Gúl kómkergen Astana (Fotoreportaj)

Dál qazirgi tańda, el kútken halyq­aralyq kórme – EKSPO-nyń aldynda Astana ajaryn pash etip tur. Záýlim saraılardyń, ǵalamat ǵımarattardyń kelbeti óz aldyna, kósheni boılaı kókke oraǵan tal-daraqtar kóńil kónshitedi. Kóbelek qonyp, kórkin ashqan gúlzarlar kóz súrindiredi hám súısintedi. «Asta­na kógaldandyrý qurylysy» AQ baǵban­darynyń kútip-baptaýymen shaharǵa shyraı bergen ósimdikter ataýlynyń mán-jaıyn bas agronom Baqtııar Shaımuhambetov bylaı baıandady: «Alpys jyldan asa tarıhy bar mekemeniń jumysy maýsymdyq qana bolyp kóringenimen, jyl boıy jalǵasady. Sebebi, tal-daraqtar tiri organızm bolǵandyqtan, olardy jyl on eki aı kútip-baptaý qajet. Sodan keıin erte kóktemde kóshet-shybyqtar jer qatty bolǵandyqtan qorek ala almaı, kúnniń belsendi qyzýyna urynady. Bul da kútimdegi ósimdiktiń kóktemeı sarǵaıýyna ákelip soǵady. Biz tal-daraqtardy, kóshetterdi osyndaı qaterlerden qorǵap, kútimge alamyz. Kúzden bastap jylyjaılarda gúl ósire bastaımyz. Ony da zııankesterden qorǵaý, topyraǵyn zalalsyzdandyrý, ózge de tolyp jatqan jumystary moınymyzda». 

● Erke Esildiń oń qaptaly. Ta­ǵy da kózge birinshi shalynatyny – jaıqalǵan gúlzar alaby. Osy jyl­dyń jańalyǵy – bir­jyldyq gúlderdiń sany azaıyp, ornyn túbi topyraqta qalyp qoıyp, óz­diginen kóbeıetin rýdbekııa, myń­japyraq, delfınıým syndy kóp­jyldyq gúlder basqan. «Tamy­ryn tereńdetip alyp, tutas gúl kó­shetteriniń jamylǵysyn quraı­tyn kópjyldyq ósimdik bir-eki jyldan keıin birjyldyq gúlge oryn qaldyrmaýy múmkin», deıdi mamandar.  Olardyń taǵy bir ereksheligi – bireýi mamyrda búr­shik atsa, ekinshisi aıdyń aıaǵynda gúldeıdi, al birazy tamyzda ǵana kókteıdi. Birjyldyq gúlder bir mezgilde, bir mezette jaınap, jaıqalyp shyǵady.

● Esildiń jaǵasyna gúl-aqqýlar qonypty. Mundaı kompozısııalarmen kásiporynnyń landshaftyq dızaın bólimi aınalysady. Qys kezinde sheberhana mamandary gúl kóshetteriniń aldyn ala jobasyn daıyndap, músinderdiń úlgilerin ázirleıdi, jazýyn basady.
Josparǵa sáıkes, gúlden jasalǵan qobyz músini «Astana Opera» teatrynyń mańyna, torsyq – Saraıshyq kóshesi men Máńgilik el dańǵylynyń qıylysyna, al tekshe pishini «Kerýen» saýda jáne oıyn-saýyq ortalyǵynyń janyna ornalasady. Fransııadan ákelip, jersindirilgen raýshan gúlderi «Han Shatyrdyń» aınalasyna otyrǵyzylyp, erekshe kórik bermek.

● Gúl destelerimen boı kótergen kerikter men pilder Qabanbaı batyr dańǵyly men Qorǵaljyn tas jolynyń qıylysyndaǵy Astana sırkiniń alańyna ornyǵypty. Astanaǵa ajar berip, kóz toıdyrǵan músindermen kópshilik sýretke túsýde. Osyndaı kógaldandyrý jumystary elordanyń Bas josparyna saı jáne 2007-2030 jyldarǵa arnalǵan qalany kógaldandyrý tujyrymdamasyn basshylyqqa ala otyryp júrgizilýde.

● Aqordadan «Han Shatyr» saýda jáne oıyn-saýyq ortalyǵyna deıin sozylǵan «Nurjol» sýly-jasyl jelek býlvarynda Astana kógaldandyrý qurylysynyń baǵbandary eńbek kórigin qyzdyrýda. «Búgingi tańda elorda boıynsha eki myńǵa jýyq baǵban bas shahardy kógaldandyrýǵa jumyldyrylǵan. Astanada ótetin EKSPO kórmesine oraı qyzmetkerlerimizdiń qataryn jyldaǵydan arttyrǵanymyzdy aıta keteıin. Halyqaralyq sharaǵa baılanysty basqa da qolǵa alǵan sharýalarymyz jeterlik. Aıtalyq, jylda qala ishin gúldendirý shildeniń basyna deıin sozylatyn bolsa, bıyl bul isti erterek qolǵa alyp, gúlderdiń toqsan paıyzyn, shamamen on bes túrli jeti mıllıon túp gúl otyrǵyzyp qoıdyq», deıdi bas agronom B.Shaımuhambetov. Onyń aıtýynsha, qalaǵa jyl saıyn on-on bes myń túp kóleminde tal kóshetteri egiletin bolsa, bıyl qyryq myń túp tal kósheti kóshelerimizdi kórkeıtpek. Qazirgi tańda onyń jartysyna jýyǵy Astananyń ajaryn ashyp tur. Olardyń qatarynda kádimgi qaraǵaı, sibir shyrshasy, tatar úıeńkileri, terek jáne jóke aǵashtary bar.

Fotoreportajdy daıyndaǵan Ashat RAIQUL,
sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV, 
«Egemen Qazaqstan»