– Elmıra, jaqynda Parıjde álem chempıonaty ótetini belgili. Daıyndyq qalaı júrip jatyr?
– Almatydaǵy AIVA-nyń boks bazasynda 10 shaqty kún jattyǵý jasap, keshe ǵana Alekseevkadaǵy bazaǵa keldik. Oqý-jıyndaryn osynda jalǵastyratyn bolamyz. Al 21-22 tamyzda Parıjge attanamyz. Daıyndyqtyń nátıjesin Fransııa astanasyndaǵy álem birinshiliginde kóretin bolamyz.
Buǵan deıin fızıkalyq jattyǵýlarǵa basymdyq bersek, endi solardyń barlyǵyn boz kilemde pysyqtaý ǵana qaldy.
– Bul – olımpııa oıyndarynan keıingi alǵashqy álem chempıonaty. Siz oǵan Olımpıadanyń qola júldegeri retinde barasyz. Tıisinshe, jaýapkershilik joǵary. Aldyńyzǵa qandaı maqsat qoıyp otyrsyz?
– Tizemdi jaraqattap alyp, qańtar aıynda jasatqan operasııadan keıin qalypqa kelýge úsh aı ýaqyt ketti. Biraq, qazir bári oıdaǵydaı. Bapkerlerdiń durys baǵdarynyń arqasynda óz babyma kelip úlgerdim. Sondyqtan, qazir óz-ózime senimdimin. Parıjge bas júlde úshin baratynym anyq.
– Osydan týra bir jyl buryn Rıoda qola júldeni moınyńyzǵa taqtyńyz. Sol joly áli eshteńeni túsinip úlgermegenińizdi aıtyp edińiz. Sodan beri ómirińizde qandaı ózgerister boldy?
– Aıtarlyqtaı ózgeris bar dep aıta almaımyn. Tek adamdardyń maǵan degen qarym-qatynasy ózgergenin baıqadym. Bireýler jyly qabaq tanytsa, ekinshileri unatpaı, bálkim qyzǵanyshpen qaraıtyn sııaqty. Eń bastysy, menen únemi birnárse kútetin sekildi.
– Ras, sizdi shynymen de tolyp jatqan is-sharalardan kóre bermeımiz. Kópshiliktiń aldynda júrgendi unatpaıtyn sııaqtysyz?..
– Tynyshtyqty jaqsy kóremin. Esimdi bilgeli sondaı. Anaǵan-mynaǵan alańdaı beretin bolsań, óziń úshin neniń mańyzdy ekenin umytyp qalasyń. Demalys ýaqytymda ystyq kofe, tynyshtyq pen kitap bolsa boldy. Keshkilik teledıdar qaraǵandy unatamyn.
Jasyń ulǵaıǵan saıyn dostaryń da azaıady eken. Buryn qurbylarymyzben jıi-jıi kezdesip, saǵattap áńgime-dúken quratyn bolsaq, qazir olarda da, mende de ýaqyt tabyla bermeıdi. Bálkim, otbasyly bolǵandyqtan turmystyq máseleler kóbeıetin shyǵar. О́zim de beı-bereket qydyrý degendi qoldamaımyn.
– Jasyńyz qazir 25-te. Bizdiń qoǵamda mundaı jasta turmys quryp, bir otbasynyń tútinin tútetip otyrý kerek degen kózqaras qalyptasqan. Ata-anańyz, jaqyndaryńyz otbasyn qurýǵa asyqtyrmaı ma?
– Ata-anam meniń jattyǵýyma, búgingi ómir súrý qalpyma úırenip qalǵan sekildi. Olar ómirimdi sportqa arnaǵanyma túsinistikpen qaraıdy. Ápkem de 26 jasynda turmys qurǵan. Ákem 29 jasynda úılengen eken. Sondyqtan maǵan da áli kesh emes (kúldi).
Sóz baılasqan jigitim bar. О́tken jyly shańyraq kóterý týraly usynys jasap, men kelisimimdi bergenmin. Tek kesteniń tyǵyzdyǵyna baılanysty ázirge jeke ómirge ýaqyt bolmaı tur. О́zi de kezinde sportpen shuǵyldanǵandyqtan, jarystaryma da, erkeligime de, nazyma da túsinistikpen qaraıdy. Janymda sondaı jannyń baryna qýanamyn.
– Sizdiń esimińiz kúresten júldeger atanǵan alǵashqy qazaq qyzy retinde tarıhqa endi. Siz úshin munyń mańyzy qansha?
