Aýyldaǵy balamaly energııa kózi

«Astana kórmesiniń kún tár­tibine «Bolashaqtyń energııasy» taqy­rybynyń usynylýy kezdeısoq emes» deıdi ol áńgimeleskenimizde. Ol óndiriske ǵylym jańalyqtaryn engizýdiń joldaryn talmaı qaras­tyrady. Topyraqty óńdeýdiń, shabyn­dyqtardy sýarýdyń, bıdaı, kar­top ósirýdiń, asyl tuqymdy selek­sııa­lyq jumystardyń ozyq teh­no­lo­gııalaryn alǵashqylardyń qata­ryn­da paıdalandy.

Bir armany jańartylǵan ener­gııa túrlerin qarapaıym turmys­ta qoldaný bolatyn. Osy maqsatyn iske asyrý úshin jatpaı-turmaı izdenip, aqyry jel-energetıkalyq qondyrǵysyn ornatý qajet dep sheshken. Oǵan sharýashylyq esebinen 420 mıllıon teńge jumsap, Jalpyulttyq telekópirde tusaýyn Elbasynyń ózi kesti. Búgingi kúni jelden qýat kózin alatyn eki ener­getıkalyq qurylǵy turaqty jumys istep tur. Byltyr 1,3 mln Kvt ener­gııa óndirilip, kórshi aýyl­dar­dy da qamtamasyz etti. Jelden jaryq alý qaı jaǵynan bolsyn óte tıim­di ekenin osylaısha dáleldedi.

Gennadıı Gennadevıchtyń sózi­ne alyp-qosarymyz joq. Elimiz dás­túrli energetıkalyq resýrstarǵa ken­de bolmasa da, balamaly ener­gııa kózderin paıdalaný arqyly «ja­syl ekonomıka» qurý baǵytyna ba­sym­dyq berýiniń bir sebebi zııandy zat­tar­dyń qorshaǵan ortaǵa keltirer za­la­lyn tómendetý bolsa kerek. Onyń ústine búgingideı jahandaný úrdi­sinde eń úzdik tehnologııalyq jetis­tiktersiz alǵa basý múmkin emes. Ha­lyq­tyq, ulttyq dástúr men má­de­­nıet­tegi jańa sıpattar da kór­meniń basty taqyryptarynyń biri eke­ni daýsyz. Demek, san-salaly aýqym­da órbıtin kórmeniń usynary kóp bolmaq.

Sol sııaqty, Qazaqstan úshin bıylǵy jylǵy basty oqıǵaǵa bala­na­tyn aıtýly sharaǵa «BıoTES», «Taıynsha-Astyq», «Ýgl­jog», «Radýga» sekildi kásip­oryn­dar da qatysyp, óz jetis­tik­terin jar­na­malaıtyn bolady.

Jalpy, soltústikqazaq­stan­dyq­tar qaı jaǵynan bolsyn ha­lyq­ara­lyq kórmege jan-jaq­ty daıyndyqtarmen kelge­nin aıta ketken jón. Ol týraly kásip­ker­lik jáne týrızm basqarma­sy­­nyń basshysy Quralaı Jarova áńgimelep berdi. Onyń aıtýyn­sha, 100 myńǵa jýyq soltústik­qazaq­standyq kórmeni kezeń-kezeńimen qyzyq­tamaq, olardyń besten biri– balalar men zeınetkerler. Mek­tep oqýshylary úshin jergilikti qazynadan qarajat bólinip, arnaıy kólikter bólingen. Kóp balaly ot­ba­sylarǵa, jetim balalarǵa jeńil­dikter jasalǵan.

Agroqurylymdar da óz tartý-taralǵylarymen baryp jatyr. Bul kúnderi aýylsharýashylyq jármeńkeleri uıymdastyrylyp, astanalyqtar men meımandarǵa 2851 tonna azyq-túlik túrleri, et, sút ónimderi qol­jetim­di baǵa­ǵa usynylady. Al, má­de­nıet kúnderi aıasynda óner ujym­dary­nyń konserttik baǵdar­la­ma­lary tamashalanady. «Etno­aýyl» ult­tyq-mádenı keshenin qyzyq­taý­shy­lar qatary qalyń bolary sózsiz.

Bir sózben aıtqanda, álemdik aýqymda atap ótiletin EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi tehnıkalyq jetistiktermen, balamaly energııa kóz­deriniń moldyǵymen, rýhty ja­ńar­týdyń, ǵylymǵa umtylýdyń ma­ńyz­dylyǵymen nazar aýdarary anyq.

О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»

Soltústik Qazaqstan oblysy