Ekijaqty qatynastardyń aýqymy keń

Saltanatty rásimniń qar­sań­yn­da Q.Ábdirahmanovtyń Iran­nyń jańadan saılanǵan Pre­zıdentimen kezdesýi bolyp ótti. «Búgin Irannyń ǵana emes, sizdiń elińizdiń barlyq dostarynyń ómirindegi aıtýly kún. Sizdi Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń atynan qut­tyqtaý men úshin úlken qurmet. Sońǵy jyldar ishinde siz Qaza­q­stan bas­shysymen bir­lesip ekijaq­ty qa­tynastardy stra­te­gııa­lyq ynty­maqtastyq deńgeıine kóter­dińizder», dedi Q. Ábdirah­manov.

Mınıstrdiń aıtýy boıynsha, eki eldiń syrtqy saıasat qyz­me­tiniń mindeti 2016 jyldyń ishinde ótken N.Nazarbaevtyń Tegeranǵa jáne H.Rýhanıdiń Astanaǵa sa­parlarynyń sheńberinde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń tolyq iske asyrylýyna barynsha atsalysý bolyp tabylady. Tranzıttik kólik, týrızm, aýyl sharýashylyǵy, ken óndirý salalaryndaǵy jobalardy sapaly júzege asyrýdyń mańyzy zor.

Mınıstr Iran Prezıdentin 10-11 qyrkúıekte Astanada óte­tin Islam yntymaqtastyǵy uıy­my­nyń ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi birinshi sammıtine júrgizilip jatqan daıyndyq tý­raly habardar etti jáne Qazaq­stan Prezıdentiniń búkil ıslam álemi úshin mańyzdy osy is-sha­ra­ǵa qatysýǵa shaqyrýyn jet­kizdi.

О́z kezeginde Iran Prezıdenti de eki eldiń damý ústindegi ynty­maq­tastyǵyn qanaǵattanarlyq sezimmen atap ótti. «Prezıdent N.Nazarbaev pen ekeýimizdiń aramyzda ekeýara dostyq jáne ózara tolyq túsinistik bar. Qa­zaq­stannyń basshysy – álemde asa qurmetti tulǵa, ol búkil óńir úshin kóp­tegen jaqsy ister istedi», dep atap ótti Iran Prezıdenti. H.Rý­hanı Astanadaǵy ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi IYU sammıtiniń ótkizilýine rıza­shy­lyǵyn bildirdi jáne Iran­nyń osy mańyzdy oqıǵaǵa qatysa­tynyna sendirdi.

Budan basqa, H.Rýhanı Qa­zaqstan-Túrikmenstan-Iran te­mir jol magıstralyn damytý­dy, Kaspııde teńizben júk jáne jolaýshylar tasymaldaryn jolǵa qoıýdy, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵyn qosa al­ǵanda, barlyq birlesken ekono­mı­kalyq jobalar boıyn­sha Iran­nyń Qazaqstanmen ózara tyǵyz is-qımyl jasaýǵa daıyn ekenin atap kórsetti. Sonymen qatar, Iran basshysy Kaspıı ma­ńy mem­leketteriniń saýda, keme qaty­nasy, ekologııa sala­lar­yndaǵy ynty­maqtastyǵy damyp kele jat­qanyn jetkizdi.

Qazaqstan-Iran yn­ty­maq­tastyǵynyń barynsha egjeı-tegjeıli máseleleri Q. Ábdirah­manovtyń óz áriptesi – Iran Syrtqy ister mınıstri Moham­mad Javad Zarıfpen júrgizgen kelissózderdiń barysynda tal­qylandy. Áńgime barysynda búginde birneshe júzdegen mıllıon dollar somany quraıtyn 21 ınvestısııalyq joba ázirlenip jatqany sóz boldy.

M.Zarıf Iran úshin Qazaq­stan mańyzdy seriktes, tatý kórshi el ekenin sóz etti. Onyń pikirinshe, ótken jylǵy prezıdentter deńgeıindegi ózara saparlar ekijaqty qatynastardy aıtarlyqtaı ilgeriletti. Iran jaǵy Prezıdent N.Nazarbaevqa onyń óńirlik jáne halyqaralyq isterdegi róli úshin úlken qur­met­pen qaraıdy. M.Zarıftiń aıtýy boıynsha, bizdiń elimiz Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha birlesken jan-jaqty is-qımyl josparyna qol jetkizýde jáne ony iske asyrýda paıdaly is atqardy jáne Iran Qazaqstannyń osy máselege iskerlik qatysýyn jalǵastyrady dep úmittenedi. Iran mınıstri kásipkerler úshin ońaılatylǵan vızalyq rejimdi qamtamasyz etý, týrıstermen almasýdy ulǵaıtý qajettigi, sondaı-aq bankaralyq baılanys­tardy jolǵa qoıý máselelerin qozǵady.

Kelissózder barysynda ta­raptar halyqaralyq kún tárti­biniń ártúrli máseleleri, onyń ishinde Sırııa boıynsha Astana prosesiniń kezekti raýndyna daıyndyq, Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı, sondaı-aq ıslamaralyq jaqyndasý salasyndaǵy bastamalar boıynsha pikir alysty.

Tegeranǵa jasaǵan bir kúndik saparynyń barysynda Q.Ábdirahmanov Qazaqstanda jumys isteıtin nemese bizdiń elge ınvestısııa salǵysy keletin Irannyń iri bıznesmenderimen kon­sýltasııalar ótkizdi. Mınıstr Qazaqstan Úkimetiniń eko­nomıkalyq dıplomatııany kúsheıtý jáne ekonomıkanyń basym sektorlaryna ınvestor­lar tartý jónindegi sharalary týraly habardar etti. Iran kásipkerlerimen kezdesý kezin­de Qazaqstan men Irannyń ara­syndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardy arttyrý úshin sheshý qajet bolyp turǵan ózekti problemalar sóz boldy.

Daıyndaǵan

Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»