Otandyq aqparat quraldary qaıta jańǵyrdy
Osydan bir jyl buryn Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi qurylyp, onyń aldyna birqatar mindet júktelgeni belgili. Ásirese, Memleket basshysy jańadan qurylǵan mınıstrlikke aqparattyq keńistikti nyǵaıtýdy, otandyq mass-medıanyń deńgeıin kóterýdi, memlekettik qyzmet kórsetýdiń tıimdiligin arttyrýdy, sondaı-aq, sıfrlandyrý tehnologııasyn damyta otyryp, baılanystyń sapasyn jaqsartýdy tapsyrǵan bolatyn.
Mınıstrdiń málimdeýinshe, medıa-jobalaý salasy biryńǵaı júıege túsip, memlekettik aqparattyq tapsyrysty júzege asyrý tásilderi qaıta qaralǵan. Otandyq telearnalardy jańǵyrtýǵa erekshe kóńil bólinip, teleónimderdiń sapasy artqan.
«Búginde otandyq serıaldarymyzǵa degen halyqtyń yqylasy kúnnen kúnge artyp keledi. Mysaly, byltyr «Habar» men «Qazaqstan» telearnalary 16 serıal túsirdi. Olardyń arasynda «Áke», «Án-aǵa», «Ińkár júrek», «Aqyldyń kilti» sııaqty sátti jobalar jurtshylyq tarapynan jaqsy baǵalandy. Bizdiń birqatar otandyq serıaldarymyzdy kórshi memleketterdiń kórermenderi de tamashalap otyr», dedi mınıstr.
Mınıstrlik analogtyq habar taratýdan birtindep sıfrlyq habar taratýǵa kóshýdi de belsendi júrgizip keledi. Osy oraıda, mınıstr otandyq spýtnıktik televızııa jaıyna da keńinen toqtaldy. Onyń aıtýynsha, búginde ulttyq spýtnıktik operatordyń abonenti 1 mıllıon 300 myńǵa jýyqtaǵan. Bul kórermenderdiń otandyq spýtnıktik televızııaǵa basymdyq beretinin aıshyqtaıdy.
Mınıstrlik qurylǵaly merzimdi basylymdarda da úlken ózgerister bolǵan. Aıtalyq, halyqaralyq tájirıbe men oqyrmandardyń qalaýy eskerile otyryp, «Egemen Qazaqstan» men «Kazahstanskaıa pravda» gazetterine redızaın júrgizildi. Qazir bul gazetter bastan-aıaq túrli-tústi bolyp shyǵyp jatyr. Sonymen qatar, gazetterdiń saıty da qaıta jańaryp, yqpaldy aqparattyq resýrsqa aınalǵan.
Zań jobasy azamattardyń múddesin qorǵaıdy
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi qoǵamdyq sanany jańǵyrtý jónindegi «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda da aýqymdy jobalardy qolǵa alypty. Sonyń ishinde elimizge eńbegi sińgen, qajyrly eńbegimen kózge túsken azamattardy anyqtaýǵa arnalǵan «100 jańa esim» arnaıy jobasyn atap ótýge bolady. Erekshe adamdar esimine laıyq azamattardy anyqtaýdy mınıstrlik belgili sarapshylarmen, elge eńbegi sińgen kórnekti qaıratkerlermen aqyldasa otyryp júrgizbek.
«El.kz portalynda «100 jańa esim» jobasyna ótinimderdi qabyldaý bastaldy. Osy múmkindikti paıdalanyp, barshańyzdy jobaǵa atsalysýǵa, aıryqsha jetistikterimen, biregeı qasıetterimen tánti etken adamdardy tańdaýǵa úles qosýǵa shaqyramyn», dedi mınıstr.
Osydan biraz ýaqyt buryn mınıstrlik elimizdiń keıbir normatıvtik-quqyqtyq aktilerine aqparat jáne kommýnıkasııa máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasyn ázirlegeni belgili. Qoǵam qyzý talqylaǵan zań jobasy 4 kodeks jáne 12 zań boıynsha 200-den astam túzetýdi qamtıdy. Mınıstrdiń málimdeýinshe, olardyń bári de qarapaıym adamdardyń múddesin qorǵaýdy kózdeıdi. Zań jobasy, ásirese, balalardy keleńsiz aqparattardan qorǵaýdy, aqparat quraldary betinde zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan jetkinshekter týraly ońdy-soldy málimet taratýǵa tyıym salýdy qarastyrady.
