıimdi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalardy óndiriske keńinen qosýdy, jaqsy úlgilerdi nasıhattaýdy tapsyrdy.
Biz jıynnan keıin ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń jetekshisi Janat Sádýaqasovty áńgimege tartyp, ozyq tehnologııalardy erkin meńgerý baǵytynda atqarylyp jatqan sharalar týraly aıtyp berýin suraǵanbyz. Elbasy «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýynda sıfrly tehnologııany qoldaný arqyly qurylatyn jańa ındýstrııalardy órkendetý talabyn qoıdy. Qazaqstanda 3D prıntıng, onlaın-saýda, mobıldi bankıng, sıfrly qyzmet kórsetý sekildi densaýlyq saqtaý, bilim berý isinde qoldanylatyn jáne basqa da perspektıvaly salalardy damytý qajettigin atap ótti, deı kelip, osy mindetterdi sheshý aıasynda jańa ınnovasııalyq ónimder shyǵarýmen júıeli aınalysyp kele jatqan kásiporyndar qataryna aldymen S.Kırov atyndaǵy zaýytty jatqyzdy. Munda munaı men gaz salasyna qajet qondyrǵylar, Qorǵanys mınıstrliginiń arnaıy tapsyrysymen kóp arnaly radıostansa sekildi alty utqyrly baılanys júıesi keshenderi, temir jol qaýipsizdigin qamtamasyz etetin aspaptar jasalady. Byltyr 2 mıllıard teńgeniń jańǵyrtý jumystary atqarylǵan. Zaýyt sonymen qatar «Otaý TV» sıfrly televızııaǵa arnalǵan «STY» qurylysyn shyǵarýǵa mamandandyrylǵan. Oǵan Qytaıdyń, Taıvannyń, Ońtústik Koreıanyń materıaldary qoldanylady. Kúnine 1000-1500 dana qondyrǵy jasap shyǵarylyp, Reseıdiń kórshi aımaqtaryna da satylady.
Endi «Qazaqteleradıo» AQ-tyń elimizdiń soltústik óńirlerinde jerseriktik ınfraqurylymyn qalyptastyrý tapsyrysyn alyp otyr. Joba quny – 8 mıllıard teńge. Bıyldan bastap 3D prınterlerin shyǵarý qolǵa alyndy. Alǵashqy úlgileri synaqtan sátti ótti. Zamanaýı tehnıka arqyly kez kelgen zattyń 3D formattaǵy plastmassa kóshirmesin shyǵarýǵa bolady. Barlyq bólshekter ózimizde qurastyrylady. Jylyna ónimniń úsh myń danasy shyǵarylmaq.
«Blok» JShS – joǵary suranysqa ıe elektr oqshaýlaǵysh materıaldar shyǵaratyn elimizdegi eki zaýyttyń biri. Reseı, Ýkraına naryǵyna erkin shyǵyp, eksportqa ábden tóselip alǵan. О́nimniń negizi sanalatyn slıýda mıneraly ártúrli qysymdarǵa tózimdi, jaqsy ydyraıdy. Munda elektr oqshaýlaǵysh materıaldardyń onnan astam túri ázirlense, jartysyna jýyǵyn lakotkan, mıkanıt quraıdy. Satylym mólsheri 75 paıyzǵa artqan. «Bıznestiń jol kartasy–2020» baǵdarlamasy sheńberinde qural jabdyqtar jańartylǵan. TMD elderinde balamasy joq joba qazir óndiriste keńinen qoldanylady. Dálirek aıtqanda, óte sapaly rızolın dep atalatyn qurylys materıalynyń ozyq tehnologııasy tabys kózine aınalǵan.
Joldaýda elimizdiń ken metallýrgııasy men munaı-gaz keshenderin jańa naryqtarǵa shyǵarý, ónim jetkizý aýmaǵyn keńeıtý, geologııalyq barlaý jumystaryn belsendi júrgizý tapsyrmalary júktelgenine toqtalǵan Janat Ǵabbasuly paıdaly qazbalar qoryn ıgerý salasyna halyqaralyq standarttardy engizý sharalaryn keshendi ushtastyrýdyń mańyzdylyǵyn jetkizdi. О́ńirde 300-ge jýyq barlanǵan ken orny bar. Taıynsha aýdanynda tıtan-sırkonıı, Aıyrtaý aýdanynda qalaıy, Ýálıhanov aýdanynda ýran óndiriletin bolady. Osyǵan oraı sheteldik áriptestermen kelissózder júrgizilip, nátıjesinde ınvestısııa-
lar tartý, birlesken kásiporyndar qurý ýaǵdalasyna qol jetkizilgen. Elbasynyń Qytaımen birlesken ınvestısııalyq baǵdarlamalardy tıimdi júzege asyrý tapsyrmasy boıynsha Aspanasty elinen «Aıszıý» kompanııasy Taıynsha aýdanyna kelip, maı zaýytyn salýǵa kirisken. Prezıdenttiń qatysýymen ótken byltyrǵy Jalpyulttyq telekópirde maıly daqyldardy qaldyqsyz óńdeıtin keshenniń birinshi kezegi iske qosylǵan. Jyldyq jobalyq qýaty – 300 myń tonna. О́nimder eksportqa baǵdarlanǵan. Budan basqa taǵy bir qytaılyq «Wuhan Shilinfuxing Techology Development Co Ltd» kompanııasy Ǵ.Músirepov aýdanynda eginshilik salasynda zamanaýı tehnologııalardy paıdalaný arqyly astyq óńdeý, ónim qaldyqtaryn kádege jaratý sııaqty tolyq sıkldi óndiris ornyn uıymdastyrýǵa bel býyp otyr. Qosymsha mal fermasy men tyńaıtqyshtar óndiretin zaýyt ta salynady. Sonda jarty myńǵa jýyq adam jumyspen qamtylatyn bolady.
J.Sádýaqasovtyń sózine qaraǵanda, ónerkásipte joǵary tehnologııalyq óndiris qurý jumystary odan ári jalǵasady. Ekinshi besjyldyqta ekonomıkanyń basym sektorlaryndaǵy jobalardy eki esege deıin kóbeıtý kózdelgen. Bul rette jańashyldyq, básekege qabilettilik aldymen eskeriledi. О́tken jyly 8,8 mıllıard teńgeniń 9 jobasy paıdalanýǵa berilip, 300 jumys orny ashylsa, bıyl 43 joba iske asyrylýda. Tutastaı alǵanda, 100 mıllıard teńgeni quraıtyn 60 joba óndiriske engiziledi.
Taǵy bir másele toqtap turǵan kásiporyndar jaıy boldy. Sońǵy birjarym jyldyń ishinde 15 kásiporynnyń jumysy qaıtadan jandanyp, 300-den astam adam jumys tapqan. Endi ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda taǵy alty kásiporyn tolyq qýatyna qosylmaq. Olardyń qatarynda aǵash óńdeıtin, kirpish shyǵaratyn, temir-beton ónimderin jasaıtyn, astyq qabyldaıtyn ári saqtaıtyn óndirister, et kombınaty, «Bıohım» kesheni bar.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