– Esimińniń tarıhta qalǵany jaqsy shyǵar. Degenmen, óz basym ol jaıly oılap, ýaıymdap nemese masattanǵym kelmeıdi. Sportshy úshin maqsat bireý – altyn medal. Qalǵanynyń bári sonshalyqty mańyzdy emes. Buǵan meniń Rıo Olımpıadasynan keıin Elbasynyń qabyldaýynda bolǵanymda kózim jetti. Júldeger ataný kóbine ata-anam, ásirese ákem úshin qýanyshty jaıt boldy.
– Kitap oqyǵandy unatady ekensiz. Qandaı avtordy jáne qaı janrdy tańdaısyz?
– Qyzyqty mahabbat, ǵashyqtyq jaıly kitaptardy oqı almaımyn. Kóz júgirte qalsań, quddy ertegi áleminde júrgendeı bolasyń, tili de jeńil, bir keshte oqyp shyǵasyń. Al, ómir múlde basqasha ǵoı...
Súıikti avtorlarymnyń biri – túriktiń tanymal jazýshysy Orhan Pamýk. Onyń týyndylarynyń barlyǵyn túgeldeı oqyp shyqtym. Tek eki kitabyn taba almaı júrmin. Ádette alǵan áserimmen anammen nemese ákemniń qaryndasymen bóliskendi unatamyn. Ápkem til mamany bolǵandyqtan, kitapqa degen qyzyǵýshylyǵymdy sol kisi oıatqan. Orys ádebıetine de jaqynmyn. Ásirese, Fedor Dostoevkııdiń týyndylary janyma jaqyn. Aldaǵy ýaqytta ózge avtorlardyń da shyǵarmashylyǵymen tanysýdy josparlap júrmin.
– Orhan Pamýk ádette batys pen shyǵysty, ıslam men hrıstıandyqty salystyryp jazady. Tili de aýyr. Dostoevskııdiń týyndylarynan da ómirge synı kózqaraspen qaraǵanyn baıqaý qıyn emes. Olardyń shyǵarmashylyǵy sizdi nesimen baýrap aldy?
– О́mirge degen shynaıy kózqaras. Pamýktyń «Meniń atym Qyrmyzy» romanyn Bakýdegi oqý-jattyǵý jıyndarynda oqyp shyǵyp, ózgeshe áserge bólendim. О́zimdi kitaptaǵy keıipker sekildi sezindim. Avtordyń oıy, ony jetkize bilýi unaıdy. Bir áńgimesinde: «Bizdiń eldiń kedeı bolǵany sonsha, halyq kitapty lázzat alý úshin emes, bilim deńgeıin kóterý úshin ǵana oqıdy» depti. Quddy maǵan qaratyp aıtqandaı. Men de kitapty toqyraýǵa ushyramas úshin oqımyn. Kúndelikti jattyǵý, kóretinimiz sol adamdar, biletinimiz ınternet pen teledıdar. Mundaı jaǵdaıda damýdyń ózi qıyn. Ári jattyǵýdan keıin eshteńege zaýqyń da soqpaı qalady. Ýaqtyly uıqyny oılap turasyń...
– Oqyrmandarǵa sizdiń otbasyńyz jaıly bilý de qyzyqty...
– Qarapaıym otbasynda dúnıege keldim. Ákem – bapker. Anam mektepte kezekshi bolyp jumys isteıdi. Ápkem, sińlim jáne inim bar. Sińlim joǵary oqý ornyn támamdap, qazir jumys istep júr. Al inim 9-synypty bitirdi.
– Jaqynda Azııa kúres keńesiniń basshysy qyzmetine Dáýlet Turlyhanov saılandy. Dáýlet Bolatulynyń bul qyzmetke kelýi balýandarymyzdyń álemdik dodalardaǵy kórsetkishteriniń jaqsarýyna qanshalyqty áser etedi dep oılaısyz?
– Dáýlet Turlyhanov – kúres áleminde ózin moıyndatqan adam. О́zi sportshy bolǵandyqtan balýandarǵa ne keregin, kúresti qalaı damytý kerektigin óte jaqsy biledi. Sondyqtan, elimizdiń kúresi jańa deńgeıge kóteriledi dep senemin. Al nátıjege kelsek, árbir jeńis tek eńbektiń arqasynda keletinin umytpaǵan jón. Alǵa umtylý, qıyndyqqa moıymaý, tózim, eńbekqorlyq – tabysqa jetýdiń kilti osylar dep sanaımyn.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Mádına ASYLBEK,
jýrnalıst