«Biz zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan balalardyń fotosýretin, beınematerıalyn balanyń óziniń jáne ata-anasynyń kelisiminsiz jarııalaýǵa tyıym salmaqshymyz. Mundaı aqparattar erteńgi kúni jetkinshektiń ómirine úlken kesirin tıgizýi múmkin. Keıbir aqparat quraldary arzan sensasııa qýyp, jábir kórgen jannyń jaǵdaıyn oılamaı, derekterdi beı-bereket jarııalaı beredi. Bul – durys emes.
Aıshylyq alys jerlerden jyldam habar alǵyzǵan...
Elbasynyń mınıstrlikke tapsyrǵan basty mindetteriniń biri – kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdy damytý jáne sıfrlyq tehnologııany qoldana otyryp, halyqty ınternetpen qamtamasyz etý. Vedomstvonyń osy baǵytta qolǵa alǵan sharalarynyń nátıjesinde byltyr ınternet qoldanýshylardyń qatary halyqtyń 77 paıyzyn qurapty. Al eldiń 96 paıyzy standartty 2G uıaly baılanys qyzmetimen qamtamasyz etilgen. 87 paıyzy – 3G qyzmetimen, al 69 paıyzy 4G standartty jelisine qosylǵan. Endi bıylǵy jyldyń aıaǵyna deıin osy 4G jelisine 51 aýdan ortalyǵyn qosý josparlanýda. Osylaısha, elimizdiń barlyq aýdan ortalyǵy jyldamdyǵy eń joǵary ınternetti qoldanýǵa múmkindik alady
Dáýren Abaevtyń aıtýynsha, qazirgi kúni barlyq eldi mekenderde ınternet baılanysy bar. Biraq sapasy talapqa saı kelmeıdi. Osyny eskere kele mınıstrlik baılanys operatorlarymen birlesip, aýyldyq jerlerde optıkalyq-talshyqty jeli tartýdy bastap ketken. Joba aıasynda shamamen 5 mıllıonǵa jýyq adam turatyn 1 900 aýyldy jyldamdyǵy joǵary ınternetke qosý josparlanýda. Mınıstrlik halyqtyń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrýdy da basty nazarǵa alǵan. Jergilikti ákimdikterdiń turǵyndardy sıfrlyq mashyqqa úıretýge kóńil bóle bastaǵanynyń arqasynda búginde eldiń sıfrlyq saýattylyq deńgeıi 76 paıyzdan asypty.
Elektrondyq úkimet – halyqqa qolaıly qyzmet
Búginde qujat resimdeý ýaqytyn qysqartý, halyqqa kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyrý, olardy elektrondyq formatqa kóshirý boıynsha aýqymdy sharalar júrgizilip jatyr. «Elektrondy úkimet» portalynyń kómegimen jurtshylyq úıinen shyqpaı-aq, bıznesin tirkeýge, nekeni zańdastyrýǵa, lısenzııa men ruqsattama qujattaryn alýǵa, balabaqsha kezegine balasyn tirketýge múmkindik týǵan. Mınıstrdiń keltirgen deregi boıynsha, búginde portal arqyly 758 qyzmet túri kórsetilip, ony qoldanýshylardyń sany 6 mıllıon adamdy quraǵan.
Qazirgi tańda «Elektrondy úkimettiń» mobıldik qosymshasy da paıda bolǵan. Osy arqyly qazaqstandyqtar 80-nen astam qyzmet túrin ala alady. Búginde portaldyń mobıldik nusqasynda 2,2 mln azamat tirkelipti», dedi ol.
Memlekettik qyzmet sapasyn arttyrýǵa negiz bolyp otyrǵan taǵy bir tásil – «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy. Bul biryńǵaı qurylym 350 front-keńseni biriktirip, jyl saıyn 37 mıllıonnan astam qyzmet kórsetedi eken.
«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» jumysynyń taǵy bir mańyzdy baǵyty – qyzmetterdiń shalǵaı aýyl turǵyndaryna qoljetimdi bolýy. Osy maqsatta qazir tutas el aýmaǵynda 70 mobıldi qyzmet ortalyǵy jumys isteıdi. Olar aýyldarǵa jylyna 13 myńnan astam sapar uıymdastyrady. Sonymen qatar, «Qazposhtamen» birlesip, memlekettik qyzmetterdi poshta keńselerinde kórsetý jobasy júzege asyrylýda.
