Taıaýda Astanada tórtinshi ret «Altyn tulpar» alaman báıgesi ótti. Aıtary joq, tamasha bastama. Baıaǵydaǵy, erteden salsa keshke ozǵan, eńisten salsa tóske ozǵan qazaqy qazanattardyń rýhyn tiriltýdi kózdegen múbárak maqsatynyń ózi nege turady?!
Áıtse de, áý basta aǵaıynnyń yqylasy aýǵan bul bastamanyń birte-birte sıyrquıymshaqtanyp bara jatqany osy joly anyq baıqaldy. Nege deısiz ǵoı? Birinshiden, atalǵan báıgede 37 sáıgúlik baq synady. Bul degenińiz, alǵashqy alamandaǵydan 38 júırikke kem degen sóz. Iаǵnı, «Altyn tulparǵa» degen qyzyǵýshylyqtyń at qosqan aǵaıyn tarapynan kemip otyrǵany – oılandyratyn sharýa. Bázbireýler munyń basty sebebin báıge aldyndaǵy ár attan alynatyn jarnanyń qymbattyǵyna ákelip tireıdi. Ras, 95 myń teńge degenińiz bireýge tıyn bolǵanymen, alystan at arytyp keletin keıbir aǵaıyn úshin qyp-qyzyl aqsha. Júlde alam dep dámelenip kelgeninde «jarna» dep jalmańdap tursa, jalt burylmaǵanda qaıtsin? Dese de, bul jerdegi másele san salaly sııaqty...
Shyntýaıtyna kelgende, attardy 51 shaqyrymǵa aıdaýdan kim, ne utty? Sarsha tamyzdyń shyjyǵan ystyǵynda qylquıryqtardy osynsha qınaǵannan ne taptyq degende oı keledi. Qazaqtyń baǵzydaǵy báıge úrdisin jańǵyrtamyz degenniń ózinde búgingi kúnniń talap-tilegin elep-eskergen kim bar?
Iá, shymbaıǵa batsa da – shyndyq, «Altyn tulpar» jobasy bul joly jer baýyrlady. О́ıtkeni, biz sońǵy alaman ótkende júlde berer júırik tappaı jer shuqydyq. Tigilgen toǵyz júldeniń úsheýi ıesin tapty-aý, al qalǵan altaýyn baılar qanjyǵanyń tabylmaýy attyń jalynda ósken qazaq balasy úshin aýyr qamshy. Basqalaı aıtqanda, sóreden úsh júırik qana ótti...
Zady, qazaq báıgesiniń o bastaǵy maqsaty jamaǵatty qyzyqqa batyrý emes pe edi? Sonan keıin baryp, júzden júırikti tańdaý, qyl aıaǵy, óziniń atyn shyǵarý degen sııaqty ekinshi kezektegi pendeýı tirlikter kúıtteledi ǵoı. Olaı bolsa, «Altyn tulpar» báıgesi óziniń sharyqtaý shegine jetkende kórermenge ne qyzyq kórsetti degenge jaýap izdeıikshi. Jankúıer jazǵan ábden silikpesi shyqqan janýarlardyń shyqpa janym shyqpamen máreni áreń qıǵanyn kórdi. Qan sorpasy shyǵyp, tekirekpen kóz aldynan ótken qos júırikke júregi tas adamnyń ǵana jany ashymaǵan shyǵar. Úshinshi bolyp ótken tulpar tuıaǵy tóńkerilip qulap túspese eken dep qý janyn shúberekke túıip otyrǵandardyń qarasy da mol boldy...
Álbette, alaman báıge dese isher asyn jerge qoıatyn aǵaıynnyń da aıtary bolýy ábden múmkin. Deı turǵanmen, qazaqtyń alamanyna qaıtkende de bir ózgeristiń kerektigin osy jolǵy qalyptasqan jaǵdaı kózge shuqyp kórsetti. Múmkin, atty qınamaıtyndaı qashyqtyqtyqty qysqartý kerek pe? Álde, Anglııadaǵydaı, myna Reseıdegideı at jarystarynyń ozyq úlgilerimen báıge jarysynyń mazmunyn baıyta otyryp, barsha qazaqtyń babyn tabatyn sáıgúlikter saıysyn suryptap shyǵarý kerek pe?
Iá, dástúrdiń ozyǵy bar, tozyǵy bar. Sol turǵydan kelgende, alaman báıgeniń ishki álemine tereńirek úńilip, búgingi kórermenniń tilegin, zamannyń talabyn eskere otyryp, esti dúnıeni ómirge keltirý kerektigi kún tártibinde ótkir turǵandaı. Qazaqtyń jylqysy erteden qara keshke deıin talmaı shaba beredi degendi qoıa turyp, bir ýaq Qambar Ata tuqymyna da qamqor kózben qarasaq. Elý shaqyrym eńký-eńký jer shapqan judyryqtaı balanyń bolashaqtaǵy densaýlyǵyn da eskergen jón shyǵar. Muny aıtyp jatqan sebebimiz, balalardyń, qala berdi janýarlardyń quqyǵyn qyzǵyshtaı qorıtyn, qorǵaıtyn halyqaralyq uıymdardyń barlyǵyn esten shyǵarmaǵan abzal. Búgin bolmasa, erteń bul áńgimeniń joǵary deńgeıde, bıik minberlerde qozǵalmasyna kim kepil?
Tegi, «Taýlardy alasartpaı, dalany asqaqtatqanǵa» ne jetsin?! Áıtse de, asyl mura – alaman báıgeniń júldesi bar, júırigi joq búgingi taǵdyry bizdi alańdatpaı qoımaıdy. Demek, tolǵaǵy jetken bul máseleni keshendi túrde talqyǵa salatyn kez jetken sııaqty.