Áleýmet saýaly – mınıstr jaýaby
Mınıstrlik balalardy jaǵymsyz aqparat kózderinen qorǵaý úshin arnaıy «Balalar paketi» jobasyn iske qosqaly otyr. Bul ınternet-pakettiń ishinde jetkinshekterdi bilimge degen yntasyn arttyratyn, oı-tanymyn keńeıtetin saıttar tizimi ǵana engizilgen. Bul qyzmet túrin 2017 jyldyń III toqsanynda iske qosý josparlanyp otyr.
Mınıstrdiń baıandamasynan keıin suraq-jaýapqa kezek berildi. Bul únqatysý alańyna elimizdiń barlyq óńirindegi aqparat quraldary onlaın-rejim arqyly qatysyp, saýaldaryn qoıdy.
Alǵashqy suraqty Aqmola oblystyq «Arqa ajary» gazetiniń bas redaktory Qaıyrbaı Tóreǵoja joldady. Ol jýrnalısterdiń áleýmettik máselesin kóterip, baspanaly bolý múmkindigin surady. Mınıstrdiń aıtýynsha, jýrnalıster qaýymy – bıýdjettik qyzmetkerlerge jatpaıdy. Sondyqtan jekemenshik mekemelerde jumys istep, joǵary jalaqy alýy múmkin dep esepteledi. «Baıyrǵydan qalyptasyp qalǵan osy túsinikti ózgertý bizge qıynǵa soǵady. Degenmen de, jýrnalısterdiń áleýmettik jaǵynan qamtý joldaryn izdestirip jatyrmyz. Aldaǵy ýaqytta oń sheshimin tabady dep oılaımyn», dedi mınıstr.
Al Batys Qazaqstan oblystyq «Oral óńiri» gazetiniń bas redaktory Baýyrjan Ǵubaıdýllın áleýmettik jelilerdiń keıbir paıdalanýshylary keıde adamdardyń jeke basyna, resmı tulǵalardyń nemese mádenıet, ádebıet salasyndaǵy elge tanymal tulǵalardyń ar-namysyna tıip jatatynyn aıta kelip, jalpy áleýmettik jelide buqaralyq mádenıetti qalyptastyrýdyń óte ózekti másele ekenin kóldeneń tartty. «Osy jaıt jańadan daıyndalyp jatqan buqaralyq aqparat quraldary týraly zańda qarastyrylǵan ba?», dep surady.
«Shyndyqqa janaspaıtyn aqparat taratý adamnyń ómirine de kesirin tıgizýi múmkin. Tipti, tekserilmegen derek on-on bes jyl ótkennen keıin de aldyńnan shyǵýy múmkin. Mysaly, AQSh-ta vıza bererde adamnyń áleýmettik jelilerde ne jazǵany tekseriledi. Jazbalaryna jasalǵan saraptama qorytyndysynan keıin álgi adamǵa vıza berilmeýi de múmkin. Bizdiń oı júıemiz de túbinde túzelip, qalyptasady dep oılaımyn», dedi óz jaýabynda mınıstr.
Mınıstrmen kezdesý barysynda jýrnalıster buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń mártebesin anyqtaý, biliktiligin jetildirý, óńirlik BAQ-ty damytý jaıyndaǵy kóptegen saýaldaryn qoıdy. Olardyń bárine egjeı-tegjeıli jaýap berildi.
Kezdesý sońynda Dáýren Abaev mundaı ashyq únqatysý azamattarǵa ǵana emes, mınıstrlikke de paıdaly ekenin, bul jumys barysyn ári qaraı jetildirýge tıimdi tetik bolatynyn atap ótti. Sondaı-aq, ol jıynda aıtylǵan usynys-pikir, saýaldardyń eshqaısysy eskerýsiz qalmaı, 10 kúnniń ishinde jaýaptarymen mınıstrliktiń saıtynda jarııalanatynyn jetkizdi.
Qymbat Toqtamurat,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretterdi túsirgen
Erlan Omarov,
«Egemen Qazaqstan»
